HH periode 3
(3.1, 3.2, 3.4, 6.2, 7.1, 7.2, 7.3)
HH periode 3
(3.1, 3.2, 3.4, 6.2, 7.1, 7.2, 7.3)
Elk jaar is er op 4 mei Dodenherdenking
dominante cultuur
subcultuur
Denisha is christelijk en gaat bijna elke week naar de kerk.
dominante cultuur
subcultuur
Brabanders zijn extra trots op hun streek tijdens carnaval.
dominante cultuur
subcultuur
Als zakenlieden elkaar ontmoeten, geven ze elkaar een hand
dominante cultuur
subcultuur
Lucas en Arthur houden van klassieke muziek
dominante cultuur
subcultuur
Michel borrelt elke vrijdag na het werk met zijn collega's
dominante cultuur
subcultuur
De familie Jansen stuurt elk jaar 40 kerstkaarten
dominante cultuur
subcultuur
Een timmerman laat op zijn duim en schreeuwt het uit van de pijn
aangeboren
aangeleerd
Een voetballer krijgt vaak een rode kaart vanwege zijn ruwe spel
aangeleerd
aangeboren
Een meisje is verliefd op een ander meisje
aangeleerd
aangeboren
Een zoon wil net als zijn vader boer worden
aangeleerd
aangeboren
Een naaister begint luid te vloeken als ze de naald in haar vinger steekt
aangeleerd
aangeboren
Invuloefening: H3.1 Cultuur
Al vanaf je geboorte leer je van alles. Wat precies, heeft te maken met de cultuur waarin je opgroeit. De grootste cultuurgroep in een land noemen we de dominante cultuur. Het eten van oliebollen met oud en nieuw is bijvoorbeeld een gewoonte die daarbij hoort.
In de Nederlandse cultuur staan drie basiswaarden centraal: vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit. Daarnaast bestaan er ook kleinere cultuurgroepen. Die noemen we subculturen. Deze kunnen bijvoorbeeld te maken hebben met geloof, werk of woonplaats. Een deel van wie je bent, wordt dus bepaald door je omgeving. Dat is aangeleerd. Sommige kenmerken van jou zijn ook aangeboren.
We leren een groot deel van ons gedrag door socialisatie. Op welke 3 manieren gebeurt socialisatie.
Noem vier personen die betrokken zijn bij de socialisatie van een kind van 12 jaar
Sleepvraag
imitatie
informatie
ervaring
Je ouders willen dat je om 22.00 uur thuis bent.
De gymleraar laat zien hoe je moet dribbelen.
Dean blowt nooit meer nadat hij er ziek van werd.
Wat is sociale controle?
Een soort juridische controle
Het beïnvloeden van gedrag binnen groepen
Het handhaven van strikte regels
Een vorm van sociale isolatie
Welke factor beïnvloedt socialisatie het meest?
Voeding
Kledingstijl
Gezin en opvoeding
Lichaamsbeweging
Wat is een gevolg van socialisatie?
Verandering van klimaat
Verhoging van salaris
Verlies van geheugen
Ontwikkeling van sociale vaardigheden
Welke rol speelt sociale controle in de samenleving?
Versterken van individuele vrijheid
Bevorderen van sociale normen en waarden
Afbreken van gemeenschapsbanden
Vermijden van sociale interactie
Invuloefening: H3.2 Socialisatie
Het aanleren van gedrag noemen we ook wel socialisatie. Het doel daarvan is dat de omgang tussen mensen in de maatschappij soepel verloopt. Socialisatie vindt plaats op allerlei plekken, zoals in je gezin, op school of via de media. Het gebeurt op drie manieren, namelijk:
1. imitatie;
2. informatie;
3. ervaringen.
Mensen om je heen zorgen ervoor dat jij je aan de afgesproken regels houdt. Dat noemen we sociale controle. Om aan te geven of je iets goed of fout hebt gedaan, gebruiken we positieve en negatieve sancties. Veel dingen die je aanleert, worden na een tijdje vanzelfsprekend. Dat noemen we internalisatie.
Leg uit dat cultuur tijdgebonden is
Normen zijn plaatsgebonden.
