Thema 1.2 inheemse volken les 2 blz 7+8

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 2

Levensbeschouwing
Thema 1: Inheemse volkeren

Wat is de betekenis van een stereotype beeld?

A

Uniek en persoonlijk beeld van een individu.

B

Overdreven en eenvoudige beeld van een groep.

C

Wetenschappelijk bewezen feit over een cultuur

D

Neutrale beschrijving zonder oordelen.

Een stereotype is een vaststaand, sterk versimpeld en vaak overdreven beeld van een groep mensen, dat eigenschappen en gedragingen toeschrijft aan alle individuen binnen die groep, los van hun individuele verschillen.

Leerdoelen LEVO:
- Ik kan enkele voorbeelden noemen van inheemse volken van Amerika. (r)

- Ik kan belangrijke kenmerken noemen van inheemse gemeenschappen en hun levensbeschouwing vóór de komst van de Europeanen. (r)

- Ik kan de volgende begrippen uitleggen: stereotype, harmonie, voorouderverering, spirituele wijsheid, ritueel, stam, clan, soevereiniteit en traditie. (r)

- Ik kan beschrijven wat er veranderde in het leven van inheemse volken na de komst van de Europeanen. (r)

- Ik kan op verschillende onderwerpen een vergelijking maken tussen hoe inheemse volken en westerlingen daarnaar kijken. (t)

- Ik kan een ritueel of mythe vergelijken met een westerse traditie die ik ken.(t)

• Wanneer we het hebben over de oorspronkelijke inwoners van Amerika, hebben we het vaak over ‘indianen’. Maar deze naam is eigenlijk een vergissing. Toen de ontdekkingsreiziger Christoffel Columbus in 1492 in Amerika aankwam, dacht hij dat hij in Indië was – een land in Azië. Daarom noemde hij de mensen die daar woonden “indianen”. Maar Columbus had zich vergist: hij was niet in Indië, maar op een heel ander continent. Toch bleef de naam ‘indianen’ lang gebruikt worden. Tegenwoordig zeggen we liever inheemse volken of in het Engels Native Americans, omdat dat beter past bij wie deze mensen echt zijn: de oorspronkelijke bewoners van Amerika, met hun eigen culturen, talen en geschiedenis.

• Inheemse volkeren in Amerika, zoals de Seneca, de Mohawk en de Maya’s, leefden heel anders dan de Europeanen die vanaf de 16e eeuw hun land binnendrongen. Zij woonden al duizenden jaren in Amerika, lang voordat de eerste kolonisten kwamen. Elke stam had een eigen taal, religie en manier van leven. Sommige volken woonden in dorpen en verbouwden maïs, bonen en pompoen. Andere volken leefden meer nomadisch: zij trokken rond om bizonkuddes te volgen of leefden van de jacht en de visvangst. Ook hun huizen zagen er heel verschillend uit. In het noorden woonden mensen in lange huizen van hout en schors waar meerdere families samenleefden. In de vlaktes gebruikten ze tipi’s van dierenhuiden die gemakkelijk konden worden afgebroken als de stam verder moest trekken.

Het leven van inheemse volken draaide om samenwerking. Beslissingen werden vaak samen genomen en in sommige stammen hadden vrouwen veel invloed: zij mochten leiders kiezen en dachten mee over belangrijke zaken

Toen Europeanen in de 15e eeuw in contact kwamen met Inheemse volken in Amerika, merkten zij dat mensen anders dachten over het leven. Veel Europeanen waren christelijk en gingen naar de kerk. Veel Inheemse stammen geloofden juist dat geesten en krachten aanwezig waren in dieren, planten en andere onderdelen van de wereld. Hun gebruiken en rituelen verschilden daarom vaak van die van de Europeanen.

Lees de tekst en bedenk:
- Welk verschil in godsdienst zit er tussen inheemse stam en Europeanen?

1

minute

00

second

add30s

Veel Inheemse stammen gebruikten de bossen, rivieren en dieren om van te leven. Daarbij probeerden zij vaak alleen te nemen wat nodig was. Veel Europeanen zagen natuur juist meer als iets waar grondstoffen en rijkdom uit gehaald konden worden. Hierdoor hadden beide groepen vaak een andere kijk op het gebruik van land en natuurlijke hulpbronnen.

