Thema A: artikelen herkennen en schrijven, blz. 125
Thema A: artikelen herkennen en schrijven, blz. 125
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Ik kan de kenmerken van een artikel herkennen.
Ik kan delen van een artikel schrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen volgens jou bij een artikel?
Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Let op woorden als informatie, titel, bron, mening, krant, alinea of interview.
Wat is een artikel?
Een artikel is een informerende tekst.
De schrijver geeft informatie over een onderwerp dat is onderzocht, meegemaakt of besproken met anderen.
Je kunt artikelen op verschillende plekken vinden, bijvoorbeeld in tijdschriften, vakbladen en kranten.
Benadruk dat een artikel vooral bedoeld is om de lezer te informeren. Het kan wel meningen of standpunten bevatten, maar die staan in dienst van het onderwerp.
Waar komt de informatie vandaan?
In een artikel kan informatie komen uit:
onderzoek
eigen ervaringen
interviews
gelezen of bekeken bronnen
Daardoor is een artikel vaak opgebouwd uit meerdere soorten informatie.
Deze slide heeft geen instructies
Verschillende perspectieven
Een artikel laat vaak meerdere kanten ( = perspectieven) van een onderwerp zien:
een deskundige geeft uitleg
een betrokkene vertelt een ervaring
iemand anders geeft een mening of standpunt
Zo krijgt de lezer een completer beeld van het onderwerp.
Leg het woord perspectief eenvoudig uit: de manier waarop iemand naar een onderwerp kijkt.
Kenmerken van een artikel
Je herkent een artikel vaak aan:
een duidelijke titel
informatie over één onderwerp
alinea's met kernzinnen
verschillende bronnen of perspectieven
signaalwoorden voor verbanden
Noem eventueel dat de naam van de schrijver ook vaak onder een artikel staat.
Wat is het belangrijkste doel van een artikel?
informeren
amuseren
verkopen
overtuigen
De les legt uit dat een artikel vooral een informerende tekst is. 'Overtuigen' is een plausibele afleider omdat sommige artikelen ook standpunten kunnen bevatten.
Vul de juiste woorden in
Een artikel is een informerende tekst over één onderwerp. De informatie kan komen uit onderzoek, interviews of eigen ervaringen. Vaak zie je ook verschillende perspectieven in de tekst.
Controleer of leerlingen de kernbegrippen uit het eerste lesdeel herkennen: informerende tekst, onderzoek en perspectieven.
Zo schrijf je een artikel
Een stappenplan
Deze slide heeft geen instructies
Eerst kies je een onderwerp
Voor je schrijft, kies je een onderwerp.
Dat onderwerp moet duidelijk genoeg zijn om informatie over te geven. Daarna verzamel je passende informatie.
Bijvoorbeeld:
Wat maakt mensen gelukkig?
Geluk
Deze slide heeft geen instructies
Informatie verzamelen
Mogelijke bronnen
Met goede informatie wordt je artikel duidelijker, betrouwbaarder en vollediger.
Waarom nodig?
bronnen lezen of bekijken
interviews houden
zelf iets onderzoeken
Voorbeeld bronnen:
Onderzoek van de VN of een universiteit naar wat geluk is of wat mensen gelukkig maakt
Een interview met je klasgenoten over geluk inhoudt
Informatie die je op internet hebt gevonden over geluk (noteer de bron!)
Deze slide heeft geen instructies
De 5W+H-vragen
Met de 5W+H-vragen bedenk je wat je lezer wil weten:
wie?
wat?
waar?
wanneer?
waarom?
hoe?
Deze vragen helpen bij het verzamelen én ordenen van informatie.
Koppel dit aan leesdoel: de lezer krijgt antwoord op belangrijke vragen over het onderwerp.
De 5W+H-vragen: een voorbeeld
Met de 5W+H-vragen bedenk je wat je lezer wil weten:
wie: wie zijn het meest gelukkig? (geslacht, leeftijd, beroep, etc.)
wat: wat is 'geluk' eigenlijk?
waar: waar zijn mensen het meest gelukkig, waar worden mensen gelukkig van?
wanneer: wanneer zijn mensen het gelukkigst? (levensfase?)
waarom: waarom willen we eigenlijk gelukkig zijn? Of: waarom is 'geluk' belangrijk?
hoe: hoe kun je gelukkig worden? Of: hoe werkt gelukkig zijn eigenlijk?
Koppel dit aan leesdoel: de lezer krijgt antwoord op belangrijke vragen over het onderwerp.
Het middenstuk schrijven
Schrijf eerst het middenstuk.
maak alinea's
geef elke alinea een kernzin
werk de informatie duidelijk uit
beantwoord de 5W+H-vragen in je tekst
Let op: vaak begin je een alinea met een kernzin ( = samenvatting van waar de alinea over gaat) en de rest van de alinea is een uitleg of voorbeelden bij de kernzin.
Voorbeeld alinea:
Volgens het World Happiness Report van de VN zijn de Finnen de gelukkigste mensen ter wereld. Onderzoekers hebben mensen over de hele wereld geïnterviewd en op basis van de uitkomsten een ranglijst gemaakt van de gelukkigste landen. Een van de vragen in het interview was hoe tevreden ze zijn met hun leven, op een schaal van 0-10.
Benadruk dat de kernzin meestal aangeeft wat het belangrijkste van die alinea is.
