MS

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 5,6

MS en impulsgeleiding

Door Lieke Koens en Femke Bouwhuis

Wat kun je verwachten?

• Uitleg over impulsgeleiding

• Wat is MS en waarom is het een autoimuumziekte?

• Hoe verschilt een normaal functionerend brein met een brein dat MS heeft?

• Hoe heeft MS invloed op de impulsgeleiding?

Wat weten jullie al over MS?

Impulsgeleiding

Rustpotentiaal

De basisspanning

In rust -> negatief geladen (ongeveer -70 mV).

• De Natrium-Kaliumpomp: 3 Na+ ionen uit en 2 K+ ionen in.

• K-lekkanalen: Buitenkant wordt positiever.

De impuls zelf

Drempelwaarde (-50 mV) bereikt-> kettingreactie in drie fasen:

1. Depolarisatie

2. Repolarisatie

3. Hyperpolarisatie

BINAS 88D,E&F

Actiepotentiaal

Geleiding

Synaps

De overdracht

Axon -> synaps.

Impuls kan niet over de spleet -> omgezet in chemisch signaal:

1. Calcium-kanalen: openen door de aankomst van de impuls.

2. Blaasjes met neurotransmitters; versmelten met het membraan.

3. Neurotransmitters diffunderen en binden aan receptoren -> nieuwe impuls start.

BINAS 88G

Hoe het signaal "reist"

Een actiepotentiaal op één plek op het axon stimuleert de naastgelegen poortjes om ook open te gaan. Dit kan op twee manieren:

1. Continue geleiding (zonder myeline)

(denk aan een lopend vuurtje).

2. Saltatoire geleiding (met myeline)

• Onderbrekingen in isolatie = insnoeringen van Ranvier.

• Veel sneller en kost minder energie.

2x

Wat vergemakkelijkt impulsggeleiding?

A

Verminderde temperatuur

B

Myelineschede

C

Snellere signalen

D

Langzame synapsen

Wat is een actiepotentiaal?

A

Een spierbeweging

B

Een soort neurotransmitter

C

Een elektrisch signaal

D

Een verandering in membraanpotentiaal

MS

Een zenuwslopende ziekte

Auto-imuunziekte

• Afweersysteem valt gezonde lichaamscellen aan

Waarom is MS een autoimuumziekte?

Bij deze ziekte -> het eigen afweersysteem valt de myelineschedes aan.

BINAS 84 I & L2

Uitgebreidere uitleg: Wat is MS nou eigenlijk?

Activatie van afweercellen, (vooral T-lymfocyten). -> "verkeerd geprogrammeerd”. Lichaamseigen stoffen (myeline) -> lichaamsvreemd. Afweercellen via bloed -> hersenen + ruggenmerg.

• Normaal: tegengehouden door bloed-hersenbarrière.

• Bij MS: T-lymfocyten passeren de barrière.

In zenuwstelsel: afweercellen vallen de myelineschede aan.

Ontstekingsreactie: ontstekingsstoffen breken myeline af. Soms raakt de onderliggende zenuw ook beschadigd

Beschadigde plekken worden deels hersteld, hierdoor ontstaan littekens.

De littekens verstoren de geleiding. -> Klachten tot gevolg. BINAS 84 I, J4, & L2

Uitgebreidere uitleg: Wat is MS nou eigenlijk?

Deel II: Aanvallen

De klachten komen in aanvallen (schubs). -> ziekte plotseling actief + nieuwe/verergerde klachten.

Symptomen verschillen per persoon en per aanval. De klachten ontwikkelen zich over enkele dagen tot weken.

Het lichaam probeert beschadiging te herstellen, waardoor littekens ontstaan. Hierdoor bliven sommige klachten.

Het patroon van schubs = relapsing-remitting MS (RRMS)

Wat is het verschil tussen MS en een normaal functionerend brein?

En hoe heeft dit effect op de impulsgeleiding?

1. De gezonde situatie: Saltatoire Geleiding

• Myelineschede → isolatie axon

• Impuls “springt” van insnoering naar insnoering → snelle geleiding

• Snelheid tot ±120 m/s

2. Het brein met MS: Demyelinisatie

Bij MS (Multiple Sclerose) is er sprake van een auto-immuunreactie.

• Demyelinisatie

• Vertraging of blokkade

• Littekenweefsel (Sclerose): In de witte stof

3. De witte stof vs. de grijze stof

Duidelijk onderscheid tussen:

1. Grijze stof: Verwerking.

2. Witte stof: Communicatiewegen.

Bij MS -> probleem bij witte stof.

BINAS 88A

We hebben even een samenvattend tabelletje gemaakt :)

MRI beelden van iemand met een gezond brein.

MRI beelden MS

MRI beelden van iemand met MS

5x

Welke symptomen komen vaak voor bij MS?

A

Haaruitval

B

Geheugenproblemen

C

Hoofdpijn

D

Spierzwakte

Kan MS genezen worden?

A

Ja, met medicijnen

B

Nee, het is chronisch

C

Ja, met therapie

D

Ja, met chirurgie

Waarom leidt demyelinisatie tot tragere geleiding?

A

Omdat elektrische lading weglekt uit het axon

B

Omdat ionen sneller bewegen

C

Omdat er meer actiepotentialen ontstaan

D

Omdat synapsen verdwijnen

Waarom zorgt schade aan myeline voor problemen?

A

Zenuwen groeien sneller

B

Signalen worden sneller

C

Signalen worden trager of vallen uit

D

Er ontstaan meer impulsen

Wat is de belangrijkste functie van myeline in een gezond zenuwstelsel?

A

Opslag van informatie

B

Versnellen van impulsgeleiding

C

Aanmaak van neurotransmitters

D

Bescherming tegen bacteriën