Startrekenen 1F, hfd 5 delen, les 4 afronden en schatten

Afronden en schatten

1 / 36
volgende
Slide 1: Slide
newEditorRekenenPraktijkonderwijsLeerjaar 3

In deze les zitten 36 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Afronden en schatten

Open met het idee dat je niet altijd meteen precies hoeft te rekenen. Soms helpt schatten eerst om te weten of een antwoord ongeveer kan kloppen.

Dit ga ik leren

Ik kan getallen afronden en schatten om vooraf te bedenken wat het antwoord ongeveer is en om te controleren of de uitkomst van een deling kan kloppen.

Deze slide heeft geen instructies

Welk woord denk jij bij afronden of schatten?

Gebruik de woorden uit de wolk om voorkennis op te halen, zoals: ongeveer, delen, makkelijker, controle, 10, 100.

Waarom ronden we af?

  • Je rekent sneller

  • Je ziet ongeveer wat eruit moet komen

  • Je controleert of een antwoord logisch is

  • Handig bij delen, geld en meten

Koppel aan het lesdoel: eerst schatten, daarna rekenen, daarna controleren. Houd het praktisch en herkenbaar.

Wat is afronden?

Afronden betekent dat je een getal vervangt door een makkelijk getal dat er dichtbij ligt.


Voorbeeld:

48 wordt ongeveer 50.

112 wordt ongeveer 110 of 100.


Welk getal je kiest, hangt af van waarop je afrondt.

Benadruk het woord 'dichtbij'. Leerlingen hoeven nog niet alle keuzes te kunnen uitleggen; eerst het idee snappen.

De regel van 5

Kijk naar het cijfer rechts van de plek waarop je afrondt.


  • 0, 1, 2, 3, 4 → naar beneden

  • 5, 6, 7, 8, 9 → naar boven


De 5 is dus het kantelpunt.

Gebruik steeds dezelfde woorden: 'kijk naar het cijfer rechts'. Dat helpt later bij tientallen, honderdtallen en hoger.

Afronden op tientallen

Je kijkt naar de eenheden.


  • 43 → 40

  • 46 → 50

  • 70 → 70

  • 85 → 90


Bij tientallen wordt het laatste cijfer 0.

Wijs aan: bij 43 is de 3 minder dan 5, dus naar beneden. Bij 46 is de 6 groter dan of gelijk aan 5, dus naar boven.

Tientallen op een getallenlijn

  • 42 ligt dichter bij 40

  • 48 ligt dichter bij 50

  • 45 ligt precies in het midden

  • Bij 45 kies je 50

Laat zien dat afronden niet gokken is. Het gaat om dichtbij en om de vaste regel van 5.

Meer voorbeelden op tientallen

Rond af op tientallen:


  • 21 → 20

  • 24 → 20

  • 25 → 30

  • 67 → 70

  • 99 → 100

Noem vooral 25 en 99. 25 laat de regel van 5 zien. 99 laat zien dat je soms naar het volgende tiental gaat: 100.

Wat doe je bij 45 op tientallen?

A

naar 40

B

naar 50

C

naar 35

D

blijft 45

Check of leerlingen de regel van 5 begrijpen: 45 ligt in het midden en gaat naar boven.

Vul de goede woorden in

Bij afronden op tientallen kijk je naar de eenheden. Is dat cijfer 0 tot en met 4, dan ga je omlaag. Is het 5 tot en met 9, dan ga je omhoog.

eenheden
omlaag
omhoog
tientallen
honderdtallen
rechts
beneden

Deze zin sluit direct aan bij slides 4 t/m 7: kijk naar de eenheden en gebruik de regel van 5.

Afronden op honderdtallen

Je kijkt naar de tientallen.


  • 120 → 100

  • 149 → 100

  • 150 → 200

  • 184 → 200


Bij honderdtallen worden de laatste twee cijfers 00.

Zeg expliciet: je rondt af op honderden, dus je kijkt één plek naar rechts, naar de tientallen.

De 5 bij honderdtallen

  • 250 → 300

  • 351 → 400

  • 444 → 400

  • 450 → 500


Als de tientallen 5 of meer zijn, ga je omhoog.

Maak duidelijk dat bij 351 niet alle laatste cijfers los tellen; je kijkt eerst naar de tientallen. Die bepalen omhoog of omlaag.

Afronden op duizendtallen

Je kijkt naar de honderdtallen.


  • 1.200 → 1.000

  • 1.499 → 1.000

  • 1.500 → 2.000

  • 3.840 → 4.000


Bij duizendtallen worden de laatste drie cijfers 000.

Herhaal het patroon: kijk steeds naar het cijfer rechts van de plek waarop je afrondt.

De 5 bij duizendtallen

Voorbeelden:


  • 4.500 → 5.000

  • 7.349 → 7.000

  • 7.500 → 8.000

  • 9.999 → 10.000


Ook hier geldt: 5 of meer is omhoog.

Noem dat 9.999 afrondt naar 10.000. Dat helpt bij het begrijpen van de sprong naar het volgende duizendtal.

Afronden op tienduizendtallen

Je kijkt naar de duizendtallen.


  • 12.000 → 10.000

  • 14.999 → 10.000

  • 15.000 → 20.000

  • 27.400 → 30.000


Bij tienduizendtallen worden de laatste vier cijfers 0000.

Spreek het rustig uit: tienduizendtallen. Laat leerlingen vooral het kijkcijfer vinden: de duizendtallen.

De 5 bij tienduizendtallen

  • 35.000 → 40.000

  • 42.300 → 40.000

  • 45.000 → 50.000

  • 88.888 → 90.000

Gebruik 35.000 en 45.000 om de regel van 5 nog eens heel duidelijk te maken.

