De dunne darm (1).pptx

• newEditor
• Gastro-enterologie
• Hoger onderwijs

DE DUNNE DARM

Kc1 O5 Gastro-enterologie

Hilde De Vos

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

• Langste onderdeel menselijk spijsverteringsstelsel à +/- 5 à 6 m

  • Diameter +/- 4 cm bij de maag, +/- 2,5 cm bij de verbinding met colon

  • Bestaat uit 3 delen

  • Duodenum: +/- 25 cm (ligt deels retroperitoneaal)

  • Jejunum: +/- 2,5 m is verbonden met een blad van het mesenterium

  • Ileum: +/- 3,5 m, eindigt aan de valva ileocaecalis

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

Dunne darmwand:

• Darmplooien of plica circularis

  • Darmvlokken of villi

    • Indien een eenvoudige buis met gladde wanden: opnamevlak = 3.300 m2

    • Darmoppervlak = owv de plica, villi en microvilli ca 2 miljoen cm2

    • Elke darmvlok heeft netwerk van capillairen

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

• Netwerk van capillairen:

  • Transport AH-gassen

    • Transport opgenomen voedingsstoffen naar v. porta

  • Elke capillair bevat lymfecapillair (chylusvat):

    • Transport van stoffen die te groot zijn voor capillairnetwerk bv. vetzuren

  • Elke darmvlok heeft een darmsapklier

    • Waterig darmsap

  • Thv duodenum naast darmsapklieren, submucosale klieren

    • Basisch slijm

  • Darmsapklieren bevatten endocriene klieren

    • Hormonen van het spijsverteringsstelsel

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

• Darmsap:

  • Ca 1,8 l/d

    • Komt via osmose in de darm

  • Functie:

    • Bevochtigen darminhoud

    • Neutraliseren van zuren

    • In oplossing blijven van verteringsenzymen en verteringsvochten

  • Staat oiv CZS en endocriene stelsel

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

• Peristaltische bewegingen of segmentatiebewegingen:

  • Darminhoud vermengen met slijm en enzymen

    • Bevordert de opname

    • Door CZS geregeld

    • Van duodenum ileum = ca 5u

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

• Functie samengevat:

  • Vertering (enzymen)

    • Absorptie (opname van voedingsstoffen), 90% van de absorptie gebeurt in de dunne darm

    • Motoriek (peristaltische bewegingen)

    • Transport afvalstoffen naar colon

GASTRO ENTERITIS

GASTRO ENTERITIS

• Acute gastro-enteritis

  • = ontsteking van het maag-darm kanaal.

  • Oorzaken:

    • Bacterieel

    • Viraal

    • Parasitair

GASTRO ENTERITIS

• Salmonella:

  • G-, staafvormige bacterie

    • Natuurlijke darmflora pluimvee, varkens, runderen, reptielen en huisdieren

    • Feaco-orale route

    • Incubatie 12-24u

GASTRO ENTERITIS

• Yersinia:

  • G- bacil

    • Natuurlijke darmflora (?)

    • Voornamelijk besmetting via varkensvlees, verder nog via rundsvlees, lamsvlees, vis, mosselen, oesters, rauwe melk

GASTRO ENTERITIS

• Cholera:

  • Vibrio cholera

    • Via besmet water of vis/groenten die met besmet water gewassen zijn

    • Incubatie 6-48h

GASTRO ENTERITIS

• Campylobacter Jejuni:

  • Scheidt een cholera-achtige toxine af

    • Oorzaak: onvoldoende verhit kippenvlees

GASTRO ENTERITIS

• Escherichia Coli

  • G-, staafvormige bacterie

    • Gemiddeld 10 miljard E. Coli bacteriën verlaten het lichaam via de ontlasting

    • Leeft in symbiose, helpt bij de aanmaak van vit. K

GASTRO ENTERITIS

• Shigella:

