Positieve Gezondheid les 1 (keuzedeel 2026)

• newEditor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2,3

Positieve Gezondheid
les 1

Keuzedeel 2026

Wat is positieve gezondheid?

Positieve gezondheid is een bredere kijk op gezondheid. Het gaat niet alleen om ziek zijn of niet ziek zijn, maar vooral om hoe mensen omgaan met de uitdagingen van het leven.

Het concept is ontwikkeld door Machteld Huber.

Definitie:

Gezondheid is het vermogen van mensen om zich aan te passen en eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.

Belangrijk uitgangspunt

Bij Positieve Gezondheid staat niet de ziekte centraal, maar de mens als geheel:

• Wat gaat er goed?

• Wat geeft energie?

• Wat vindt iemand belangrijk?

• Wat kan iemand zelf doen?

De zes dimensies van Positieve Gezondheid

Positieve Gezondheid bestaat uit zes dimensies die samen een compleet beeld geven van iemands gezondheid en welzijn:

1. Lichaamsfuncties

2. Mentaal welbevinden

3. Zingeving

4. Kwaliteit van leven

5. Meedoen / Sociaal participeren

6. Dagelijks functioneren

1. Lichaamsfuncties

Gaat over het lichamelijk functioneren.

Voorbeelden:

• Fitheid

• Energie

• Gezond eten

• Slapen

• Beweging

Voorbeeldvraag: Hoe fit voel je je?

2. Mentaal welbevinden

Gaat over gevoelens en gedachten.

Voorbeelden:

• Geluk

• Zelfvertrouwen

• Omgaan met stress

• Veerkracht

Voorbeeldvraag: Hoe ga je om met stress?

3. Zingeving

Gaat over wat iemand belangrijk vindt in het leven.

Voorbeelden:

• Doelen hebben

• Ertoe doen

• Waarden en normen

• Toekomstperspectief

Voorbeeldvraag: Wat geeft jouw leven betekenis?

4. Kwaliteit van leven

Gaat over hoe iemand zijn of haar leven ervaart.

Voorbeelden:

• Genieten

• Tevredenheid

• Balans tussen werk en privé

• Plezier hebben

Voorbeeldvraag: Hoe tevreden ben je met je leven?

5. Meedoen / Sociaal participeren

Gaat over contact met anderen en deelnemen aan de samenleving.

Voorbeelden:

• Vrienden

• Familie

• School

• Werk

• Vrijwilligerswerk

Voorbeeldvraag: Voel je je verbonden met anderen?

6. Dagelijks functioneren

Gaat over het uitvoeren van dagelijkse activiteiten.

Voorbeelden:

• Zelfstandig wonen

• Plannen

• Studeren

• Werken

• Zelfzorg

Voorbeeldvraag: Lukt het om je dagelijkse taken
uit te voeren?

Het spinnenwebmodel

In het spinnenwebmodel zijn de zes dimensies verwerkt en het is een gespreksinstrument dat mensen op een andere manier naar hun gezondheid laat kijken.

Het model brengt de zes dimensies van Positieve Gezondheid visueel in beeld. Door op elke dimensie een score te geven, ontstaat er een spinnenweb. Belangrijk daarbij is:

• Er bestaat geen goede of foute score

• Het gaat om hoe iemand zijn of haar situatie zelf ervaart

• Het model laat zien wat voor die persoon belangrijk is

Hierdoor kunnen twee mensen met dezelfde gezondheidstoestand een heel verschillend spinnenweb hebben.

Meerwaarde van het spinnenweb

1. De mens staat centraal
   Het gesprek gaat niet direct over problemen of diagnoses, maar over de persoon als geheel
   In plaats van "Wat mankeert u?" wordt de vraag "Wat is voor u belangrijk?"

2. Focus op mogelijkheden
   Het model helpt mensen ontdekken wat goed gaat en waar hun kracht ligt. Bijvoorbeeld: iemand heeft lichamelijke klachten maar heeft sterke sociale contacten en veel zingeving. Deze positieve aspecten kunnen helpen om met de klachten om te gaan

3. Stimuleert eigen regie
   Mensen denken na over wat zij belangrijk vinden; wat zij willen verbeteren en welke stappen zij zelf kunnen zetten. Hierdoor worden zij actiever betrokken bij hun eigen gezondheid.

4. Geeft snel overzicht
   Het spinnenweb maakt complexe informatie eenvoudig zichtbaar. Met één afbeelding wordt duidelijk waar iemand tevreden over is, waar uitdagingen liggen en welke onderwerpen aandacht verdienen.

Meerwaarde van het spinnenweb

5. Verbetert het gesprek
   Het model helpt professionals om betere gesprekken te voeren. Bijvoorbeeld in zorg, welzijn, onderwijs, coaching, begeleiding. Het gesprek wordt persoonlijker en sluit beter aan bij de behoeften van de ander.

6. Versterkt bewustwording
   Mensen staan vaak niet bewust stil bij alle onderdelen van hun gezondheid. Door het invullen van het spinnenweb ontstaan regelmatig inzichten zoals: "ik dacht dat ik vooral moe was, maar ik mis eigenlijk sociale contacten.", "Mijn gezondheid is best goed, maar ik ervaar weinig zingeving" of "Ik wil meer aandacht besteden aan ontspanning.".

Wat het spinnenwebmodel niet is

Het spinnenwebmodel:

• Is geen diagnose-instrument

• Geeft geen medische uitleg

• Meet niet objectief hoe gezond iemand is.

Het laat zien hoe iemand zijn gezondheid en welzijn ervaart op dat moment.

Het spinnenwebmodel van Positieve Gezondheid helpt mensen om niet alleen te kijken naar wat er ontbreekt of niet goed gaat, maar juist naar wat belangrijk is, wat energie geeft en waar mogelijkheden liggen om de gezondheid en kwaliteit van leven te versterken.

Hoe werkt het?

• Iedere dimensie krijgt een score van 0 tot 10 0 = Niet mee eens (of: heel ontevreden / het gaat heel slecht op dit punt). 10 = Helemaal mee eens (of: heel tevreden / het gaat optimaal op dit punt)

• De scores worden weergegeven in een spinnenweb

• Zo ontstaat een visueel beeld van hoe iemand zijn of haar gezondheid ervaart.

Waarom gebruiken we het?

• Geeft inzicht in sterke punten en aandachtspunten

• Helpt mensen nadenken over hun eigen gezondheid

• Ondersteunt gesprekken tussen zorgverleners, begeleiders,
  docenten en cliënten

• Stimuleert eigen regie en bewustwording

Waarom is Positieve Gezondheid belangrijk?

• Kijkt naar de hele mens

• Stimuleert eigen regie

• Richt zich op mogelijkheden in plaats van beperkingen

• Bevordert veerkracht en zelfredzaamheid

• Sluit goed aan bij zorg, welzijn en onderwijs.

Vragen?

Zijn er tot zo ver vragen?

Next:
Examen Positieve Gezondheid.