8.2 Voedingsstoffen en gezond kiezen

Voedingsstoffen en gezond kiezen

Blz. 111

1 / 23
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo kLeerjaar 4

In deze les zitten 23 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Voedingsstoffen en gezond kiezen

Blz. 111

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Je kunt zes soorten voedingsstoffen beschrijven


de voedingswaarde en de Schijf van Vijf gebruiken om gezonde keuzes te maken.

Deze slide heeft geen instructies

Zes soorten voedingsstoffen

Je lichaam heeft zes soorten voedingsstoffen nodig:

  • koolhydraten

  • vetten

  • eiwitten

  • water

  • mineralen

  • vitamines

Open bij het verschil tussen functie in het lichaam: energieleverend, bouwstof, beschermende stof en reservestof. Dat onderscheid helpt later bij de zes soorten.

Wat doen voedingsstoffen?



  • Brandstoffen geven energie.

  • Bouwstoffen helpen bij groei en herstel.

  • Beschermende stoffen helpen je gezond te blijven.

  • Reservestoffen slaat je lichaam op voor later.

Leg uit dat één soort voedingsstof meer dan één functie kan hebben. Vetten zijn bijvoorbeeld energieleverend én bouwstof.

6 soorten voedingsstoffen

Slide tekst

Deze slide heeft geen instructies

Koolhydraten

Koolhydraten, zoals glucose en zetmeel, zijn vooral brandstoffen.


Wat je te veel binnenkrijgt, zet je lichaam om in vet. Dat vet kan dan worden opgeslagen als reservestof.

Noem herkenbare voorbeelden zoals brood, aardappelen, rijst en pasta. Houd het eenvoudig: glucose = suiker die snel gebruikt kan worden, zetmeel = koolhydraat in veel basisvoeding.

Vetten

Vetten zijn Brandstoffen.


  • Je lichaam kan vet gebruiken als energie.

  • Te veel vet wordt opgeslagen als reservestof.

  • Vetten dienen ook als bouwstof.

Benadruk dat vetten niet alleen 'slecht' zijn. Het lichaam heeft ze ook nodig als bouwstof.

Eiwitten

Eiwitten zijn vooral bouwstoffen.


  • Ze zijn nodig voor de opbouw van spieren.

  • Te veel eiwit kan het lichaam omzetten in koolhydraten of vetten.

  • Dan gebruikt het lichaam ze als energie of als reservestof.

Gebruik het woord 'opbouw en herstel' mondeling als extra uitleg, maar houd op de slide dicht bij de gegeven leerstof.

Welke stof is vooral een bouwstof voor spieren?

A

water

B

eiwitten

C

vetten

D

vitamines

Controleert of leerlingen eiwitten koppelen aan opbouw van spieren, niet aan energie of bescherming.

Voedingsstoffen en functies

Koolhydraten zijn vooral energieleverende stoffen. Te veel koolhydraten zet je lichaam om in vet. Eiwitten zijn vooral bouwstoffen en helpen bij de opbouw van spieren.

energieleverende stoffen
vet
bouwstoffen
water
vitamines
reservestof
mineralen

Alle drie de lege plekken komen uit de eerste reeks slides over koolhydraten, vetten en eiwitten.

Water

Water is een bouwstof.


  • Ongeveer 70% van het lichaam bestaat uit water.

  • Cellen bestaan voor een groot deel uit water.

  • Water helpt bij transport in het lichaam.

Vul mondeling aan dat bloed en lymfe veel water bevatten. Dat maakt de transportfunctie concreet.

Mineralen of zouten

Mineralen of zouten zijn bouwstoffen of beschermende stoffen.


  • Kalk helpt bij de opbouw en stevigheid van botten.

  • IJzer is nodig voor het maken van rode bloedcellen.

Gebruik 'mineralen of zouten' steeds samen, zoals in de brontekst, zodat leerlingen de twee benamingen herkennen.

Vitamines

Vitamines zijn beschermende stoffen.


  • Ze zijn belangrijk voor de afweer tegen ziekteverwekkers.

  • Vitamines krijgen een letter en soms een getal.

  • Voorbeelden zijn vitamine A, C, D en B6.

Maak duidelijk dat vitamines je lichaam niet direct energie geven, maar helpen om gezond te blijven.

Welke stof helpt bij transport in je lichaam?

A

water

B

kalk

C

glucose

D

vitamine C

Laat leerlingen de transportfunctie aan water koppelen.

Water, mineralen en vitamines

Water is een bouwstof en helpt bij transport in het lichaam. Vitamines zijn beschermende stoffen en helpen bij de afweer.

bouwstof
transport
beschermende stoffen
energieleverende stoffen
spieren
ijzer
reservestof

Herhaalt de kernwoorden uit de slides over water en vitamines.

Voedingswaarde

De voedingswaarde vertelt wat er in eten of drinken zit.


Je kunt dan kijken:

  • welke voedingsstoffen erin zitten

  • hoeveel energie het geeft

  • of het past bij een gezonde keuze

Koppel voedingswaarde aan etiketten of verpakkingen als herkenbaar voorbeeld, zonder in detail te gaan over tabellen.

Gezonde keuzes maken

Bij een gezonde keuze let je op meer dan alleen smaak.


Je kijkt ook naar:

  • welke voedingsstoffen je binnenkrijgt

  • of je niet te veel vet of energie neemt

  • of het eten past bij wat je lichaam nodig heeft

Laat zien dat 'gezond' betekent: passend bij wat je lichaam nodig heeft, niet alleen weinig calorieën.

De Schijf van Vijf

De Schijf van Vijf helpt je om gezond te eten.


Met de Schijf van Vijf kies je vaker producten die passen bij een gezonde voeding.

Houd het eenvoudig en functioneel: de Schijf van Vijf is een hulpmiddel om keuzes te maken, geen losse lijst om uit het hoofd te leren.

Waar let je op bij een gezonde keuze?

A

alleen smaak

B

alleen prijs

C

voedingswaarde

D

alleen kleur

Distractors zijn bewust eenvoudig en sluiten aan op de slide: gezond kiezen is meer dan smaak alleen.

Gezond kiezen

De voedingswaarde vertelt wat er in een product zit. De Schijf van Vijf helpt je om gezond te kiezen. Zo kies je wat past bij een gezonde voeding.

voedingswaarde
Schijf van Vijf
gezonde voeding
vitamines
reservestof
spieren
beschermende stoffen

Samenvattende check van de laatste subtopic over voedingswaarde en de Schijf van Vijf.

Begrippen

voedingsstoffen - stoffen in eten en drinken die je lichaam nodig heeft

koolhydraten - energieleverende stoffen, zoals glucose en zetmeel

vetten - energieleverende stoffen die ook als bouwstof dienen

eiwitten - bouwstoffen, nodig voor de opbouw van spieren

water - bouwstof en belangrijk voor transport in het lichaam

mineralen of zouten - bouwstoffen of beschermende stoffen

vitamines - beschermende stoffen die helpen bij de afweer

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

energieleverende stoffen - stoffen die je lichaam energie geven

bouwstoffen - stoffen voor groei en herstel van het lichaam

beschermende stoffen - stoffen die helpen om gezond te blijven

reservestoffen - stoffen die je lichaam opslaat voor later

voedingswaarde - wat er in een product zit en hoeveel energie het geeft

Schijf van Vijf - hulpmiddel om gezonde keuzes te maken

Deze slide heeft geen instructies

8.2 voedingsmiddelen en voedingsstoffen

blz. 115


Opdrachten 3, 4, 5, 11, 15



1

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies