1.1 Van jager-verzamelaars naar boeren
Tijd van jagers en boeren
1.1 Van jager-verzamelaars naar boeren
1
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Tijd van jagers en boeren
1.1 Van jager-verzamelaars naar boeren
1
Leerdoelen
In welke opzichten de mensachtigen verschilden van hun voorgangers?
Wat zijn de kenmerken van de levenswijze van jager-verzamelaars?
Waar en waardoor ontstond de landbouwrevolutie?
Hoe en waardoor verspreidde de landbouwrevolutie zich naar Europa?
Wat waren de gevolgen van de landbouwrevolutie en hoe kun je deze verklaren?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Je beantwoordt:
De eerste mensen
Lees de tekst die je bij binnenkomst hebt gekregen. blz. 125 t/m 129 en 132 t/m 139 uit Mythos.
De tekst bevat fragmenten van een vertelling van een Griekse mythe over het ontstaan van de mens.
Waarom wilde Zeus niet dat de mens 'kennis over het vuur' zou krijgen?
'Het Vuur' heeft zowel een letterlijke als figuurlijke betekenis in dit verhaal. Leg dit uit.
Vergelijk dit verhaal met wat je weet over het Bijbelse scheppingsverhaal. Wat zijn overeenkomsten en verschillen tussen beide verhalen?
Beide verhalen lijken ons iets te willen vertellen over wat het betekent om 'mens' te zijn. Wat is dat volgens jou?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
De eerste mensen
In welk opzicht verschilden de mensachtigen van hun voorgangers?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
De eerste mensen
In welk opzicht verschilden de mensachtigen van hun voorgangers?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
De eerste mensen
In welk opzicht verschilden de mensachtigen van hun voorgangers?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Verschillen tussen homo sapiens en voorouders:
gesproken taal (collectief leren)
symbolisch denken (fantasie)
Levenswijze van jager-verzamelaars
Wat zijn kenmerken van de levenswijze van jager-verzamelaars?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Jager-verzamelaars
Nomaden
kleine groepen
levend van jacht en verzamelen voedsel
klimaat van grote invloed op levenswijze
eerste moderne mensen in Europa arriveerden tijdens een ijstijd
maakten gereedschap voornamelijk van dierenbotten en vuursteen (paleolithicum)
Neolitische revolutie
Waar en waardoor ontstond de landbouwrevolutie?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Een van de grootste veranderingen in de prehistorie is de verandering van leefwijze.
Landbouw vervangt langzaam de jacht als belangrijkste middel van bestaan.
Mogelijke oorzaken:
meer kennis planten (wilde granen)
groei bevolking
verandering klimaat (rond 20.000 v.C.)
Neolitische revolutie
Waar en waardoor ontstond de landbouwrevolutie?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Rond 12.000 v.C. brak er weer een koude en drogere periode aan, waardoor de overvloed aan granen en wilde dieren weer afnam.
Het zelf verbouwen van granen was geen keuze maar noodzaak. Leven van de jacht bracht niet voldoende op om alle mensen in leven te houden.
Neolitische revolutie
Wat waren de gevolgen van de landbouwrevolutie en hoe kun je deze verklaren?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
sedentair leven (ontstaan dorpen)
nieuwe gebruiksvoorwerpen (aardewerk)
bezit (sociale verschillen bleven in de vroegste landbouwsamenlevingen beperkt)
Hoewel de overgang erg langzaam ging, zo bleven veel boeren jagen en verzamelen, spreken we wel van een 'revolutie'. De landbouwrevolutie of neolithische revolutie. De gevolgen zouden namelijk bepalend zijn voor de toekomst van de mens.
(Huiswerk)opdracht
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Lees de tekst uit het boek Sapiens blz. 89 - 96 (zie magister huiswerk)
Waarom is volgens Harari de landbouwrevolutie de grootste zwendel van de geschiedenis? leg je antwoord uit.
Wat vind jij? Moeten we de landbouwrevolutie zien als iets positiefs of iets negatiefs? Onderbouw je antwoord met argumenten.
(Huiswerk)opdracht
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
Maken opdracht 2 en 5 op blz. 17 en 18
uitwerken leerdoelen 1.1 in schrift
En toen veranderde (heus niet) alles
Wat waren de gevolgen van de landbouwrevolutie en hoe kun je deze verklaren?
Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.
De grootste zwendel uit de geschiedenis?
De landbouwrevolutie zorgde voor de grootste verandering ooit, die was niet per se positief.
Of viel het allemaal wel mee?
Geschiedenis/archeologie als wetenschap.
Oude en nieuwe inzichten.
Mensen werden ongezonder (minder gevarieerd eten, werkzaamheden, ziektes)
er was één landbouwrevolutie
landbouw zorgt voor ongelijkheid (bezit)