  • G-, staafvormig

    • Onbeweeglijk, toxine producerende bacterie

    • Maagzuurbestendig

    • Komt voor in darmen van mensen en apen

GASTRO ENTERITIS

• Virale oorzaken:

  • Hepatitisvirus

    • Viraal endotoxine

      • Rotavirus: op 5 jaar meestal immuun, vooral tijdens winter en vroege voorjaar, kan overleven op handen, vaccin Rotarix

      • Norovirus / nordwalk-like virus, meestal tijdens wintermaanden, rauwe schaal -en schelpdieren (gekweekt in besmet water), overdracht via handen

    • Poliovirus  in België wettelijk verplicht vaccin

GASTRO ENTERITIS

• Parasitaire oorzaken:

  • Giardia Lamblia:

    • 1-cellige parasiet

      • Kan niet buiten de gastheer overleven, cysten wel

      • Cysten komen via de voeding in de maag  barsten open in de dunne darm

      • Overdracht van mens op mens, dier op mens, mens op dier

GASTRO ENTERITIS

GASTRO ENTERITIS

• Entero-invasief:

  • Bacteriën hechten zich aan darmslijmvlies

    • Darm produceert meer slijm, kan vermengd zijn met bloed

    • Kan doordringen in het darmweefsel koorts en shock

  • Entero-toxigeen:

    • Bacteriën produceren toxinen

    • Toxine hecht zich aan darmslijmvlies

    • Darm gaat vocht onttrekken uit omliggend weefsel diarree en dehydratatie

GASTRO ENTERITIS

• Symptomen:

  • Acuut beginnende misselijkheid

    • Braken

    • Buikkrampen

    • Diarree

    • Drukgevoelige buik

GASTRO ENTERITIS

• Gevolgen:

  • Voornamelijk bij kinderen en bejaarden

    • Dehydratatie

    • Shock

  • Behandeling:

    • Symptomatisch:

      • ORS

      • Infuus

      • Anti-diarreïca

    • Oorzakelijk:

      • AB

INTESTINALE OBSTRUCTIE

INTESTINALE OBSTRUCTIE

• intestinale obstructie of ileus: plotse verstoring in de passage

Oorzaken

• 2 types:

  • mechanische ileus

    • paralytische ileus

INTESTINALE OBSTRUCTIE

INTESTINALE OBSTRUCTIE

MECHANISCHE ILEUS

• obstructieve tumoren

  • invaginatie

  • volvulus: torsie van de darm

  • strenileus

  • verstopping door een grote galsteen, galsteenileus

  • voedsel

  • ingeslikte voorwerpen

  • stenose

  • postoperatieve adhesie

  • herniatie

  • bestralingsenteritis

INTESTINALE OBSTRUCTIE

Ingeklemde breuk

Invaginatie

Strangulatie ileus

Volvulus

Tumoraal proces

Galsteenileus

INTESTINALE OBSTRUCTIE

INTESTINALE OBSTRUCTIE

INTESTINALE OBSTRUCTIE

PARALYTISCHE ILEUS

ontbreken van darmperistaltiek waardoor voedsel het lichaam niet kan verlaten

• post abdominale chirurgie

  • ontstekingsprocessen in het abdomen

  • uitgezette organen: remmen intra-abdominale peristaltiek

  • retro-peritoneale hematomen

  • ruimte innemende processen

  • ontstekingen

INTESTINALE OBSTRUCTIE

Symptomen

INTESTINALE OBSTRUCTIE

Algemene symptomen

• nausea

  • braken, eventueel fecaal braken

  • ontbreken van stoelgang en flatus

  • uitzetting buik

INTESTINALE OBSTRUCTIE

Complicaties

• dehydratatie door toenemende lekkage van vocht naar het darmlumen

  • oligurie - tachycardie - lage CVD - hypovolemische shock + elektrolytenstoornissen - dyspnoe (druk diafragma)

  • intoxicatie tgv resorptie toxines

  • darmruptuur met fecale peritonitis

  • aspiratiepneumonie (verslikken tijdens braken)

