H1.1 De maatschappij

H1.1 De maatschappij

1 / 29
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMaatschappijleerMiddelbare schoolvmbo b, kLeerjaar 3

In deze les zitten 29 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

H1.1 De maatschappij

Open met het idee dat maatschappijleer gaat over het dagelijks leven van mensen samen. Koppel aan herkenbare voorbeelden zoals thuis, school, sportclub en Nederland als geheel.

Leerdoel

  • Ik kan uitleggen waar maatschappijleer over gaat.

  • Ik kan het verschil tussen gedragsregels en wetten noemen.

De gebruiker gaf twee doelen. Volgens de instructie kies ik één leerdoel dat het best door de subtopics wordt gedragen. Het verschil tussen gedragsregels en wetten komt wel terug in de inhoud van de les.

Waar denk jij aan bij samenleven?

Gebruik de woorden uit de wolk om aan te sluiten op thuis, school, vrienden en Nederland als geheel.

Samenleven

Maatschappijleer gaat over de Nederlandse maatschappij.


Je leert hoe mensen met elkaar samenleven.


Je kijkt naar vragen als:

  • Hoe leven mensen samen?

  • Waarom hebben we regels?

  • Wat is ieders plek in de samenleving?

Deze slide heeft geen instructies

Samenleven in het klein

Je leeft elke dag samen met andere mensen.


Voorbeelden van kleine groepen:

  • je gezin

  • je vrienden

  • je klas

  • collega’s op je werk

Benadruk dat 'samenleving in het klein' dichtbij de leefwereld van leerlingen staat. Laat eventueel kort voorbeelden noemen in de mondelinge uitleg, maar niet op de slide zelf.

Samenleven in het groot

In Nederland leven ongeveer 18 miljoen mensen samen.


Dat noemen we:

  • de Nederlandse samenleving

  • of de maatschappij


Deze woorden worden vaak door elkaar gebruikt.

Deze slide heeft geen instructies

Van klein naar groot

Samenleven gebeurt dus op verschillende niveaus.


Kleine groep → gezin, vrienden, klas

Grote groep → alle inwoners van Nederland


Maatschappijleer kijkt naar beide: wat mensen doen in groepen en hoe een heel land samenleeft.

Dit is een verbindende slide binnen het subtopic: leerlingen zien dat dezelfde vraag terugkomt op twee schalen, klein en groot.

Waar gaat maatschappijleer vooral over?

A

Mensen samen

B

Alleen politiek

C

Alleen geschiedenis

D

Alleen schoolregels

Toetst het kernidee van slide 2-5: maatschappijleer gaat over hoe mensen samenleven in de maatschappij, niet alleen over politiek.

Klein en groot

Maatschappijleer gaat over de Nederlandse maatschappij. Je kijkt naar hoe mensen met elkaar samenleven. Dat kan in een kleine groep, zoals je gezin, of in een grote groep met alle inwoners van Nederland.

maatschappij
samenleven
inwoners
politici
wetten
vrienden
school

Herhaalt de kernwoorden uit het eerste subtopic in betekenisvolle context.

Je hebt anderen nodig

Niemand kan alles alleen.


Andere mensen helpen jou elke dag, ook als je dat niet altijd merkt. Door samenleven kunnen mensen zorgen, werken, leren en dingen regelen voor elkaar.

Maak het concreet: leerlingen krijgen thuis zorg en aandacht, en buiten huis zijn er veel onbekende mensen die werk doen waardoor hun dag gewoon door kan gaan.

Mensen dichtbij je

Mensen die je kent zijn belangrijk.


Bijvoorbeeld:

  • ouders geven eten, drinken en aandacht

  • vrienden om mee te praten

  • samen sporten of leuke dingen doen

Deze slide heeft geen instructies

Mensen die je niet kent

Ook onbekende mensen doen veel voor jou.


Denk aan:

  • eten in de winkel

  • apps op je telefoon

  • bus en trein

  • internet dat werkt

Benadruk dat een maatschappij niet alleen draait om mensen die je persoonlijk kent. Veel voorzieningen werken doordat veel mensen hun taak doen.

Waarom we elkaar nodig hebben

In een maatschappij is iedereen met elkaar verbonden.


Mensen maken spullen, geven zorg, regelen vervoer en zorgen dat winkels en diensten werken. Daardoor kan het dagelijks leven doorgaan.

Leg eventueel het woord 'voorzieningen' mondeling uit als dingen die geregeld zijn voor veel mensen, zoals vervoer en internet.