Lees de tekst en bespreek in tweetallen:
- Welk verschil in omgaan met de natuur zit er tussen inheemse stam en Europeanen?

1

minute

00

second

add30s

In veel Inheemse stammen stond samenwerken centraal. Mensen hielpen elkaar binnen de groep en belangrijke beslissingen werden vaak samen besproken. In Europa was de samenleving meestal verdeeld in verschillende standen, zoals adel, geestelijkheid en boeren. Daardoor had niet iedereen dezelfde rechten en invloed op besluiten.

Lees de tekst en bespreek in tweetallen:
- Welk verschil in omgaan met elkaar zit er tussen inheemse stam en Europeanen?

1

minute

00

second

add30s

Inheemse volken zijn gemeenschappen die vaak al duizenden jaren in een bepaald gebied wonen. Zij leven meestal in nauwe harmonie met de natuur. Dat betekent dat ze proberen het evenwicht te bewaren tussen mens, dier en omgeving. Hun manier van leven is vaak anders dan die van moderne samenlevingen, maar juist daardoor kunnen we veel van hen leren.

Een belangrijk onderdeel van hun cultuur is voorouderverering. Inheemse volken geloven dat hun voorouders nog steeds invloed hebben op het leven van nu. Door verhalen, liederen en een ritueel zoals een dans of een ceremonie, eren ze deze voorouders en houden ze hun herinnering levend.

Veel inheemse volken bezitten een diepe spirituele wijsheid. Ze zien de wereld niet alleen als iets materieels, maar ook als iets geestelijks. Hun kennis over planten, dieren en de aarde wordt vaak doorgegeven van generatie op generatie. Dit gebeurt binnen een stam of een clan, kleinere groepen binnen de gemeenschap die samenleven en elkaar steunen.

Daarnaast hechten inheemse volken veel waarde aan soevereiniteit. Dat betekent dat ze zelf willen beslissen over hun land, cultuur en toekomst, zonder dat anderen dat voor hen bepalen. Hun traditie – de gewoontes, verhalen en gebruiken die steeds opnieuw worden doorgegeven – speelt hierbij een grote rol.

Rituelen

Rituelen zijn vaste handelingen die mensen uitvoeren omdat ze belangrijk zijn voor hun geloof of tradities.

Voorbeeld: bidden, een feest vieren voor een god, of een speciale dans uitvoeren.
Welke rituelen zijn er met kerst en Sinterklaas?

Rituelen met Kerst

• Samen een kerstboom versieren.

• Naar een kerstdienst in de kerk gaan.

• Samen eten met familie.

• Cadeautjes geven of krijgen.

• Kerstliedjes zingen.

Rituelen met Sinterklaas

• Je schoen zetten met een wortel of tekening.

• Sinterklaasliedjes zingen.

• Pakjesavond vieren.

• Gedichten voorlezen.

• Surprise uitpakken.

Voorbeeld: bidden, een feest vieren voor een god, of een speciale dans uitvoeren.

🌞 Lakota-ritueel:

 Zonnewendedans (Sun Dance)

Betekenis: Centraal spiritueel ritueel dat plaatsvindt rond de zomerzonnewende. Het draait om vernieuwing, genezing, en verbinding met de Grote Geest (Wakan Tanka).

Lakota-ritueel:

 Zonnewendedans (Sun Dance)

Betekenis: Centraal spiritueel ritueel dat plaatsvindt rond de zomerzonnewende. Het draait om vernieuwing, genezing, en verbinding met de Grote Geest (Wakan Tanka).

Westerse traditie: Pasen

Betekenis: Christelijke viering van de opstanding van Jezus Christus, symbool voor nieuw leven en overwinning op de dood.

Verder: werkboek levo

Lees bladzijde 7
Maak: opdrachten 3 t/m 6
op blz 8 + 9
Klaar?

Huiswerk maken

Histoclips | Schooltv