Sterk en veilig in de zorg
Sterk en veilig in de zorg
Wat weet je al over sociale veiligheid en stress op je stage?
Doel van deze les
Aan het einde van deze les kun je signalen van stress, overbelasting en sociale onveiligheid herkennen, je eigen grenzen aangeven en passende acties kiezen in praktijksituaties op stage.
Energie en stress op stage
Denk kort na: wanneer voel jij je prettig op stage? Wanneer merk je spanning of stress?
Wanneer voel jij je veilig op stage?
Bespreek in tweetallen: wat zorgt ervoor dat jij je veilig genoeg voelt om vragen te stellen of hulp te vragen?
Wat betekent sociale veiligheid?
Sociale veiligheid: je voelt je vrij om je uit te spreken, vragen te stellen en fouten te bespreken zonder angst voor negatieve gevolgen.
Wat is beroepsvitaliteit?
Zorg goed voor jezelf: let op je eigen energie, grenzen en herstel. Vitaliteit helpt om duurzaam en veerkrachtig te blijven zorgen.
Belangrijke begrippen
Grenzen en kracht
• draagkracht • draaglast • assertiviteit • weerbaarheid • veerkracht
Sociaal en fysiek
• sociale veiligheid • fysieke veiligheid • stress • overbelasting
Opdracht: signalen herkennen
Werk in groepjes. Bespreek: wat gebeurt er, welke signalen zie je, en is er stress, overbelasting of onveiligheid?
Voorbeeldsituatie 1
Collega zegt: 'Niet zoveel vragen stellen, gewoon doen.' Je durft steeds minder te vragen. Welke signalen van onveiligheid zie je?
Voorbeeldsituatie 2
Zorgvrager maakt een opmerking over je uiterlijk. Je voelt je ongemakkelijk, collega zegt: 'Zo is hij nou eenmaal.' Wat valt je op?
Voorbeeldsituatie 3
Collega werkt al weken extra. Ze reageert kortaf, vergeet dingen, maar zegt dat alles prima gaat. Zie je signalen van overbelasting?
Voorbeeldsituatie 4
Student durft niet eerlijk te zijn over een fout tijdens de overdracht. Wat merk je aan signalen en grenzen?
Oefenen: assertief reageren
Kies een voorbeeldzin om je grens aan te geven, bijvoorbeeld: 'Ik wil hier graag eerst uitleg over.' Oefen samen in tweetallen.
Passende actie kiezen
Niet elke situatie vraagt om dezelfde actie. Wanneer reageer je zelf, vraag je hulp of schakel je begeleiding in?
Acties in verschillende situaties
Zelf oplossen
Bij meer risico kies je voor begeleiding van een werkbegeleider, BPV-docent, of leidinggevende.
Bij kleine onzekerheden kun je soms zelf duidelijk zijn of hulp vragen aan een directe collega.
Hulp inschakelen
Reflectie: beginner
Kies één situatie. Welke signalen herken je? Welke grens staat onder druk? Welke actie kun je verkennen? Bij wie kun je hulp vragen?
Reflectie: gevorderd
Kies één situatie. Hoe schat je deze in? Welke risico’s zie je? Oefen een assertieve reactie en kies een passende actie. Hoe draagt dit bij aan veiligheid?
Afronding: exit ticket
Vul in: • Een signaal van stress dat ik herken is... • Een grens die ik belangrijk vind is... • Eén zin om mijn grens aan te geven is... • Als ik hulp nodig heb, kan ik bij ... terecht.
Plan B: individuele opdracht
Maak een korte analyse van een praktijksituatie uit je stage. Wat gebeurde er? Welke signalen zag je? Formuleer een assertieve voorbeeldzin.
Huiswerk
Lees de theorie over bewustwording en gedrag.
Neem voor de volgende les één anonieme praktijksituatie mee waarin gedrag invloed had op de sfeer, samenwerking of veiligheid. Dit mag iets kleins zijn, zoals een opmerking, een grapje, een geïrriteerde reactie, een stilte of een situatie waarin jij twijfelde of je iets moest zeggen.
Samenvatting en vooruitblik
Je hebt geleerd signalen van stress en onveiligheid te herkennen, assertief te reageren en goed voor jezelf te zorgen in de zorg.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.