2TB DONDERDAG 3 SEPT. 2026
vanaf volgende les:
10 minuten in stilte lezen!
2TB DONDERDAG 3 SEPTEMBER
Onderdelen in deze les
vanaf volgende les:
10 minuten in stilte lezen!
2TB DONDERDAG 3 SEPTEMBER
Deze slide heeft geen instructies
Het grondwoord
Het grondwoord is het gewone woord zonder extra stukje.
Voorvoegsels en achtervoegsels komen erbij.
Voorbeeld: speel in speelbaar
Voorbeeld: eerlijk in oneerlijk
Veel leerlingen zien soms het hele woord als nieuw woord zonder opbouw. Maak de structuur zichtbaar: basiswoord + voorvoegsel of basiswoord + achtervoegsel.
Voorvoegsel vooraan
Een voorvoegsel staat vóór het grondwoord. Vaak geeft het een nieuwe betekenis aan het woord.
Voorbeelden:
on + eerlijk = oneerlijk
her + lezen = herlezen
mis + lukken = mislukken
Kies bij her- het idee van opnieuw, bij on- het tegenovergestelde, en bij mis- iets dat fout gaat. Houd het betekenisniveau eenvoudig.
Achtervoegsel achteraan
Een achtervoegsel staat achter het grondwoord. Ook daardoor verandert een woord.
Voorbeelden:
geluk + ig = gelukkig
lees + baar = leesbaar
vriend + elijk = vriendelijk
Noem dat achtervoegsels niet altijd precies dezelfde soort betekenis geven, maar wel iets toevoegen aan het basiswoord.
Veelvoorkomende voorvoegsels
onecht
herstarten
misverstand
Voorbeelden
Betekenis
on- - niet of tegenovergesteld
her- - opnieuw
mis- - fout of verkeerd
Leg uit dat dezelfde betekenis niet in elk woord even sterk zichtbaar is, maar dat deze uitleg helpt om woorden sneller te begrijpen.
Veelvoorkomende achtervoegsels
-ig - met die eigenschap
-baar - het kan
-elijk - met die eigenschap of op die manier
grappig
eetbaar
mogelijk
Voorbeelden
Betekenis
Gebruik eenvoudige woorden die leerlingen al kennen. Het doel is herkennen en betekenis afleiden, niet alle uitzonderingen behandelen.
Waarom zijn deze woorddelen handig?
Je begrijpt sneller nieuwe woorden.
Je ziet hoe een woord is opgebouwd.
Je kunt de betekenis beter raden.
Dat helpt bij lezen en schrijven.
Koppel dit aan leesstrategieën: onbekend woord? Zoek eerst het basiswoord en kijk dan naar het voor- of achtervoegsel.
Zo pak je een woord aan
Stap 1: zoek het grondwoord.
Stap 2: kijk of er een voorvoegsel voor staat.
Stap 3: kijk of er een achtervoegsel achter staat.
Stap 4: bepaal wat dat extra woorddeel betekent.
Stap 5: lees het hele woord opnieuw.
Gebruik eventueel één voorbeeld hardop, zoals onmogelijk of leesbaar, maar houd de slide zelf algemeen.
Voorbeeld: onmogelijk
mogelijk is het grondwoord.
onmogelijk = on- + mogelijk
Het voorvoegsel on- verandert de betekenis naar het tegenovergestelde. Daardoor betekent onmogelijk dat iets niet kan.
Dit is een modelvoorbeeld van betekenis afleiden. Laat zien dat leerlingen niet elk woord uit het hoofd hoeven leren als ze de delen herkennen.
Voorbeeld: leesbaar
lees is het grondwoord.
leesbaar = lees + -baar
Het achtervoegsel -baar betekent hier: het kan. Leesbaar betekent dus dat iets goed te lezen is.
Vergelijk kort met andere woorden op -baar, zoals eetbaar of hoorbaar, om het patroon te versterken.
In deze paragraaf leer je:
• twintig nieuwe woorden gebruiken;
• wat voorvoegsels en achtervoegsels zijn.
UITLEG EERSTE TOETS ->
(WOORDEN 1.5 + 2.5 + SCHOOLTAALWOORDEN, 1XN)
VERVOLG WOORDEN 1.5
Deze slide heeft geen instructies
HUISWERK VOLGENDE LES!
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
