Hoe ga je van cijfers naar grafieken?
1 / 23
Lesduur is: 40 minIntroductie
In deze les duiken leerlingen in de wereld van datavisualisatie. Met het programma Flourish ontdekken ze hoe je een complexe dataset kunt omzetten in een duidelijke en aantrekkelijke grafiek of interactieve visualisatie. Ze leren wat datavisualisaties zijn, welke verschillende vormen er bestaan en hoe je herkent of een visualisatie goed of juist misleidend is. Vervolgens gaan de leerlingen zelf aan de slag om data overzichtelijk te presenteren, zodat belangrijke patronen en opvallende resultaten in één oogopslag zichtbaar worden.
Er is een optie voor een extra les waarin leerlingen een project van 1 les uitvoeren in een groepje van 3-4. Zorgt dat je hiervoor de verborgen slides aanzet.
Instructies
Voorkennis van leerlingen
De les vraagt geen specifieke voorkennis van leerlingen.
Voorbereiding van de docent
Neem de les een keer door.
Zorg voor een laptop voor elke leerling.
Leerdoelen/vaardigheden
De leerling uitleggen wat een datavisualisatie is.
De leerling kan de kenmerken van een goede of slechte datavisualisatie uitleggen.
De leerling weet welke soorten datavisualisaties er zijn.
De leerling weet hoe je duidelijke datavisualisaties maakt van een complexe dataset.
Aansluiting curriculum
Deze les kan worden ingezet voor de kerndoelen van digitale geletterdheid.
21A: De leerling zet digitale systemen functioneel in.
21C: De leerling verkent het gebruik van data en dataverwerking.
Feedback
De makers van deze les willen graag weten wat je van de les vond. Ga daarvoor naar de (korte) vragenlijst. Heel veel dank!
ut.onl/docent4tu
Werkbladen
Onderdelen in deze les
Slide 1 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 2 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een data- visualisatie? Wat is data?
Slide 3 - Woordweb
Laat hier de leerlingen kort nadenken over wat een datavisualisatie is of wat überhaupt data is. Vervolgens kan worden uitgelegd wat 'data' is en dat een datavisualisatie een manier is om data te laten zien. Een uitgebreide definitie met voorbeelden komt later in de les.
Slide 4 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 5 - Tekstslide
Laat de leerlingen hier nadenken. Antwoorden kunnen zijn:
- De stafen met 98 en 103 graden zijn hoger dan de stafen van 101 en 106 respectievelijk.
- Het verschil in temperatuur tussen beide dagen is 5 graden, maar de verhouding is tussen de stafen is anders.
- Er staat geen legenda bij; je weet niet wat de lichtblauwe en donkerblauwe staaf inhoudt.
- De grootheid is niet benoemd, de eenheid is niet compleet.
Dit maakt dat dit een slechte data visualisatie is.
Slide 6 - Tekstslide
Zelfde als vorige slide. Antwoord waarom het een slechte visualisatie is:
De referentie datum voor de groei van de boodschappenprijzen is januari 2021, terwijl de referentiedatum voor het gemiddelde uurloon “sinds afgelopen september (2024)” is. Hierdoor wordt de suggestie gewekt dat de boodschappen prijzen veel harder gestegen zijn dan het gemiddelde uurloon, terwijl dit helemaal niet zo is. De twee getallen kunnen dus niet zomaar 1-op-1 met elkaar vergeleken worden.
Slide 7 - Tekstslide
Antwoord waarom het onduidelijke visualisatie is:
Correlatie ≠ Causatie. Correlatie geeft de samenhang tussen de twee dingen aan, en die is er duidelijk. Causatie geeft aan dat een verandering in het ene ding, de verandering in de andere veroorzaakt. Door deze twee grafieken samen weer te geven in 1 grafiek, wordt de suggestie gewekt dat er sprake is van causatie, terwijl dit puur gaat over correlatie.
Voor meer toevallige verbanden in grafieken gevat, zie: https://www.tylervigen.com/spurious-correlations
Slide 8 - Tekstslide
Licht elk punt kort toe. Bij sommige punten kun je terug refereren naar de 'slechte' voorbeelden die we in het begin hebben gezien.
Slide 9 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 10 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 11 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 12 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Oefenvraag
Stel je voor dat je een puppy van 1 maand oud hebt. Je wilt weten hoe snel jouw puppy groeit. Je weegt je puppy elke week gedurende één jaar en schrijft het gewicht telkens op.
Met welk type grafiek zou je het beste de groei van jouw puppy kunnen weergeven?
A
Lijngrafiek
B
Staafdiagram
C
Cirkeldiagram
D
Geen van alle
Slide 13 - Quizvraag
Deze slide heeft geen instructies
Oefenvraag
In een enquête wordt aan de bewoners van Enschede gevraagd welk huisdier ze hebben (bijv. hond, cavia, geen huisdier etc). Je wilt de antwoorden laten zien in een grafiek. Voor welk type kies je?
A
Lijngrafiek
B
Staafdiagram
C
Cirkeldiagram
D
Geen van alle
Slide 14 - Quizvraag
B en C kunnen allebei! Ben je benieuwd naar de preciese aantallen en wil je deze goed kunnen vergelijken, kies dan een staafdiagram. Ben je alleen benieuwd naar hoeveel procent van de inwoners een bepaald huisdier heeft, kies dan een cirkeldiagram.
Slide 15 - Tekstslide
Dit is een kleine opdracht om kennis te maken met het creëren van een data visualisatie in Flourish. Later in de les gaan de leerlingen bezig met een grotere opdracht in Flourish. Voor deze kleine opdracht zou ik ongeveer 15 min geven. Dan kan voor de grotere opdracht iets minder dan een heel lesuur gegeven worden.
Slide 16 - Tekstslide
even een korte herhaling voordat we verdergaan met de grote opdracht
Slide 17 - Tekstslide
Geef de leerlingen ongeveer 25/30 minuten voor deze opdracht, zodat er nog ruime tijd overblijft voor de nabespreking.
Slide 18 - Tekstslide
Laat de leerlingen met hun groepje hun resultaat presenteren aan hun tafeltje of voor de klas. Je kan dit 1 voor 1 klassikaal doen of in een soort van markt vorm dat leerlingen en de docent langs kunnen lopen en de resultaten kunnen bekijken en vragen kunnen stellen. Uiteindelijk kiest de docent een winnaar (dit groepje kan dan een hele kleine prijs winnen)
Slide 19 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 20 - Tekstslide
Toelichting
Deze dia is bedoeld om leerlingen te helpen zich te oriënteren op vervolgopleidingen, hoewel dat vaak nog een ver-van-mijn-bed-show is. Onbekend maakt onbemind en op deze manier maken ze kennis met wellicht onbekende studierichtingen.
Slide 21 - Tekstslide
Link naar vragenlijst voor leerlingen:
ut.onl/leerling4tu
Slide 22 - Tekstslide
Link naar vragenlijst voor docenten:
ut.onl/docent4tu
Slide 23 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies