Week 4: In en uitsluiting

• newEditor
• Burgerschap
• MBO
• Studiejaar 1

Week 4 - Thema A

In- en uitsluiting

Wie hoort erbij — en wie niet?

Vrijheid en Gelijkheid

💬  Heb jij ooit meegemaakt dat iemand werd buitengesloten? Stem anoniem: ja / nee / wil ik niet zeggen.

Koppeling kwalificatie-eisen: doelzin 1 en 3

Heb jij ooit meegemaakt dat iemand werd buitengesloten?

1

Ja

2

Nee

3

Wil ik niet zeggen

💬 Poll

We hoeven geen details te delen. Het gaat erom bewust te worden van het onderwerp.

🎯 Leerdoelen

Aan het einde van de les kun je:

• uitleggen wat insluiting en uitsluiting betekenen.

• minimaal drie voorbeelden geven van uitsluiting in de maatschappij.

• beschrijven hoe uitsluiting invloed kan hebben op iemands kansen en identiteit.

• uitleggen hoe sociale groepen en instituties kunnen bijdragen aan in- en uitsluiting.

• minimaal twee manieren benoemen hoe insluiting bevorderd kan worden.

📖 Theorie

Wat zijn insluiting en uitsluiting?

Uitsluiting

Iemand buitensluiten van een groep, kansen of rechten op basis van wie hij/zij is.

Bijv: pesten, discriminatie op de werkvloer, armoede als drempel.

Insluiting

Iemand bewust verwelkomen en laten meedoen, ongeacht wie hij/zij is.

Bijv: een gebedsruimte op school, aangepaste werkplek, diversiteitsbeleid.

Voorbeelden van uitsluiting:

Pesten

Op school of online iemand bewust buitensluiten of kwetsen

Discriminatie

Ongelijk behandeld worden op de stageplek of bij sollicitaties.

Armoede

Niet kunnen meedoen door gebrek aan geld (bijv. schoolreisje).

Racisme

Buitengesloten worden vanwege huidskleur of afkomst.

Wat zijn insluiting en uitsluiting? (boek blz. 63-69)

📖 Theorie

Effect van uitsluiting + rol van instituties

Gevolgen van uitsluiting voor het individu:

Kansen

Minder toegang tot opleiding, werk of inkomen. Ongelijke startpositie in de samenleving.

Identiteit

Lager zelfvertrouwen, gevoel van er niet bij horen. Dit beïnvloedt wie je wordt als persoon.

Gezondheid

Meer stress, angst en eenzaamheid. Chronische uitsluiting kan leiden tot burn-out of depressie.

Hoe kunnen instituties bijdragen?

Uitsluiting versterken

Geen regels tegen pesten.

Discriminatie door medewerkers tolereren.

Geén diversiteitsbeleid.

Insluiting bevorderen

Vertrouwenspersoon aanwijzen.

Duidelijke gedragscode maken.

Actief werken aan inclusie en gelijke kansen.

Vooroordelen en stereotypen kunnen leiden tot discriminatie. Als er vaak negatief over een groep wordt gepraat, gaan steeds meer mensen dat negatieve beeld geloven.

Effect van uitsluiting + rol van instituties (boek blz. 63-75)

Een verzorgingshuisbewoner wil niet verzorgd worden door iemand met een hoofddoek. Wat is dit?

❓  Quizvraag

A

Vrijheid van meningsuiting

B

Discriminatie op basis van geloof — dit is verboden

C

Een legitiem persoonlijk recht

D

Een beleidsmatige keuze van het verzorgingshuis

💡 Uitleg: Dit is een voorbeeld uit het boek (blz. 69): iemand met een hoofddoek werkt in een verzorgingshuis. Bepaalde bewoners willen niet door haar verzorgd worden. Dit is discriminatie — ook al voelt het als een 'persoonlijke voorkeur'.

📖 Theorie

Hoe bevorder je insluiting?

