Burgerschap 5.2

• newEditor
• Burgerschap
• MBO
• Studiejaar 2

Burgerschap 5.2

wie vertegenwoordigen het volk?

Leerdoelen

• kun je uitleggen hoe de Tweede Kamer het volk vertegenwoordigt

• kun je voor- en nadelen noemen van politieke compromissen

• kun je beargumenteren of jij vindt dat jouw stem voldoende wordt vertegenwoordigd

Centrale vraag

Krijg je in een democratie waarvoor je gestemd hebt?

Wie is de baas?

Wie bepaalt uiteindelijk wat er in Nederland gebeurt?

1

De minister-president

2

Het kabinet

3

De koning

4

De Tweede Kamer

5

Het Nederlandse volk

Nederland is een representatieve democratie

In Nederland beslissen we niet allemaal zelf over iedere wet.
We kiezen mensen die namens ons beslissingen nemen.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen kiezen Nederlanders 150 Kamerleden.

Zij moeten:

• de bevolking vertegenwoordigen

• stemmen over wetten en plannen

• de regering controleren

De regering van Nederland

Nederland heeft een kabinet van:

D66 + VVD + CDA

Samen:

66 van de 150 zetels

Voor een meerderheid zijn nodig:

76 zetels

Het kabinet heeft nu plannen gemaakt voor de begroting van 2027, maar kan die dus niet simpelweg zelfstandig doorvoeren. Het moet steun zoeken bij andere partijen. Minister Heinen zei dat de begroting bewust zo is gemaakt dat meerdere partijen zich erin zouden kunnen herkennen. Oppositiepartijen zijn voorlopig nog sceptisch.

Wat is dus het probleem van het kabinet?

Maar waarom is 76 eigenlijk zo belangrijk?

Kiezers
↓
stemmen op partijen/kandidaten
↓
150 Tweede Kamerleden
↓
nemen namens burgers besluiten

Representatieve democratie:

We beslissen niet allemaal zelf over iedere wet. We kiezen mensen die ons vertegenwoordigen.

Maar vertegenwoordigt een Kamerlid dan alleen de mensen die op zijn partij hebben gestemd?

Wie vertegenwoordigt jou?

Wanneer voel jij je vertegenwoordigd door een politicus?

Moet iemand op jou lijken om jou te kunnen vertegenwoordigen?

Kan een Kamerlid van 60 een student van 18 vertegenwoordigen?

1

Ja

2

Nee

Kan iemand uit Amsterdam mensen in Twente vertegenwoordigen?

1

Ja

2

Nee

Kan een rijke politicus mensen met weinig geld vertegenwoordigen?

1

Ja

2

Nee

Kabinet heeft 66 zetels en heeft er 76 nodig... Jij bent het kabinet. Wat zou jij doen?

Jij bent nu oppositie

Het kabinet heeft 66 zetels.
Jouw partij heeft 12 zetels.
Zonder jouw partij haalt het kabinet geen meerderheid.

"Willen jullie onze begroting steunen?"

Wat doe je?

A

Meteen voor stemmen

B

Altijd tegen stemmen: wij zitten in de oppositie

C

Alleen steunen als het kabinet iets van ons overneemt

D

Eerst kijken of het plan goed is

Waarom zou een oppositiepartij eigenlijk samenwerken met het kabinet?

Wanneer wordt samenwerken kiezersbedrog?

Wat gebeurt er nu echt?

Het kabinet heeft de afgelopen weken onder andere gesproken met oppositiepartijen als Pro, JA21, SGP, ChristenUnie, 50Plus en Volt, omdat het steun nodig heeft voor zijn begrotingsplannen.

Daarbij botsen belangen.

Zo wil Pro onder andere andere keuzes rond zorg en sociale zekerheid, terwijl partijen aan de rechterkant andere fiscale wensen hebben. Het kabinet probeert dus een pakket te maken waarmee verschillende partijen kunnen leven.

Is dat goed voor de democratie? Dat het kabinet een plan opstelt waar zo veel mogelijk partijen het mee eens zijn?

A

Ja

B

Nee

Mini-opdracht: sluit zelf een compromis

In tweetallen en vijf minuten

1. Maak samen één verdeling

2. Beantwoord: ben je tevreden met het compromis?

Opdracht

Info

Jullie hebben samen 100 miljoen euro en jullie moeten één begroting indienen

Politicus A wil:

• €70 miljoen naar onderwijs

• €30 miljoen naar veiligheid

• Politicus B wil:

• €30 miljoen naar onderwijs

• €70 miljoen naar veiligheid

Stel nu dat een miljoen mensen juist op jou gestemd hadden vanwege die €70 miljoen voor onderwijs/veiligheid. Wat vinden burgers er dan van?

Hier zit het politieke probleem

Jij stemt op Partij A omdat die belooft:

“Wij verlagen het eigen risico.”

Partij A gaat regeren.

Maar om steun van andere partijen te krijgen, wordt afgesproken:

Het eigen risico daalt maar gedeeltelijk.

Is jouw stem dan nog goed vertegenwoordigd?

A

Ja

B

Nee

Wie vertegenwoordigt zijn kiezer beter?

Politicus A

“Ik beloofde X. Ik doe geen concessies. Liever verlies ik de stemming dan dat ik mijn belofte breek.”

Politicus B

“Ik beloofde X. Door een compromis krijg ik 60% van X voor elkaar.”

A

Politicus A

B

Politicus B

Begrijpen jullie nu waarom Jetten dit zegt?

Kabinet heeft 66 zetels en zoekt steun bij de oppositie

En daarbij de uitspraak van Jetten:

“Dit is niet het einde, maar een aanbod aan het parlement.”

wordt het volk goed vertegenwoordigd?

1

Altijd

2

Meestal wel

3

Meestal niet

4

Nooit

5.2: Wie vertegenwoordigen het volk?

Opdrachten 2, 3, 4 en 6

Volgende Week

5.3: Welke partij past bij mij?