2 havo grammatica zinsdelen les 3 - lijdend voorwerp, meewerkend voorwerp, bijwoordelijke bepaling
2 havo grammatica zinsdelen les 3 - lijdend voorwerp, meewerkend voorwerp, bijwoordelijke bepaling
Leerdoel
Ik kan in een enkelvoudige zin de volgende zinsdelen benoemen: persoonsvorm, onderwerp, werkwoordelijk gezegde, naamwoordelijk gezegde,
lijdend voorwerp, meewerkend voorwerp, bijwoordelijke bepaling
pv, ow, wg, ng, lv, mv, bwb
Wat ga je doen?
Oefenen: werkwoordelijk en naamwoordelijk gezegde
Antwoorden oefening wg en ng
Uitleg: lijdend voorwerp
Uitleg: meewerkend voorwerp
Uitleg: bijwoordelijke bepaling
Regels: zinsontleding
Oefenen
Oefenen pv, ow, wg, ng
Ontleed de volgende zinnen en benoem de volgende zinsdelen: pv, ow, wg, ng. Zet het naamwoordelijk deel tussen vierkante haken.
Let op: In deze zinnen is er een werkwoordelijk gezegde OF een naamwoordelijk gezegde!
Michel zou een goede vriend moeten zijn.
Is hij dat wel?
Hij gaat vast weer veel grappen uithalen.
Antwoorden
pv: zou 3. pv: gaat
Ow: Michel (geen hoofdletter = fout) ow: hij
wg: x wg: gaat uithalen
ng: zou [ een hele goede vriend] moeten zijn ng: x
pv: is
ow: hij
wg: x
ng: is [dat]
Het lijdend voorwerp (lv)
Lijdend voorwerp zit altijd in een wg.
Lijdend voorwerp zit NOOIT in een ng.
Lijdend voorwerp: Een persoon of een ding ondergaat iets..
Hoe vind je het lijdend voorwerp:
1. Zoek de pv, het ow en het wg. Heb je een ng? Dan een X bij lv!
2. Stel de vraag: Wat/wie +ow +wg? Het antwoord op die vraag is het lijdend voorwerp. Let op: stel eerst altijd de vraag 'wat.' Kan wat niet, dan 'wie!'
Soms is er geen lijdend voorwerp.
Het meewerkend voorwerp (mv)
Meewerkend voorwerp: aan wie of voor wie is iets bestemd?
Je ziet het vooral bij werkwoorden als: vertellen, meedelen, uitleggen, zeggen, geven, overhandigen, lenen, toesturen.
Je kunt er 'aan' of 'voor' bijzetten of je kunt het weglaten.
Let op! In zowel een zin met een wg en een ng kun je een meewerkend voorwerp hebben.
Voorbeeldzin met meewerkend voorwerp: Ik geef jou een cadeau
De bijwoordelijke bepaling (bwb)
We noemen de bijwoordelijke bepaling ook wel de ‘prullenbak’. Alles wat je overhoudt, noem je een bijwoordelijke bepaling.
Vaak zijn dat:
Plaats: Waar, daar, in Amsterdam
Tijd: wanneer, gisteren
Ontkenning of zekerheid: wel, niet, echt
De manier waarop (hoe): met de fiets, vrolijk
Richting: naar huis
En nog veel meer!
Herinnering: Bekijk de uitlegvideo's
Bekijk de uitlegvideo's.
2HB: Kijk in Magister, Elo, Studiewijzer, Nederlands 2HB Planner
2HD: Kijk in Magister, Elo, Studiewijzer, Nederlands 2HD Planner
Oefenen
Ontleed de onderstaande zinnen helemaal.
Is een zinsdeel niet aanwezig, zet dan een X.
1. Waarom gaf de scheidsrechter na de vorige wedstrijd een verkeerde uitslag door aan de wedstrijdcommissie?
2. Op het veld lijkt hij mij een zeer fanatieke speler.
De meeste mensen kopen in de dierenwinkel een huisdier voor hun kind.
Antwoorden: zin 1
Waarom /gaf/ de scheidsrechter/ na de vorige wedstrijd /een verkeerde uitslag/ door /aan de wedstrijdcommissie?
pv: gaf
ow: de scheidsrechter
wg: gaf door ( van het werkwoord doorgeven)
ng: x
lv: een verkeerde uitslag
mv: aan de wedstrijdcommissie
bwb: Waarom, na de vorige wedstrijd
Zin 2
Op het veld /lijkt/ hij/ mij/ een zeer fanatieke speler.
pv: lijkt
ow: hij
wg: x
ng: lijk [ een zeer fantieke speler]
lv: X
mv: mij
bwb: Op het veld
Zin 3
De meeste mensen/ kopen /in de dierenwinkel/ een huisdier/ voor hun kind.
pv: kopen
ow: De meeste mensen
wg: kopen
ng: x
lv: een huisdier
mv: voor hun kind
bwb: in de dierenwinkel