M4 1.1 Bestedingen, marketing en groei

Bestedingen, keuzes en groei

1 / 41
volgende
Slide 1: Slide
newEditorEconomieMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 4

In deze les zitten 41 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Bestedingen, keuzes en groei

De les opent breed: wat mensen kopen, waarom dat verandert, hoe bedrijven daarop inspelen en hoe je veranderingen in procenten berekent.

Leerdoel

Ik kan uitleggen waardoor bestedingen veranderen, hoe producenten doelgroepen met marketing bereiken, welke gevolgen aankopen hebben voor anderen en het milieu, en een procentuele verandering met een groeifactor berekenen.

Deze slide heeft geen instructies

Waardoor veranderen mensen wat ze kopen?

Gebruik de reacties als voorkennis: denk aan geld, leeftijd, reclame, online kopen, behoeften en trends.

Wat zijn bestedingen?

  • Bestedingen zijn uitgaven aan goederen en diensten

  • Een goed is een tastbaar product, zoals kleding of eten

  • Een dienst is werk dat voor je wordt gedaan, zoals een knipbeurt of vervoer

  • Als consumenten iets kopen, doen zij bestedingen

Benadruk dat het hier gaat om uitgaven van consumenten. Houd het onderscheid tussen goederen en diensten eenvoudig en concreet.

Waarom bestedingen veranderen

  • Koopgedrag verandert niet vanzelf

  • Het hangt af van wat mensen nodig hebben en kunnen betalen

  • Ook leeftijd, interesses en aanbod spelen mee

Leg uit dat bestedingen samenhangen met koopgedrag: wat, wanneer en waarom iemand koopt.

Factoren bij koopgedrag

  • Behoeften: je koopt wat je nodig hebt of graag wilt

  • Inkomen: met meer geld kun je vaak meer besteden

  • Leeftijd: kinderen, jongeren en ouderen kiezen vaak anders

  • Interesses: hobby's en voorkeuren beïnvloeden aankopen

  • Beschikbare producten: je kunt alleen kiezen uit wat er te koop is

  • Tijd waarin je leeft: trends en techniek veranderen koopgedrag

Noem bij elke factor kort een herkenbaar voorbeeld, zoals sportkleding bij interesse in sport of streamingdiensten in deze tijd.

Online kopen als voorbeeld

  • Vroeger kochten mensen vooral in winkels

  • Nu bestellen veel consumenten online

  • Dat laat zien dat techniek en tijd koopgedrag veranderen

Je kunt hier ook noemen dat online kopen invloed heeft op gemak, openingstijden, prijsvergelijking en bezorging.

Producenten beïnvloeden koopgedrag

Producenten proberen consumenten te laten kiezen voor hun product. Dat doen zij met marketing: manieren om een product aantrekkelijk te maken en onder de aandacht te brengen.

Maak duidelijk dat marketing niet alleen reclame is, maar een bredere aanpak om verkoop te stimuleren.

Wat hoort bij bestedingen?

A

Uitgaven

B

Geld lenen

C

Goederen en diensten

D

Sparen

Toetst de basisdefinitie van bestedingen. 'Geld lenen' en 'sparen' zijn verwante maar onjuiste economische handelingen.

Begrippen uit de eerste uitleg

Bestedingen zijn uitgaven aan goederen en diensten. Je koopgedrag kan veranderen door inkomen, leeftijd en interesses. Ook de tijd waarin je leeft speelt mee, bijvoorbeeld door online kopen.

Bestedingen
koopgedrag
tijd
marketing
doelgroep
prijs

De lege plekken zijn kernwoorden uit slides 2 t/m 6.

De 6 P's van marketing

  • Prijs: hoeveel een product kost

  • Product: wat je precies aanbiedt

  • Plaats: waar het product te koop is

  • Promotie: hoe je reclame maakt

  • Personeel: hoe medewerkers klanten helpen

  • Presentatie: hoe product en winkel eruitzien

Gebruik consequent de term 6 P's. Laat zien dat al deze onderdelen samen invloed hebben op koopgedrag.

Prijs, product en plaats

  • Een lage prijs kan klanten aantrekken

  • Het product moet passen bij wat klanten willen

  • De plaats bepaalt of klanten het makkelijk kunnen kopen

Voorbeelden: budgetmerk versus luxemerk, sportdrank voor sporters, online winkel versus fysieke winkel.

Promotie, personeel en presentatie

  • Promotie maakt een product zichtbaar

  • Personeel kan klanten goed of slecht helpen

  • Presentatie zorgt voor een eerste indruk

Noem bijvoorbeeld advertenties, influencers, vriendelijk personeel en een nette winkel of duidelijke webshop.

