Voedingsstoffen en gezond kiezen
Blz. 111
Voedingsstoffen en gezond kiezen
Blz. 111
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Je kunt zes soorten voedingsstoffen beschrijven
de voedingswaarde en de Schijf van Vijf gebruiken om gezonde keuzes te maken.
Deze slide heeft geen instructies
Zes soorten voedingsstoffen
Je lichaam heeft zes soorten voedingsstoffen nodig:
koolhydraten
vetten
eiwitten
water
mineralen
vitamines
Open bij het verschil tussen functie in het lichaam: energieleverend, bouwstof, beschermende stof en reservestof. Dat onderscheid helpt later bij de zes soorten.
Wat doen voedingsstoffen?
Brandstoffen geven energie.
Bouwstoffen helpen bij groei en herstel.
Beschermende stoffen helpen je gezond te blijven.
Reservestoffen slaat je lichaam op voor later.
Leg uit dat één soort voedingsstof meer dan één functie kan hebben. Vetten zijn bijvoorbeeld energieleverend én bouwstof.
6 soorten voedingsstoffen
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
Koolhydraten
Koolhydraten, zoals glucose en zetmeel, zijn vooral brandstoffen.
Wat je te veel binnenkrijgt, zet je lichaam om in vet. Dat vet kan dan worden opgeslagen als reservestof.
Noem herkenbare voorbeelden zoals brood, aardappelen, rijst en pasta. Houd het eenvoudig: glucose = suiker die snel gebruikt kan worden, zetmeel = koolhydraat in veel basisvoeding.
Vetten
Vetten zijn Brandstoffen.
Je lichaam kan vet gebruiken als energie.
Te veel vet wordt opgeslagen als reservestof.
Vetten dienen ook als bouwstof.
Benadruk dat vetten niet alleen 'slecht' zijn. Het lichaam heeft ze ook nodig als bouwstof.
Eiwitten
Eiwitten zijn vooral bouwstoffen.
Ze zijn nodig voor de opbouw van spieren.
Te veel eiwit kan het lichaam omzetten in koolhydraten of vetten.
Dan gebruikt het lichaam ze als energie of als reservestof.
Gebruik het woord 'opbouw en herstel' mondeling als extra uitleg, maar houd op de slide dicht bij de gegeven leerstof.
Welke stof is vooral een bouwstof voor spieren?
water
eiwitten
vetten
vitamines
Controleert of leerlingen eiwitten koppelen aan opbouw van spieren, niet aan energie of bescherming.
Voedingsstoffen en functies
Koolhydraten zijn vooral energieleverende stoffen. Te veel koolhydraten zet je lichaam om in vet. Eiwitten zijn vooral bouwstoffen en helpen bij de opbouw van spieren.
Alle drie de lege plekken komen uit de eerste reeks slides over koolhydraten, vetten en eiwitten.
Water
Water is een bouwstof.
Ongeveer 70% van het lichaam bestaat uit water.
Cellen bestaan voor een groot deel uit water.
Water helpt bij transport in het lichaam.
Vul mondeling aan dat bloed en lymfe veel water bevatten. Dat maakt de transportfunctie concreet.
Mineralen of zouten
Mineralen of zouten zijn bouwstoffen of beschermende stoffen.
Kalk helpt bij de opbouw en stevigheid van botten.
IJzer is nodig voor het maken van rode bloedcellen.
Gebruik 'mineralen of zouten' steeds samen, zoals in de brontekst, zodat leerlingen de twee benamingen herkennen.
Vitamines
Vitamines zijn beschermende stoffen.
Ze zijn belangrijk voor de afweer tegen ziekteverwekkers.
Vitamines krijgen een letter en soms een getal.
Voorbeelden zijn vitamine A, C, D en B6.
Maak duidelijk dat vitamines je lichaam niet direct energie geven, maar helpen om gezond te blijven.
Welke stof helpt bij transport in je lichaam?
water
kalk
glucose
vitamine C
Laat leerlingen de transportfunctie aan water koppelen.
Water, mineralen en vitamines
Water is een bouwstof en helpt bij transport in het lichaam. Vitamines zijn beschermende stoffen en helpen bij de afweer.
Herhaalt de kernwoorden uit de slides over water en vitamines.
Voedingswaarde
De voedingswaarde vertelt wat er in eten of drinken zit.
Je kunt dan kijken:
welke voedingsstoffen erin zitten
hoeveel energie het geeft
of het past bij een gezonde keuze
Koppel voedingswaarde aan etiketten of verpakkingen als herkenbaar voorbeeld, zonder in detail te gaan over tabellen.
Gezonde keuzes maken
Bij een gezonde keuze let je op meer dan alleen smaak.
Je kijkt ook naar:
welke voedingsstoffen je binnenkrijgt
of je niet te veel vet of energie neemt
of het eten past bij wat je lichaam nodig heeft
Laat zien dat 'gezond' betekent: passend bij wat je lichaam nodig heeft, niet alleen weinig calorieën.
De Schijf van Vijf
De Schijf van Vijf helpt je om gezond te eten.
Met de Schijf van Vijf kies je vaker producten die passen bij een gezonde voeding.
Houd het eenvoudig en functioneel: de Schijf van Vijf is een hulpmiddel om keuzes te maken, geen losse lijst om uit het hoofd te leren.
Waar let je op bij een gezonde keuze?
alleen smaak
alleen prijs
voedingswaarde
alleen kleur
Distractors zijn bewust eenvoudig en sluiten aan op de slide: gezond kiezen is meer dan smaak alleen.
Gezond kiezen
De voedingswaarde vertelt wat er in een product zit. De Schijf van Vijf helpt je om gezond te kiezen. Zo kies je wat past bij een gezonde voeding.
Samenvattende check van de laatste subtopic over voedingswaarde en de Schijf van Vijf.
Begrippen
voedingsstoffen - stoffen in eten en drinken die je lichaam nodig heeft
koolhydraten - energieleverende stoffen, zoals glucose en zetmeel
vetten - energieleverende stoffen die ook als bouwstof dienen
eiwitten - bouwstoffen, nodig voor de opbouw van spieren
water - bouwstof en belangrijk voor transport in het lichaam
mineralen of zouten - bouwstoffen of beschermende stoffen
vitamines - beschermende stoffen die helpen bij de afweer
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
energieleverende stoffen - stoffen die je lichaam energie geven
bouwstoffen - stoffen voor groei en herstel van het lichaam
beschermende stoffen - stoffen die helpen om gezond te blijven
reservestoffen - stoffen die je lichaam opslaat voor later
voedingswaarde - wat er in een product zit en hoeveel energie het geeft
Schijf van Vijf - hulpmiddel om gezonde keuzes te maken
Deze slide heeft geen instructies
8.2 voedingsmiddelen en voedingsstoffen
blz. 115
Opdrachten 3, 4, 5, 11, 15
minute
second
Deze slide heeft geen instructies