Les 4 – Van probleem naar doel
PES terughalen • doelen stellen met RUMBA • veel oefenen
Van “wat is er aan de hand?” naar “wat willen we bereiken?”
90 minuten | Verzorgende-IG leerjaar 2
Vandaag
Oefenen met korte casussen: eerst een PES formuleren en daarna een passend doel maken met RUMBA.
Les 4 • Verzorgend redeneren | 1
Les 4 – Van probleem naar doel
PES terughalen • doelen stellen met RUMBA • veel oefenen
Van “wat is er aan de hand?” naar “wat willen we bereiken?”
90 minuten | Verzorgende-IG leerjaar 2
Vandaag
Oefenen met korte casussen: eerst een PES formuleren en daarna een passend doel maken met RUMBA.
Les 4 • Verzorgend redeneren | 1
Les 3 • Verzorgend redeneren • 3
Leerdoelen
1. Een PES uit een korte casus formuleren
2. Onderscheid maken tussen probleem, oorzaak en symptomen
3. Een doel formuleren met RUMBA
4. Beoordelen of een doel logisch aansluit bij de PES
5. Je keuzes kort onderbouwen
Les 4 • Verzorgend redeneren | 3
Koppeling met les 3
Eerst de zorgvrager breed in beeld, daarna probleem en doel
Les 3
Levensdomeinen + SCEGS
Lichamelijke, psychische en sociale factoren
→ Wat speelt er bij deze zorgvrager?
PES
P = probleem
E = etiologie / oorzaak of beïnvloedende factor
S = signalen en symptomen
→ Wat is het zorgprobleem?
Les 4: RUMBA
Van het vastgestelde probleem naar een doel dat duidelijk, haalbaar en toetsbaar is.
Breed kijken → probleem formuleren → doel stellen → handelen → evalueren
Les 4 • Verzorgend redeneren | 2
PES – korte herhaling
P – Probleem
BV. Dhr. geeft aan.....of Dhr heeft koorts
Wat is het actuele zorgprobleem?
Formuleer zo concreet mogelijk.
E – Etiologie
Mogelijk t.g.v:
Welke oorzaak of beïnvloedende factor hangt met het probleem samen?
S – Signalen
Z.U.I.
Waaraan merk je het probleem?
Wat zie, hoor of meet je?
Controle: past S bij P? En kun je met zorg invloed uitoefenen op P/E?
Les 4 • Verzorgend redeneren | 5
Controle: past S bij P? En kun je met zorg invloed uitoefenen op P/E?
Les 4 • Verzorgend redeneren | 5
Bijvoorbeeld:
P: Dhr. wil niet van haar stoel af, verminderde mobiliteit
E: t.g.v. angst om opnieuw te vallen
S: Z.u.i meneer blijft veel in zijn stoel zitten, loopt alleen wanneer een verzorgende meegaat en geeft aan bang te zijn opnieuw te vallen.
Met “past S bij P?”: bewijzen of ondersteunen de signalen die je noemt daadwerkelijk het probleem?
Als je als probleem onvoldoende vochtinname noemt, moeten de signalen daar logisch bij aansluiten.
Opwarmer – welke hoort waar?
Werk in tweetallen • 4 minuten
Casus
Mevrouw Bakker drinkt weinig. Haar mond is droog en haar urine is donker. Zij zegt dat drinken haar vaak ontschiet.
P
Wat is het probleem?
E
Tgv: Waardoor / waarmee hangt het samen?
S
Zui: Welke signalen zie of hoor je?
Formuleer samen één PES-zin.
Les 4 • Verzorgend redeneren | 4
Formuleer samen één PES-zin.
Van PES naar doel
Een doel moet rechtstreeks aansluiten op het probleem, dus op de P van PES
PES
DOEL
ACTIES
Belangrijke vraag
Als dit doel wordt bereikt, is het probleem uit de PES dan verminderd, opgelost of beter hanteerbaar?
Les 4 • Verzorgend redeneren | 6
RUMBA – doelen stellen
R
Relevant/relevant
Het doel past bij het zorgprobleem en is betekenisvol voor de zorgvrager.
U
Understandable/begrijpelijk
Het doel is duidelijk en begrijpelijk geformuleerd.
M
Measurable/meetbaar
Je kunt nagaan of het doel bereikt is.
B
Behavioral/waarneembaar
Het doel beschrijft concreet gedrag of een waarneembare uitkomst.
A
Achievable/haalbaar
Het doel is haalbaar voor deze zorgvrager.
Les 4 • Verzorgend redeneren | 7
Oefenen 1 – verbeter het doel
Eerst individueel, daarna vergelijken
PES
P: onvoldoende vochtinname
E: vergeet regelmatig te drinken
S: droge mond en donkere urine
Doel
“Mevrouw gaat beter drinken.”