Wat is een doelgroep?

Een doelgroep is een groep consumenten met dezelfde kenmerken voor wie een product of boodschap bedoeld is. Producenten kiezen een doelgroep, zodat hun marketing beter past bij de mensen die zij willen bereiken.

Kenmerken kunnen gaan over leeftijd, interesses, inkomen of leefstijl. Houd de definitie centraal.

Waarom doelgroepen belangrijk zijn

  • Niet iedere consument wil hetzelfde product

  • Bedrijven verkopen meer als hun aanbod goed past

  • Daarom stemmen producenten prijs, promotie en product af op een doelgroep

Verbind deze slide terug aan de 6 P's: doelgroepen helpen producenten kiezen hoe zij die P's invullen.

Jongeren als doelgroep

  • Jongeren volgen vaak trends snel

  • Zij gebruiken veel online media

  • Producenten richten reclame en producten daarom vaak op jongeren

Noem dat jongeren interessant zijn omdat zij invloed hebben op trends en vaak gevoelig zijn voor promotie via sociale media.

Ouderen als doelgroep

  • Ouderen hebben vaak andere wensen dan jongeren

  • Zij letten soms meer op service en duidelijkheid

  • Daarom zijn ook ouderen een belangrijke doelgroep

Leg uit dat producenten rekening houden met wat deze groep belangrijk vindt, zoals gebruiksgemak of persoonlijke hulp.

Welke P gaat over waar je iets koopt?

A

Promotie

B

Plaats

C

Product

D

Presentatie

Controleert of leerlingen de 6 P's kunnen onderscheiden, vooral plaats versus promotie/presentatie.

Marketing en doelgroep

Producenten gebruiken marketing om koopgedrag te beïnvloeden. Een doelgroep is een groep consumenten met dezelfde kenmerken. Bij jongeren past vaak online promotie, terwijl ouderen soms meer letten op service en duidelijkheid.

marketing
doelgroep
promotie
bestedingen
verpakking
groeifactor

Sluit aan bij de uitleg over de 6 P's en de voorbeelden van jongeren en ouderen als doelgroep.

Waarom kiezen bedrijven verschillende doelgroepen?

Bespreek dat een goed antwoord verwijst naar kenmerken van de doelgroep, zoals leeftijd, interesses, online media, service of duidelijkheid, en koppelt dat aan een P uit marketing.

Aankopen raken meer dan jezelf

Een koopkeuze heeft niet alleen gevolgen voor de consument zelf. Ook anderen en het milieu kunnen gevolgen merken van productie, vervoer, verpakking en afval.

Dit is de overgang van individuele keuze naar maatschappelijke gevolgen, passend bij economie: keuzes hebben effecten voor meer mensen.

Waar gevolgen ontstaan

  • Productie kost grondstoffen en energie

  • Vervoer zorgt vaak voor uitstoot

  • Verpakking levert extra materiaal en afval op

  • Afval moet worden verwerkt of blijft achter in het milieu

Gebruik een eenvoudig product als voorbeeld, zoals een T-shirt of flesje drinken, en volg de stappen van maken tot weggooien.

Ecologische voetafdruk

  • De ecologische voetafdruk laat zien hoeveel druk je leefstijl op de aarde zet

  • Veel kopen en veel verspillen maken die voetafdruk groter

Houd de definitie eenvoudig: het gaat om de invloed van consumptie op milieu en gebruik van hulpbronnen.

Duurzame consumptie

  • Duurzame consumptie betekent dat je koopt met aandacht voor mens en milieu

  • Je kunt letten op minder afval, minder vervoer en langer gebruik

  • Zo verklein je negatieve gevolgen van aankopen

Noem eventueel voorbeelden zoals herbruikbare producten, minder verpakkingen of producten die langer meegaan.

Maatschappelijke kosten

Sommige kosten van consumptie worden niet direct door de koper betaald. Schade aan milieu of extra afvalverwerking zijn maatschappelijke kosten: kosten voor de samenleving als geheel.

Benadruk dat dit een economisch idee is: niet alle gevolgen van een aankoop zitten in de prijs van het product.

Wat is een voorbeeld van maatschappelijke kosten?

A

Meer zakgeld

B

Winst van winkel

C

Milieuschade

D

Kortingsactie

Het goede antwoord is schade die niet direct door de koper wordt betaald, maar door de samenleving wordt gedragen.