Geef een voorbeeld van een norm die voor jou normaal is, maar voor iemand op een andere plaats niet normaal is.
Wat zijn rolpatronen?
Sociale verwachtingen voor gedrag
Persoonlijke voorkeuren in kleding
Fysieke kenmerken van mensen
Culturele normen en waarden
Hoe worden rolpatronen doorgegeven?
Via random kans
Via media
Via biologie
Via opvoeding
Wat betekent 'genderneutraal'?
Alleen voor mannen en vrouwen
Inclusief voor alle genderidentiteiten
Geen voorkeur voor een geslacht
Een nieuwe gender creëren
Waar wordt genderneutraal vaak toegepast?
Bij sportevenementen
Bij toiletten
In de taal
In de mode
Welke term is genderneutraal?
Vrouw
Persoon
Individu
Man
Wat is seksueel moraal?
Een seksuele voorkeur
Een wetenschappelijk onderzoek
Normen en waarden rond seksualiteit
Een modeverschijnsel
Wie bepaalt seksueel moraal?
Slechts één persoon
Religieuze leiders enkel
De samenleving en cultuur
De overheid alleen
Invuloefening: H3.4 Wat is normaal?
Wat je normaal vindt, hangt af van de cultuur waarin je opgroeit. Die cultuur is plaatsgebonden, tijdgebonden en groepsgebonden. Door cultuur hebben we vaak bepaalde verwachtingen van mensen in bepaalde situaties. Die verwachtingen noemen we rolpatronen. Als je je volgens die patronen gedraagt, is dat ook wel rolbevestigend gedrag. Doe je iets heel anders, dan noemen we dat roldoorbrekend. Een voorbeeld is een vader die minder gaat werken om voor zijn kinderen te zorgen. Daarmee doorbreekt hij de gendernormen. Als er helemaal geen onderscheid wordt gemaakt tussen mannen en vrouwen spreek je van genderneutraal.
Hoe we denken over gender en seksualiteit verandert ook. Vroeger was de seksueel moraal anders dan nu. In Nederland is veel ruimte voor verschillen en verschillend gedrag. De grens ligt bij de meeste mensen bij asociaal gedrag.
Wat is migratie?
Toename van de bevolking in een land
Verandering van het weer in een gebied
Afname van de werkgelegenheid in een regio
Verhuizing van mensen naar andere plekken
Wat is een vluchteling?
Iemand die tijdelijk in een ander land woont
Een persoon die verhuist voor studie
Iemand die op vakantie gaat
Iemand die vlucht voor geweld of vervolging
Wat is een economische reden voor migratie?
Zoeken naar betere werkgelegenheid
Verhuizen naar een warmer klimaat
Wat is een sociale reden voor migratie?
Interesse in lokale tradities
Gezinshereniging met familieleden
Invuloefening: H6.2 Migratie
Verhuizen naar een andere plaats noemen we migratie. Vier belangrijke redenen om een land te verlaten, zijn: onafhankelijkheid van koloniën, werk, veiligheid en gezin. Na de onafhankelijkheid van onze koloniën kwam een deel van deze inwoners naar Nederland. Mensen die hierheen komen voor werk noemen we arbeidsmigranten. In de jaren 60 van de vorige eeuw werden mannen uit Marokko en Turkije gevraagd om hier te komen werken. Deze mensen noemen we gastarbeiders. Mensen die hun woonplaats verlaten vanwege oorlog of geweld, noemen we vluchtelingen. Zij vragen in Nederland asiel aan. Als ze hier mogen blijven, mogen ze hun gezin over laten komen. Dit noemen we gezinshereniging. Als je zonder toestemming toch in Nederland verblijft, ben je illegaal.
Waarom is Nederland een pluriforme samenleving?
Wat is sociale cohesie?
Verbondenheid tussen mensen
Samenwerking in de gemeenschap
Concurrentie tussen buren
Isolatie van individuen
Wat bevordert sociale cohesie?
Scheiden van groepen
Gemeenschappelijke interesses
Open communicatie
Wantrouwen tussen mensen
Wat is een gevolg van sociale cohesie?