Welke RUMBA-onderdelen ontbreken?
Maak het doel samen concreter.
Les 4 • Verzorgend redeneren | 8
Oefenen 1 – verbeter het doel
Eerst individueel, daarna vergelijken
PES
P: onvoldoende vochtinname
E: vergeet regelmatig te drinken
S: droge mond en donkere urine
Doel
“Mevrouw gaat beter drinken.”
Welke RUMBA-onderdelen ontbreken?
Missen het onderdeel meetbaar, wat is beter?
Les 4 • Verzorgend redeneren | 8
Mevrouw drinkt binnen één week dagelijks minimaal 1500 ml vocht, verdeeld over de dag.
Casuscarrousel – 3 korte casussen
Groepjes van 3 • 4 minuten per casus • formuleer PES + RUMBA-doel
Casus A – mobiliteit
Meneer Vos is na een ziekenhuisopname onzeker bij het lopen. Hij blijft daardoor veel in zijn stoel zitten. Bij het opstaan vraagt hij steeds om hulp en zegt: “Ik ben bang dat ik val.”
Casus B – voeding
Mevrouw El Amrani eet sinds enkele dagen ongeveer de helft van haar warme maaltijd. Ze zegt dat ze weinig trek heeft. Haar kleding zit losser dan voorheen.
Casus C – huid
Bij meneer De Wit is op de rechterhiel een rode plek zichtbaar. De roodheid blijft aanwezig na druk. Hij ligt veel in bed en verandert weinig zelfstandig van houding.
Per casus: 1 PES + 1 doel. Onderstreep in je doel waar je R-U-M-B-A terugziet.
Les 4 • Verzorgend redeneren | 9
Casus D – gedrag & welzijn
Extra oefencasus voor snelle groepjes of klassikale bespreking
Situatie
Mevrouw Van Dijk trekt zich sinds een week vaker terug op haar kamer. Ze sloeg twee activiteiten over waar ze normaal graag naartoe gaat. Ze zegt: “Ik heb nergens zin in sinds mijn zus is opgenomen.”
1. Wat is observatie en wat is interpretatie?
2. Welke aanvullende informatie heb je nodig?
3. Formuleer een mogelijke PES.
4. Formuleer daarna een passend RUMBA-doel.
Les 4 • Verzorgend redeneren | 10
Check elkaar – klopt de redenering?
Ruil één casus uit met een ander groepje
☐ Is P echt het probleem?
☐ Past E logisch bij P?
☐ Zijn de S concreet uit de casus?
☐ Sluit het doel aan op de PES?
☐ Is het doel RUMBA?
Geef 1 compliment + 1 verbetersuggestie.
Les 4 • Verzorgend redeneren | 11
Klassikaal – wat zou jij kiezen?
Er kan meer dan één verdedigbare formulering zijn
Bespreek
Kies één casus uit de carrousel.
• Wat is jullie PES?
• Welk doel hebben jullie gemaakt?
• Welke woorden maken het doel meetbaar?
• Waarom is het haalbaar?
Docent vraagt door
“Waar staat dat in de casus?”
“Is dat een feit of interpretatie?”
“Hoe weet je straks of het doel bereikt is?”
“Past dit doel echt bij het probleem?”
Les 4 • Verzorgend redeneren | 12
Mini-quiz – PES of doel?
1
“Cliënt loopt binnen 7 dagen tweemaal per dag met begeleiding naar de huiskamer.” → PES of doel?
2
“Verminderde mobiliteit samenhangend met angst om te vallen, zichtbaar door veel zitten en hulp vragen bij opstaan.” → PES of doel?
3
Welk onderdeel van RUMBA helpt je vooral om later te kunnen evalueren?
Antwoorden: 1 doel • 2 PES • 3 Measurable
Les 4 • Verzorgend redeneren | 13
“Cliënt loopt binnen 7 dagen tweemaal per dag met begeleiding naar de huiskamer.”
PES
DOEL
“Verminderde mobiliteit samenhangend met angst om te vallen, zichtbaar door veel zitten en hulp vragen bij opstaan.”
PES
DOEL
Aan de gang met verschillende casussen
In 2 tallen
Casussen zitten in je mail.
Les 4 • Verzorgend redeneren | 14
Exit-ticket
Individueel • laatste 3 minuten
Maak deze drie zinnen af:
1
Bij een PES vind ik het lastigst …
2
Een goed RUMBA-doel herken ik aan …
3
De volgende keer wil ik nog oefenen met …
Les 4 • Verzorgend redeneren | 14