Gevolgen van aankopen

Bij productie zijn grondstoffen en energie nodig. Vervoer zorgt vaak voor uitstoot. Door duurzaam te kiezen, verklein je je ecologische voetafdruk.

productie
Vervoer
voetafdruk
doelgroep
prijs
stijging

De woorden komen rechtstreeks uit de subtopic over gevolgen voor anderen en het milieu.

Noem één duurzamere koopkeuze.

Bespreek antwoorden zoals minder verpakking, minder vervoer, herbruikbaar kopen, langer gebruiken of kiezen voor minder schadelijke productie.

Procentuele verandering

Met een procentuele verandering vergelijk je een nieuwe waarde met een oude waarde. Je kijkt of iets stijgt of daalt en met hoeveel procent.

Maak hier de koppeling met economie: prijzen, omzet, bestedingen en aantallen veranderen vaak in procenten.

Rekenen met groeifactor

Nieuwe waarde = oude waarde × groeifactor


De groeifactor laat zien hoe groot de verandering is. Daarmee kun je een stijging of daling snel uitrekenen.

Gebruik consequent de formule precies zo. Laat leerlingen zien dat de groeifactor het rekengetal is waarmee je vermenigvuldigt.

Groeifactor bij stijging

  • Bij een stijging is de groeifactor groter dan 1

  • Formule: groeifactor = 1 + percentage in decimale vorm

  • 10% stijging → groeifactor 1,10

  • 25% stijging → groeifactor 1,25

Leg kort uit dat 10% gelijk is aan 0,10 en 25% aan 0,25.

Groeifactor bij daling

  • Bij een daling is de groeifactor kleiner dan 1

  • Formule: groeifactor = 1 - percentage in decimale vorm

  • 15% daling → groeifactor 0,85

  • 30% daling → groeifactor 0,70

Benadruk de veelgemaakte fout: bij 15% daling is de groeifactor niet 0,15 maar 0,85.

Van percentage naar uitkomst

  • Oude waarde 200, stijging 10%

  • Groeifactor: 1,10

  • Nieuwe waarde: 200 × 1,10 = 220

  • Oude waarde 200, daling 15%

  • Nieuwe waarde: 200 × 0,85 = 170

Werk rustig stap voor stap. Laat zien dat dezelfde formule werkt bij zowel stijging als daling.

Wat is de groeifactor bij 15% daling?

A

1,15

B

0,15

C

0,85

D

1,85

Toetst de veelgemaakte fout expliciet: bij daling trek je het percentage in decimale vorm van 1 af.

Rekenen met groeifactor

De nieuwe waarde bereken je met oude waarde × groeifactor. Bij een stijging van 10% hoort 1,10. Bij een daling is de groeifactor kleiner dan 1.

nieuwe waarde
groeifactor
1,10
0,10
percentage
oude waarde

Herhaalt de hoofdformule en het voorbeeld van 10% stijging.

200 daalt met 15%. Wat is de nieuwe waarde?

A

170

B

185

C

215

D

230

Leerlingen moeten eerst de groeifactor 0,85 bepalen en daarna 200 × 0,85 rekenen.

Wat heb jij vandaag het best begrepen?

Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen kort terugkijken op inhoud of inzicht uit de hele les.

Welk deel vond jij nog lastig?

Reflectie zonder goed of fout. Geeft de docent zicht op lastige onderdelen, bijvoorbeeld doelgroepen of groeifactoren.

Welke regel of begrip onthoud jij?

Reflectie zonder goed of fout. Stimuleert transfer naar een kernbegrip of handige regel uit de les.

Begrippen

bestedingen - uitgaven aan goederen en diensten

goederen - tastbare producten die je kunt kopen

diensten - werkzaamheden die voor je worden gedaan

koopgedrag - wat, wanneer en waarom consumenten kopen

marketing - manieren waarop producenten koopgedrag proberen te beïnvloeden

6 P's - prijs, product, plaats, promotie, personeel en presentatie

doelgroep - groep consumenten met dezelfde kenmerken voor wie een product of boodschap bedoeld is

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

ecologische voetafdruk - maat voor hoeveel druk iemands leefstijl op de aarde zet

duurzame consumptie - kopen met aandacht voor mens en milieu

maatschappelijke kosten - kosten van consumptie voor de samenleving als geheel

procentuele verandering - verandering uitgedrukt in procenten

groeifactor - getal waarmee je de oude waarde vermenigvuldigt

stijging - een toename van een waarde

daling - een afname van een waarde

Deze slide heeft geen instructies