Er zijn vier concrete manieren:

1. Respect

Accepteer dat mensen anders zijn dan jij. Spreek mensen aan op hun gedrag, niet op wie ze zijn.

2. Gelijke kansen

Zorg dat iedereen dezelfde mogelijkheden heeft — ook als dat ongelijke behandeling vraagt.

3. Duidelijke regels

Stel grenzen aan discriminerend gedrag via beleid, vertrouwenspersoon en gedragscode..

4. Samenwerken

Werk bewust samen met mensen die anders zijn dan jij. Leer van verschillen.

Inclusie = iedereen hoort erbij, ook als je anders bent. Diversiteit gaat over de verschillen, inclusie gaat over wat je er mee doet.

"Diversiteit en inclusie zijn voor mij: iedereen kan zichzelf zijn, ongeacht wie je bent."  — Student MBO

Insluiting bevorderen (boek blz. 28-30 + 74)

Beschrijf een situatie op jouw stageplek waarbij iemand werd in- of buitengesloten. Wat was er aan de hand?

✏️  Open vraag

Hoe had die situatie anders kunnen verlopen? Wat had jij kunnen doen?

Denk aan: 1) Pesten of negeren - 2) Ongelijke taken of kansen  -  3) Grappies over iemands achtergrond  -  4) Iemand bewust erbij betrekken

Als jij op je stageplek iemand ziet uitsluiten, moet je er altijd iets van zeggen.

📊 Stelling

A

✅

Helemaal eens

B

❌

Eerder eens

C

⚖️

Eerder oneens

D

💭

Helemaal oneens

Bespreek daarna: wat zijn de gevolgen van ingrijpen? En van niets doen? Welke democratische waarde speelt een rol?

✏️ Werkvorm – Tweetallen

Casus: buitengesloten op stage

Situatie: een student wordt door zijn collega's buitengesloten vanwege zijn afkomst.

Bespreek in tweetallen:

1. Wat is er aan de hand? Welke vorm van uitsluiting is dit?

2. Wat zijn de gevolgen voor deze student? (kansen, identiteit, gezondheid)

3. Wat zou jij doen als je dit meemaakt of ziet?
   
   Deel daarna je antwoord met de klas.

💛 Jouw perspectief

Uitsluiting en insluiting in jouw leven

Heb jij weleens meegemaakt dat jij of iemand anders werd buitengesloten? Hoe voelde dat?

Hoe draag jij zelf bij aan insluiting in jouw klas of op je stage?

Welke rol heeft jouw instelling/school in het bevorderen van inclusie?

🪞 Reflectie

Reflecteer op in- en uitsluiting

Beschrijf een moment waarop jij iemand bewust hebt ingesloten. Wat deed je?

En een moment waarop je had kunnen ingrijpen maar dat niet deed. Wat zou je nu anders doen?

Hoe kun jij in jouw toekomstige beroep bijdragen aan een inclusieve werkomgeving?

Vraag 1: Wat is een gevolg van uitsluiting?

❓ Afsluitquiz

A

Meer zelfvertrouwen

B

Betere kansen op de arbeidsmarkt

C

Minder kansen en een negatief gevoel over jezelf

D

Meer vrijheid

Vraag 2: Hoe kan een school insluiting bevorderen?

❓ Afsluitquiz

A

Door niet te praten over discriminatie

B

Door iedereen hetzelfde te behandelen, ongeacht de situatie

C

Door alleen maar regels te maken

D

Door een vertrouwenspersoon en duidelijke gedragsregels

Noem één manier waarop jij zelf bijdraagt aan insluiting in jouw omgeving.

Afsluiting

📝 Exitticket

⏱ Portfoliouur volgt — gebruik de tijd voor je portfolioopdracht. Dit doe je in het Examenplatform CEM.

🔑  Kernboodschap
Uitsluiting schaadt kansen, identiteit en gezondheid. Insluiting begint bij iedereen — op school, op stage en in de samenleving.