Oriëntatie Didactiek
Bijeenkomst 3 : leren & leerprocessen
Cursuscode: LEROD101X
Docent: Corine Ballering
Email: ballc@hr.nl
Oriëntatie Didactiek
Bijeenkomst 3 : leren & leerprocessen
Cursuscode: LEROD101X
Docent: Corine Ballering
Email: ballc@hr.nl
Planning
Lesdoelen les 3
Je kunt:
de (non) verbale gedragsindicatoren van de rol van gastheer en presentator benoemen
je kunt uitleggen hoe je een les zo opent dat leerlingen nieuwsgierig worden naar de inhoud van de les
de bouwstenen van een krachtig leerklimaat, de drie psychologische basisbehoeften competentie, autonomie en relatie, benoemen;
lesactiviteiten ontwerpen die tegemoet komen aan (één van) de drie basisbehoeften.
Terugblik: de gastheer en presentator
18
Terugblik: Beter leren (Geerts en Van Kralingen, 2020, p24-25).
Basisbehoeften van leerlingen
Self Determination Theory (CAR-Model)
18
“De leerling moet het gevoel hebben de taak aan te kunnen.”
“De leerling moet (deels) zijn/ haar eigen keuzes kunnen maken.”
“De leerling moet het gevoel hebben erbij te horen.”
Slooter, 2021
H5
Een goede lesopening
Brengt de juiste sfeer in de klas en stimuleert de leerlingen tot een goede werkhouding.
Geeft de leerlingen de gelegenheid om zich snel te oriënteren op de situatie in de klas en wekt bij hen de juiste verwachting over de les.
Is direct of indirect een (beknopte) gerelateerd met het onderwerp en de lesdoelen van de les.
Is kort en duidelijk voor de leerlingen (hooguit 5 minuten).
Sluit aan bij de belevingswereld van de leerlingen.
Wordt gegeven met nonverbale en verbale effectieve houding
Heeft een merkbaar einde, en loopt vervolgens vloeiend over in de eerste reeks leer- en doceeractiviteiten.
Slooter, 2021
H5
Type lesopeningen
De sfeeropening
Aandachtverhogende opening
Actiegericht opening
Inhoudelijke opening
Samenvattende opening
Welke opening had deze bijeenkomst?
Wat: Bereid een lesopening voor les 3. Kies een vakgerelateerd onderwerp en neem een fictieve klas in gedachten waaraan je hem gaat geven.
Hoe: drietal
Tijd: 5 minuten
Hulp: boeken, lesmethode, internet
Resultaat: je hebt geoefend met ontwerpen en geven van een goede aandachtsrichter
Uitkomst: Verschillende vormen van lesopeningen ervaren
Een goede lesopening (rol van de presentator)
Met welke basisbehoeften moet je rekening houden als je de intrinsieke motivatie van leerlingen wilt verhogen en een krachtige leeromgeving neer wilt zetten?
Motivatie, discipline en samenwerking
Veiligheid, erkenning en prestatie
Autonomie, relatie en competentie
Zelfvertrouwen, ambitie en onafhankelijkheid
Afsluiting: Lesdoelen
Je kunt:
de (non) verbale gedragsindicatoren van de rol van gastheer en presentator benoemen
je kunt uitleggen hoe je een les zo opent dat leerlingen nieuwsgierig worden naar de inhoud van de les
de bouwstenen van een krachtig leerklimaat, de drie psychologische basisbehoeften competentie, autonomie en relatie, benoemen;
lesactiviteiten ontwerpen die tegemoet komen aan (één van) de drie basisbehoeften.
Lesdoelen
Je kunt:
de gedragsindicatoren van de didacticus benoemen;
uitleggen wat leren inhoudt;
verschillende leeractiviteiten beschrijven in eigen woorden;
leeractiviteiten ontwerpen waarbij rekening wordt gehouden met de werking van het geheugen;
Wat doet een leraar in de rol van de didacticus?
Slooter stelt:
Eerste pijler: persoonlijk contact
Tweede pijler: vakinhoudelijke kennis en vaardigheden
Didacticus als ‘deskundige’ met ‘didactische vaardigheden’
De leraar als didacticus
Wat is 'leren' volgens jou?
Wat is leren?
“Een mentaal proces waarbij als gevolg van leeractiviteiten een relatief stabiele gedragsverandering tot stand komt.”
Mentaal proces: intern proces
Gevolg: oorzakelijke relatie, de gedragsverandering is het resultaat van leeractiviteiten
Leeractiviteiten: activiteit van een leerling waardoor leren optreedt
Gedragsverandering: leerresultaten zien we (vaak) in het gedrag terug
Geerts & van Kralingen, 2021
§1.2
Leeractiviteiten
Volgens Bolhuis
Leren door directe ervaring
Leren door sociale interactie
Leren door reflectie
Leren door verwerken van theorie
Geerts & van Kralingen, 2021
§1.2
Hoe werkt je geheugen?
Netwerk van mentale concepten die met elkaar verbonden zijn
Tijdelijke opslag van informatie
+/- 7 informatie eenheden
30 seconden
Onbewust, seconden
Poortwachter: alleen dat wat herkent wordt krijgt toegang tot het KTG
Zintuigelijk geheugen
Kortetermijn geheugen
Langetermijn
geheugen
12
Geerts & van Kralingen, 2021
§1.3
Omgeving
Prikkels
DOOR
of
KWIJT
Hoe werkt je geheugen?
Meerdere informatieprocessen: beeld & tekst
Actief aan de slag met de informatie
Herhaling en codering
Aandacht bewust richten
Betekenis geven
Zintuigelijk geheugen
Kortetermijn geheugen
Langetermijn
geheugen
13
Verbanden (zelf) ontdekken
Omgeving
Prikkels
Wat is leren?
Verandering in het langetermijngeheugen
14
Hoe is er in deze les rekening gehouden met de werking van het geheugen?
Afsluiting: Lesdoelen
Je kunt:
de gedragsindicatoren van de didacticus benoemen;
uitleggen wat leren inhoudt;
verschillende leeractiviteiten beschrijven in eigen woorden;
leeractiviteiten ontwerpen waarbij rekening wordt gehouden met de werking van het geheugen;
vooruitblik
Voorbereiding bijeenkomst 4: een les vormgeven
- Slooter H6.1 t/m H6.3
- Geerts & van Kralingen 2.1t/m 2.3, 5.4