Neerslagreacties: zouten en ionen aantonen

Neerslagreacties: zouten en ionen aantonen

1 / 12
volgende
Slide 1: Slide
newEditorScheikundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

In deze les zitten 12 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Neerslagreacties: zouten en ionen aantonen

Leerdoel van de les

Aan het eind van de les kun je:

  • Uitleggen wat een neerslagreactie is

  • Hoe je er een opstelt

  • Hoe deze wordt gebruikt om zouten te maken en ionen aan te tonen.

Wat weet jij al over neerslagreacties tussen ionen?

Opwarmen: True or false?

• Alle natriumzouten zijn oplosbaar in water. • Zilverchloride lost goed op in water. • Sulfaten van barium vormen een neerslag. Wat denk jij? Bespreek met je buur.

Wat is een neerslagreactie?

Wanneer je een heldere oplossing van zilvernitraat (AgNO3​) en een heldere oplossing van natriumchloride (NaCl) bij elkaar voegt, ontstaat er direct een witte, vaste stof. Deze vaste stof die uit een oplossing ontstaat, noemen we een neerslag.

Er heeft dus een neerslagreactie plaats gevonden.

Wat is een neerslagreactie?

De reactie waarbij een vaste stof wordt gevormd uit ionen in een oplossing, heet een neerslagreactie.


We schrijven dit op in een neerslagvergelijking, waarin we alleen de ionen noteren die de vaste stof vormen.


Je kunt neerslagreacties gebruiken om bewust nieuwe, slecht oplosbare zouten te maken.


Praktijk

  1. Welke vier soorten ionen zijn aanwezig in de twee oplossingen (natriumchloride en zilvernitraat) vóórdat je ze mengt?

  2. Welke nieuwe combinaties van positieve en negatieve ionen kun je maken? Welke van deze combinaties is waarschijnlijk de witte, vaste neerslag? (Hint: denk na over welke zouten je al kent als goed oplosbaar).

  3. Stel de neerslagvergelijking op voor de vorming van zilverchloride uit de vorige vraag. Geef aan welke ionen 'toeschouwers' zijn (ze zijn wel aanwezig, maar doen niet mee aan de reactie).

Praktijk

Stel, je wilt het zout lood(II)jodide (PbI2​) maken, een heldergele vaste stof die slecht oplosbaar is in water.


  1. Bedenk vanuit welke twee goed oplosbare zoutoplossingen je lood(II)jodide kunt maken en geef de bijbehorende neerslagvergelijking.

Het Mysterie

Een chemicus vindt een fles zonder etiket, met daarin een heldere zoutoplossing. Uit een oude notitie blijkt dat het één van de volgende drie zouten moet zijn: natriumsulfaat (Na​2SO4​), natriumchloride (NaCl), of natriumnitraat (NaNO3​).


Test 1: De chemicus neemt een beetje van de onbekende oplossing en voegt een paar druppels bariumchloride-oplossing (BaCl2​) toe. Er gebeurt niets; de oplossing blijft helder.


Welk zout (of welke zouten) kun je op basis van deze test uitsluiten? Leg je redenering uit.

Het Mysterie opgelost

De chemicus weet nu dat de onbekende oplossing óf natriumchloride (NaCl) óf natriumnitraat (NaNO​3) is.


Test 2: De chemicus neemt een nieuw, schoon monster van de onbekende oplossing en voegt een paar druppels zilvernitraat-oplossing (AgNO3​) toe. Er vormt zich een witte neerslag.


  1. Welk zout zat er in de fles met het ontbrekende etiket?

  2. Geef de neerslagvergelijking voor de reactie die plaatsvond.

  3. Waarom was het cruciaal dat de chemicus voor deze tweede test een nieuw monster nam?

Samenvatting: Reacties tussen ionen

Bij het mengen van zoutoplossingen kan een neerslagreactie optreden tussen ionen. Neerslagreacties zijn reacties waarbij slecht oplosbare zouten ontstaan, een neerslag.

Neerslagreacties geef je weer met een neerslagvergelijking.


Drie toepassingen van neerslagreactie zijn:
- Verwijderen van ionen uit oplossing
- Het maken van zouten
- Het aantonen van ionen in een oplossing

Reflectie

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.