Een pakkende inleiding
De inleiding informeert over het onderwerp en maakt nieuwsgierig.
Dat kan met een persoonlijk verhaaltje, een opvallend weetje of een paar vragen.
Voorbeeld:
Wat maakt mensen gelukkig? Dat is een vraag die mensen al heel lang bezig houdt. De Verenigde Naties heeft dit onderzocht. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat genoeg geld hebben om rond te komen, een goede gezondheid hebben en vertrouwen in elkaar hebben mensen gelukkiger maakt.
Deze slide heeft geen instructies
Een sterk slot
In het slot rond je je artikel af.
Je kunt:
kort samenvatten
de lezer laten nadenken
een laatste gedachte geven
een tip of anekdote toevoegen
Voorbeeld:
Ten slotte is het belangrijk om te beseffen dat 'geluk' moeilijk objectief vast te stellen is. Geluk is nou eenmaal niet zo goed meetbaar, zoals temperatuur of windkracht dat wel zijn. Daarnaast kunnen cultuurverschillen ook een onderzoek beïnvloeden. Een gelukkige Japanner geeft bijvoorbeeld eerder het rapportcijfer 6 dan een 10.
Of:
Samenvattend kunnen we zeggen dat we de vraag wat mensen gelukkig maakt niet zo makkelijk kunnen beantwoorden. Geluk is namelijk niet meetbaar op de manier dat, bijvoorbeeld, temperatuur of windkracht dat wel zijn. Daarnaast kan de cultuur van een land ook van invloed zijn op het antwoord op deze vraag.
Deze slide heeft geen instructies
Verbanden in je tekst
Gebruik signaalwoorden om verbanden
duidelijk te maken.
Bijvoorbeeld:
eerst, daarna
omdat, daarom
maar, toch
dus, kortom
Zo leest je artikel makkelijker.
Voorbeeld:
Ten slotte is het belangrijk om te beseffen dat 'geluk' moeilijk objectief vast te stellen is. Geluk is nou eenmaal niet zo goed meetbaar, zoals temperatuur of windkracht dat wel zijn. Daarnaast kunnen cultuurverschillen ook een onderzoek beïnvloeden. Een gelukkige Japanner geeft bijvoorbeeld eerder het rapportcijfer 6 dan een 10.
Of:
Samenvattend kunnen we zeggen dat we de vraag wat mensen gelukkig maakt niet zo makkelijk kunnen beantwoorden. Geluk is namelijk niet meetbaar op de manier dat, bijvoorbeeld, temperatuur of windkracht dat wel zijn. Daarnaast kan de cultuur van een land ook van invloed zijn op het antwoord op deze vraag.
Geef mondeling voorbeelden van zinnen met signaalwoorden, maar houd de slide compact.
Titel en naam
Aan het eind geef je je artikel:
een passende titel
je naam onder het artikel
De titel moet duidelijk maken waar het artikel over gaat.
Deze slide heeft geen instructies
Lay-out / opbouw van een artikel
Titel
Inleiding
Alinea 1
Alinea 2 Middenstuk
Alinea 3
Alinea ....
Slot
Naam
Voornaam Achternaam
Deze slide heeft geen instructies
Maken en nakijken
Inhoud
Conventies
Taalgebruik
Taalgebruik:
Interpunctie
Formulering
Spelling
Deze slide heeft geen instructies
Welke vraag hoort bij de 5W+H-vragen?
hoe?
hoeveel?
van wie?
waarna?
Alleen 'hoe?' hoort bij de vaste reeks 5W+H-vragen in deze les.
Vul de tekst aan
Bij het schrijven kies je eerst een onderwerp en verzamel je informatie uit goede bronnen. Daarna schrijf je het middenstuk met alinea's en kernzinnen. Aan het eind geef je je tekst een passende titel.
Deze oefening volgt de schrijfstappen uit het tweede lesdeel: onderwerp, bronnen, middenstuk en titel.
Wat is het verschil tussen inleiding en slot?
Bespreek dat een goede inleiding het onderwerp noemt en nieuwsgierig maakt. Een sterk slot rondt af, vat kort samen of laat de lezer nadenken.
Wat heb jij vandaag geleerd over artikelen?
Laat leerlingen terugkijken op hun leerproces. Goede antwoorden noemen bijvoorbeeld kenmerken van een artikel, 5W+H-vragen, kernzinnen, inleiding of slot.
Welk deel van de les hielp jou het meest?
Deel antwoorden klassikaal. Mogelijke punten: voorbeelden, stappenplan, invuloefening, uitleg over 5W+H of verschil tussen tekstdelen.
Begrippen 1/2
artikel - informerende tekst over een onderwerp
perspectief - de manier waarop iemand naar een onderwerp kijkt
standpunt - wat iemand ergens van vindt
bron - plek waar informatie vandaan komt
interview - gesprek om informatie te verzamelen
kernzin - zin met de hoofdgedachte van een alinea
signaalwoord - woord dat een verband in de tekst laat zien
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen 2/2
inleiding - eerste deel van de tekst dat het onderwerp introduceert
middenstuk - deel waarin de informatie wordt uitgewerkt
slot - laatste deel van de tekst dat afrondt
5W+H-vragen - vragen die helpen om informatie te verzamelen en te ordenen
Deze slide heeft geen instructies