Waar kijk je bij honderdtallen?

A

naar eenheden

B

naar tientallen

C

naar honderdtallen

D

naar duizendtallen

Veelgemaakte fout: leerlingen kijken naar de eenheden. Hier moet duidelijk worden dat je één plek rechts kijkt.

Vul de goede getallen in

Bij honderdtallen worden de laatste twee cijfers 00. Bij duizendtallen worden de laatste drie cijfers 000. Bij tienduizendtallen worden de laatste vier cijfers 0000.

twee
drie
vier
een
vijf
zes
negen

Hier controleer je of leerlingen het patroon in de grote getallen zien.

Hoe rond je 15.000 af?

Verwacht in het antwoord dat de leerling noemt: kijk waarop je afrondt, kijk naar het cijfer rechts, 0-4 omlaag, 5-9 omhoog.

Stappenplan afronden

  1. Kijk waarop je moet afronden.

  2. Kijk naar het cijfer rechts daarvan.

  3. Is dat 0 t/m 4? Ga omlaag.

  4. Is dat 5 t/m 9? Ga omhoog.

  5. Maak de cijfers rechts daarna 0.

Dit is het vaste schema van de les. Gebruik het later ook bij schatten en controleren van delingen.

Zelf nadenken: tientallen

Denk na over het afronden op tientallen:


  • 32 → ?

  • 57 → ?

  • 64 → ?

  • 75 → ?

  • 98 → ?

Laat leerlingen eerst hardop zeggen naar welk cijfer rechts ze kijken: de eenheden.

Zelf nadenken: honderdtallen

Denk na over het afronden op honderdtallen:


  • 121 → ?

  • 250 → ?

  • 389 → ?

  • 640 → ?

  • 951 → ?

Herinner aan de stap: kijk naar de tientallen, niet naar de eenheden.

Zelf nadenken: duizendtallen

Denk na over het afronden op duizendtallen:


  • 1.240 → ?

  • 1.500 → ?

  • 2.799 → ?

  • 6.320 → ?

  • 8.501 → ?

Laat leerlingen het honderdtal aanwijzen voordat ze afronden.

Zelf nadenken: tienduizendtallen

Denk na over het afronden op tienduizendtallen:


  • 12.400 → ?

  • 15.200 → ?

  • 34.999 → ?

  • 45.000 → ?

  • 71.300 → ?

Laat leerlingen het duizendtal zoeken. Dat is het kijkcijfer bij afronden op tienduizendtallen.

Wat is 250 afgerond op honderdtallen?

A

200

B

250

C

300

D

350

250 is een belangrijk grensgeval: de tientallen zijn 5, dus omhoog.

Vul de antwoorden in

32 wordt op tientallen 30. 75 wordt op tientallen 80. 1.500 wordt op duizendtallen 2.000. 45.000 wordt op tienduizendtallen 50.000.

30
80
2.000
50.000
40
70
1.000
40.000

Dit checkt de voorbeelden uit de zelf-denken-slides. Let op de 5 als kantelpunt.

Schatten bij een deling

Met afronden kun je eerst schatten.


Voorbeeld:

198 : 4 wordt ongeveer

200 : 4 = 50


Dan weet je: het echte antwoord ligt in de buurt van 50.

Leg uit dat schatten niet exact is. Het helpt om te voorspellen en te controleren.

Controle van een deling

Voorbeeld:


196 : 4 = 49


Schatting:

200 : 4 = 50


49 ligt dicht bij 50.

De uitkomst kan dus kloppen.

Verbind dit direct aan het lesdoel: schatten vooraf en controleren achteraf.

Nog een controle

Voorbeeld:


3.120 : 6 = 520


Schatting:

3.000 : 6 = 500


520 ligt in de buurt van 500.

De uitkomst is logisch.

Bespreek ook dat een antwoord soms iets hoger of lager is dan de schatting. Dat is normaal.

Wanneer klopt iets niet?

Voorbeeld:


198 : 4 = 80


Schatting:

200 : 4 = 50


80 ligt niet in de buurt van 50.

Dan weet je: opnieuw kijken.

Belangrijk inzicht: schatten helpt fouten ontdekken zonder alles meteen opnieuw uit te rekenen.

Welke schatting past bij 198 : 4?

A

100 : 4 = 25

B

200 : 4 = 50

C

300 : 4 = 75

D

200 : 2 = 100

Leerlingen gebruiken hier afronden om eerst te schatten voor een deling.

Maken

Opdracht 12 blz. 85; Rond af en reken met de afgronde getallen de som uit.


Opdracht 13 blz 86; rond af en reken met de afgeronde getallen de som uit.


Heb je tijd over? Werk dan op studiemeter

Startrekenen online; 1F; domein 1 getallen; oefeningen; delen

  • deeltafel

  • delen met grote getallen

  • tientallen delen

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie zonder goed of fout. Mogelijke antwoorden: afronden op tientallen, de regel van 5, schatten bij delen, controleren van antwoord.

Wat vond jij nog moeilijk?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen benoemen wat nog lastig is, bijvoorbeeld honderdtallen of grote getallen.

Belangrijke woorden

afronden - een getal vervangen door een makkelijk getal dat dichtbij ligt

schatten - vooraf bedenken wat ongeveer het antwoord is

tiental - een getal als 10, 20, 30, 40

honderdtal - een getal als 100, 200, 300

duizendtal - een getal als 1.000, 2.000, 3.000

tienduizendtal - een getal als 10.000, 20.000, 30.000

uitkomst - het antwoord van een som

Deze slide heeft geen instructies