De schuifmaat gebruiken

De schuifmaat gebruiken

1 / 26
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 26 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De schuifmaat gebruiken

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel

Ik kan uitleggen wat een schuifmaat is, waarvoor je die gebruikt en eenvoudige afmetingen aflezen in millimeters.

Deze slide heeft geen instructies

Welk woord past bij een schuifmaat?

Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: meten, precies, millimeter, bout, buis, gereedschap.

Wat is een schuifmaat?

  • Een schuifmaat is een meetgereedschap

  • Je meet er heel precies mee

  • De maat lees je af in millimeters

  • Handig voor kleine voorwerpen en onderdelen

Benadruk dat een schuifmaat nauwkeuriger is dan een gewone liniaal, vooral bij kleine onderdelen zoals bouten, moeren en buizen.

Waarvoor gebruik je hem?

Met een schuifmaat kun je verschillende maten meten:

  • buitenmaat van een voorwerp

  • binnenmaat van een opening

  • diepte van een gat of bakje


Daarom is de schuifmaat veel breder inzetbaar dan een gewone liniaal.

Deze slide heeft geen instructies

Onderdelen van de schuifmaat

  • dieptemeter aan het einde

  • Die gebruik je voor dieptematen

  • bekken voor meten

  • vaste schaal met millimeters

  • schuif die heen en weer gaat

  • nonius op de schuif

Extra deel

Belangrijke delen

Noem de onderdelen rustig aan op een echte schuifmaat of op een afbeelding. Voor deze les is het genoeg dat leerlingen de namen herkennen en koppelen aan het gebruik.

Hoe werkt de schuif?

  • Je schuift het beweegbare deel open en dicht

  • Het voorwerp komt tussen of in de bekken

  • Daarna lees je de maat af op de schaal

  • De nonius helpt bij precies aflezen

Houd het praktisch. Laat zien dat de schuifmaat niet hard geklemd hoeft te worden; licht aansluiten is genoeg.

Liniaal of schuifmaat?

Een gewone liniaal is handig voor grotere, rechte maten. Een schuifmaat is beter als je kleine of moeilijk bereikbare maten wilt meten.


  • liniaal: minder precies

  • schuifmaat: preciezer

  • schuifmaat: ook voor binnenmaat en diepte

Maak het verschil concreet: een plank meet je prima met een liniaal, maar een bout of buis veel beter met een schuifmaat.

Wanneer kies je een schuifmaat?

A

Bij kleine maten

B

Bij lange planken

C

Bij grote muren

D

Bij breed papier

Checkt het verschil tussen liniaal en schuifmaat. Foute opties passen meer bij meten met een gewone liniaal of rolmaat.

Maak de tekst compleet

Een schuifmaat is een meetgereedschap. Je meet er heel precies mee. De bekken gebruik je om te meten. Met de dieptemeter meet je diepte.

schuifmaat
precies
bekken
dieptemeter
liniaal
grof
schuif
buis

Alle woorden komen letterlijk terug uit de vorige slides: wat is een schuifmaat, onderdelen en waarvoor je hem gebruikt.

Buitenmaat meten

De grote bekken gebruik je voor de buitenmaat.


  • Zet het voorwerp tussen de bekken

  • Schuif tot het licht raakt

  • Lees daarna de maat af


Voorbeeld: een bout of een klein blokje.

Let op dat leerlingen niet scheef meten. Het voorwerp moet recht tussen de bekken zitten.

Binnenmaat meten

De kleine bovenste bekken gebruik je voor de binnenmaat.


  • Zet de bekken in de opening

  • Schuif ze voorzichtig uit elkaar

  • Lees de maat af


Voorbeeld: de binnenkant van een buis.

Leg uit dat de binnenmaat de afstand is tussen twee binnenranden.

Diepte meten

Voor diepte gebruik je de dieptemeter.


  • Zet de onderkant op de rand

  • Schuif de dieptemeter naar beneden

  • Lees de maat af


Voorbeeld: een gat of een klein bakje.

Wijs aan dat de dieptemeter het dunne staafje aan het einde van de schuifmaat is.