INTESTINALE OBSTRUCTIE

INTESTINALE OBSTRUCTIE

Diagnose

• lichamelijk onderzoek

  • inspectie

    • auscultatie

    • percussie

    • palpatie

  • labo

  • beeldvormende technieken

INTESTINALE OBSTRUCTIE

Behandeling

• conservatief:

  • NPO – MS – IV vocht

    • intraluminele desobstructie

  • chirurgische behandeling

    • laparoscopisch

    • laparotomie

ZIEKTE VAN CHROHN

ZIEKTE VAN CROHN

• IBD= Inflammatory Bowel Disease

  • ontstekingen van mond tot kont

  • kenmerken:

    • tussen 15 - 30 jaar, meestal vrouwen

    • zowel ileum (30 - 40%) als colon (50%)

    • acute exacerbatie: snelle uitbreiding

    • remissie: weinig klachten, weinig behandeling

ZIEKTE VAN CHROHN

ZIEKTE VAN CHROHN

Oorzaken

• ?

  • ideopatisch: auto-immuunziekte

  • uitlokkende factoren:

    • erfelijkheid

    • stress !!!

    • roken !!!

    • vroegere virale infecties

    • hygiëne

    • AB gebruik

    • darmbacteriën

ZIEKTE VAN CHROHN

Symptomen

• diarree: ontstoken weefsel neemt onvoldoende vocht op

  • vermagering en groeiachterstand door malabsorptie.

  • symptomen van anemie  zweertjes in de darm  bloedverlies

  • buikpijn: chronische vorm  constant, acute vorm  koliekachtige pijn

  • gewrichtspijnen: ontstekingen buiten MD kanaal

  • oogaandoeningen: conjunctivitis, uveïtis

  • huidaandoeningen

  • koorts = acute fase

ZIEKTE VAN CHROHN

ZIEKTE VAN CHROHN

ZIEKTE VAN CHROHN

Complicaties

• fistels

  • abcesvorming

  • intermitterende obstructie

  • stenose

  • vorming van grote infiltraten

  • perforatie

  • rectumstrictuur

  • short-bowel syndroom

  • uitbreiding van de ziekte buiten het MD-kanaal

ZIEKTE VAN CHROHN

ZIEKTE VAN CHROHN

MAAG

Absorptie van vetten, peptiden, aminozuren, suiker, ijzer, foliumzuur, calcium, magnesium, elektrolyten, water

Absorptie van peptiden, aminozuren, suiker, calcium, magnesium, elektrolyten, water

Absorptie van galzuren, B12, elektrolyten, water

Absorptie van aminozuren, elektrolyten, triglyceriden, water

ILEOCAECALE KLEP

ZIEKTE VAN CHROHN

ZIEKTE VAN CHROHN

Diagnose

• lichamelijk onderzoek

  • labo

  • medische beeldvorming

  • endoscopisch onderzoek

ZIEKTE VAN CHROHN

Behandeling

• medicamenteus

  • voedingstherapie

    • TPN

    • sondevoeding

  • chirurgie

    • zo weinig mogelijk, zo spaarzaam mogelijk

    • soms tijdelijke stoma

ZIEKTE VAN CHROHN

ZIEKTE VAN CHROHN

Verpleegkundige aandachtspunten post-operatief

• parametercontrole

  • verband

  • MS

  • drainage indien van toepassing

  • vochtbalans

  • faeces – flatus controle

ZIEKTE VAN CHROHN

Prognose

• verloop van de ziekte is onvoorspelbaar

  • ontaarding: licht verhoogde kans bij langdurig en uitgebreide ontsteking thv dikke darm

ZIEKTE VAN CHROHN

Crohn en zwangerschap

• kans op ZWS even groot

  • kans op exacerbatie niet groter bij zwangerschap dan anders

  • de meeste medicatie kan verder ingenomen worden

ZIEKTE VAN CHROHN

ZIEKTE VAN CHROHN

SHIT - de film ntr