Wie doen ook veel voor jou in de maatschappij?

A

Alleen vrienden

B

Alleen ouders

C

Onbekende mensen

D

Alleen leraren

Sluit aan op slide 6-9: ook mensen die je niet kent zorgen voor spullen en voorzieningen.

Je hebt anderen nodig

Niemand kan alles alleen. In de maatschappij zijn mensen met elkaar verbonden. Andere mensen regelen bijvoorbeeld vervoer en zorgen dat winkels en diensten werken.

alleen
verbonden
vervoer
strafbaar
elleboog
politici
klas

De woorden passen maar op één plek en komen direct uit het subtopic over afhankelijk zijn van anderen.

Afspraken maken

Als veel mensen samenleven, zijn regels nodig.


Regels helpen om:

  • rekening te houden met elkaar

  • veilig samen te leven

  • goed samen te werken


Zonder regels ontstaat sneller ruzie of chaos.

Deze slide heeft geen instructies

Twee soorten regels

In deze les leer je twee soorten regels kennen:


  • gedragsregels

  • wetten


Beide helpen bij samenleven, maar ze zijn niet hetzelfde.

Dit is de kernovergang naar het onderscheid dat in het leerdoel van de gebruiker genoemd wordt.

Waarom zijn regels nodig?

A

Voor meer chaos

B

Om ruzie te maken

C

Om samen te leven

D

Voor duurdere winkels

Toetst het doel van regels uit slide 10-11: rekening houden, veilig samenleven en samenwerken.

Wat kan er gebeuren zonder regels?

Bespreek dat goede antwoorden voorbeelden noemen zoals rekening houden met elkaar, veilig samenleven, samenwerken, minder ruzie of minder chaos.

Gedragsregels

Een gedragsregel helpt ons om rekening te houden met anderen.


Voorbeelden:

  • niezen in je elleboog

  • iemand bedanken

  • netjes omgaan met anderen

Benadruk dat gedragsregels vaak ongeschreven zijn. Ze gaan over wat mensen normaal, netjes of prettig vinden in contact met elkaar.

Wetten

Een wet is een geschreven regel.


Iedereen moet zich eraan houden.


Wetten worden gemaakt door politici.

Houd het eenvoudig op A2-niveau: politici maken wetten. Je kunt mondeling toevoegen dat wetten officieel gelden voor iedereen in Nederland.

Voorbeelden van wetten

Voorbeelden van wetten zijn:

  • je mag geen alcohol kopen onder de 18 jaar

  • stelen is strafbaar


Wetten zijn dus duidelijk opgeschreven en gelden voor iedereen.

Deze slide heeft geen instructies

Gedragsregels en wetten

Gedragsregels

  • vaak ongeschreven

  • gaan over netjes en rekening houden


Wetten

  • zijn geschreven regels

  • je moet je eraan houden

Sluit af met het verschil in eenvoudige taal. Dit bereidt voor op het samenvatten van het leerdoel.

Wat is een wet?

A

Een kleine groep

B

Een geschreven regel

C

Een vriendelijk advies

D

Een soort gedrag

Controleert het onderscheid tussen gedragsregels en wetten uit slide 12-16.

Gedragsregels en wetten

Een gedragsregel helpt om rekening te houden met anderen. Een wet is een geschreven regel. Wetten worden gemaakt door politici en gelden voor iedereen.

gedragsregel
wet
politici
inwoners
vrienden
maatschappij
aandacht

Verankert de drie belangrijkste begrippen van het laatste subtopic.

Noem één verschil tussen regel en wet.

Bespreek dat een gedragsregel vaak ongeschreven is en gaat over netjes of rekening houden, terwijl een wet geschreven is en voor iedereen geldt.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Laat leerlingen kort terugkijken op de les. Mogelijke antwoorden: maatschappijleer gaat over samenleven, kleine en grote groepen, regels, gedragsregels en wetten.

Wat hielp jou het meest om dit te snappen?

Metacognitieve reflectie: laat leerlingen benoemen welk onderdeel hielp, zoals voorbeelden, verschil tussen begrippen of uitleg over klein en groot samenleven.

Begrippen

maatschappijleer - vak waarin je leert hoe mensen samenleven in Nederland

maatschappij - alle mensen in Nederland samen

samenleving - mensen die met elkaar samenleven

gedragsregel - regel over hoe je rekening houdt met anderen

wet - geschreven regel waar iedereen zich aan moet houden

politici - mensen die wetten maken

inwoners - mensen die in een land wonen

Deze slide heeft geen instructies