Waarmee meet je de binnenmaat?

A

Dieptemeter

B

Grote bekken

C

Kleine bekken

D

Vaste schaal

Veelgemaakte fout: leerlingen kiezen de grote bekken omdat die het meest opvallen.

Vul de juiste woorden in

Voor een buitenmaat gebruik je de grote bekken. Voor een binnenmaat gebruik je de kleine bekken. Voor diepte gebruik je de dieptemeter.

buitenmaat
binnenmaat
diepte
nonius
liniaal
bout

Controleert of leerlingen de drie meetsoorten kunnen koppelen aan het juiste gebruik.

Aflezen in millimeters

Bij een eenvoudige meting kijk je eerst naar de vaste schaal.


  • Zoek waar de 0 van de nonius staat

  • Kijk hoeveel hele millimeters je ziet

  • Dat is de maat die je afleest


In deze les lezen we alleen eenvoudige maten in millimeters.

Houd het bij hele millimeters of heel herkenbare standen. Laat de fijnere nauwkeurigheid van de nonius nog niet centraal staan.

Voorbeeld: 12 mm

Staat de 0 van de nonius net voorbij 12 op de vaste schaal?

Dan lees je 12 mm af.


Voorbeeld uit de praktijk:

  • dikte van een klein voorwerp

  • breedte van een boutkop

Teken eventueel een simpele schaal op het bord: 10, 11, 12, 13 mm en laat zien waar de 0-lijn staat.

Voorbeeld: 18 mm

Staat de 0 van de nonius bij 18 op de vaste schaal?

Dan is de maat 18 mm.


Dit kan passen bij:

  • een kleine buis

  • een kunststof onderdeel

Gebruik een tweede voorbeeld zodat leerlingen zien dat aflezen steeds op dezelfde manier gaat.

Praktijkvoorbeelden

Met een schuifmaat kun je bijvoorbeeld meten:

  • een bout

  • een buis

  • een klein voorwerp


Je kiest steeds de juiste manier van meten: buitenmaat, binnenmaat of diepte.

Verbind hier alle eerdere slides: welk onderdeel gebruik je bij welk soort maat?

Wat lees je eerst af bij een simpele meting?

A

De dieptemeter

B

De vaste schaal

C

De kleine bekken

D

De bovenkant

Sluit aan op slide 10: eerst kijken waar de 0 van de nonius staat op de vaste schaal.

Lees de maat goed

Bij aflezen kijk je eerst naar de vaste schaal. Zoek daarna de 0 van de nonius. Staat die net voorbij 12, dan lees je 12 mm af. Staat die bij 18, dan is de maat 18 mm.

vaste schaal
0 van de nonius
12 mm
18 mm
schuif
grote bekken
10 mm
20 mm

Alleen eenvoudige hele millimeters, precies zoals in de contentslides.

Welke maat meet je bij een bout?

Verwachte elementen: bout = buitenmaat, buis = binnenmaat, gat of bakje = diepte. Laat leerlingen vooral het juiste soort meting noemen.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie zonder fout of goed. Mogelijke antwoorden: wat een schuifmaat is, buitenmaat/binnenmaat/diepte, aflezen in mm.

Wat vond jij het moeilijkst?

Reflectie op het leerproces. Mogelijke punten: onderdelen herkennen, juiste bekken kiezen, aflezen van 12 mm of 18 mm.

Belangrijke woorden

schuifmaat - meetgereedschap voor precies meten

bekken - delen waarmee je een maat vastpakt

vaste schaal - schaal met millimeters die niet beweegt

schuif - beweegbaar deel van de schuifmaat

nonius - schaal op de schuif om af te lezen

dieptemeter - dun deel om diepte te meten

millimeter - kleine lengtemaat, afgekort als mm

Deze slide heeft geen instructies

Nog meer woorden

buitenmaat - maat van de buitenkant van een voorwerp

binnenmaat - maat van de binnenkant van een opening

dieptemaat - maat van hoe diep iets is

aflezen - kijken welke maat op de schaal staat

maat - de gemeten grootte van iets

Deze slide heeft geen instructies