Afname van solidariteit
Hogere sociale betrokkenheid
Versterking van de gemeenschap
Verlies van culturele identiteit
Invuloefening: H7.1 Samen leven
In Nederland heb je veel vrijheid om je eigen leven vorm te geven. We noemen Nederland dan ook een pluriforme samenleving. Er bestaan namelijk veel verschillende subculturen en leefstijlen. Dat noemen we ook wel een grote culturele diversiteit.
Ook al verschillen we van elkaar, we hebben elkaar ook nodig. We zijn altijd van anderen afhankelijk. En ieder mens heeft een basisbehoefte om verbonden te zijn met anderen. Het delen van dezelfde normen en waarden draagt bij aan een wij-gevoel. Als mensen het gevoel hebben bij elkaar te horen, is er veel sociale cohesie.
Soms levert het onderscheid tussen ‘wij’ en ‘zij’ problemen op. Als mensen en groepen sterk tegenover elkaar komen te staan door de scherpe nadruk op tegenstellingen, noemen we dat polarisatie.
Wat is een stereotype?
Een vooroordeel over mensen
Een wetenschappelijk bewezen feit
Een algemeen beeld van een groep
Een unieke persoonlijke ervaring
Stereotypes zijn altijd positief.
Waar
Onwaar
Stereotypes kunnen leiden tot ...
Misverstanden
Discriminatie
Gelijkheid
Respect
Wat hebben stereotypen, vooroordelen en discriminatie met elkaar te maken?
Sleepvraag
feit
vooroordeel
stereotype
Nederlanders zijn gierig
Jongeren geven nu meer geld uit aan kleding dan vroeger
Kees is een vreetzak, want hij is niet voor niets zo dik.
Sonja is zielig, want ze zit in een rolstoel
Op het vwo ziten alleen maar nerds
Wat is hokjesdenken?
Vrije en open gedachten
Creatieve denkwijzen aanmoedigen
Beperkingen opleggen aan gedachten
Vastleggen in strikte categorieën
Welke van de volgende is een gevolg van hokjesdenken?
Beperking van begrip
Verbeterde communicatie
Verhoogde creativiteit
Stereotypen creëren
Invuloefening: H7.2 Hokjesdenken
Als we iemand voor het eerst zien, hebben we vaak meteen een beeld van die persoon. Dat komt doordat we mensen indelen in hokjes. En op een hokje plakken we vaak een etiket. Dat heet een stereotype, een overdreven en vaststaand beeld van een groep mensen. Zo’n beeld kan ervoor zorgen dat je over iemand gaat oordelen zonder dat je de persoon of de feiten kent. Je hebt dan vooroordelen. De kans is groot dat je door stereotypen en vooroordelen mensen verkeerd behandelt. Dat kan leiden tot discriminatie, bijvoorbeeld op basis van sekse of migratie-achtergrond. Als mensen worden gediscrimineerd vanwege huidskleur of afkomst, heet dat racisme. Discriminatie kan leiden tot sociale ongelijkheid. Ook is het slecht voor het vertrouwen in elkaar: de sociale cohesie neemt af.
Wanneer is integratie geslaagd?
Wat betekent 'pluriform'?
Diversiteit in vormen
Uniformiteit in cultuur
Meervoudig van aard
Eénvormig systeem
Wat is een voorbeeld van pluriformiteit?
Eén enkele cultuur
Uniforme schooleducatie
Diverse opinies binnen een debat
Meerdere religies in één land
Invuloefening: H7.3 Integratie
Al sinds lange tijd vestigen mensen uit de hele wereld zich in Nederland. Daardoor zijn er in Nederland veel verschillende gebruiken en gewoonten. Er zijn mensen die vinden dat nieuwkomers zich zo veel mogelijk moeten aanpassen aan de Nederlandse dominante cultuur. Dat noemen we assimilatie. Je verliest dan een deel van je identiteit. Het tegenovergestelde is segregatie. Dat betekent dat groepen gescheiden van elkaar leven. Er is dan weinig contact tussen mensen met verschillende achtergronden. De Nederlandse overheid kiest voor een middenweg: integratie. Dat is wederzijdse aanpassing waarbij nieuwkomers deel gaan uitmaken van de samenleving.