Welkom – Jouw dag naar je diploma
Vandaag herhaal je de volledige FB2-stof in één dag
Om 17:00 maak je het afsluitende tentamen (40 MC-vragen, 40 punten)
Werkwijze per blok: uitleg → voorbeeld → jij oefent → nabespreking
Tempo is hoog, maar alles is gericht op wat er écht in het tentamen zit
Zorg voor: pen, papier voor rekenwerk en je volle aandacht
2
Titel van de presentatie
23-4-2026
17:00
Zo is het tentamen opgebouwd
40 vragen = 40 punten | 4 antwoordopties per vraag | 1 beste Antwoord
H5 – Brancheanalyse & Benchmarking → 8 punten (20%)
H7 – Investeren, liquiditeit & W&V → 20 punten (50%) ← DIT IS HET ZWAARTEPUNT
H8 – Groei, overname & waardering → 4 punten (10%)
H9 – Financiering in het MKB → 4 punten (10%)
H10 – Kredietaanvraag & bankbeoordeling → 4 punten (10%)
Tip: sla nooit een vraag over – gokken levert altijd 25% kans op een punt
3
Titel van de presentatie
23-4-2026
7
Titel van de presentatie
23-4-2026
RONDE 1: Hoe zeker ben jij over H5 – Porter en benchmarking?
RONDE 2: Hoe zeker ben jij over H7 – investeren en liquiditeit?
RONDE 3: Hoe zeker ben jij over H8 t/m H10 samen?
Welk onderdeel van de voorbereidingscasus moet nog een keer behandeld worden?
H5 – BRANCHEANALYSE & BENCHMARKING
09:20–10:05 | 8 punten
8
Titel van de presentatie
23-4-2026
Vrijdagmiddag 16:00 — je accountant belt
Je hebt een fietsspeciaalzaak in Zwolle. De omzet groeit al drie jaar, maar je boekhouder belt op een vrijdagmiddag:
"Jouw personeelskosten zijn 19% van de omzet. In de branche is dat 15%. Heb je een probleem?“
Je weet het niet. Heb je er één? Of niet?
→ Zonder brancheanalyse en benchmarking kun je deze vraag niet beantwoorden. Dát is waarom H5 bestaat.
9
Titel van de presentatie
23-4-2026
Waarom H5 telt — 8 van de 40 punten
H5 = 20% van je tentamenscore. Eén fout kost je 2,5% van je eindcijfer.
In dit blok van 45 minuten gaan we naar:
Porter-vijfkrachten herkennen en toepassen (≈ 1 vraag)
Benchmarking en brancheanalyse begrijpen (≈ 2 vragen)
Beperkingen van branchegemiddelden inzien (≈ 2 vragen)
Omzet per fte en omzet per m² berekenen (≈ 2 vragen)
Het goede nieuws: H5 kent geen moeilijke formules. De uitdaging is lezen, interpreteren en vergelijken.
10
Titel van de presentatie
23-4-2026
Route door dit blok (45 min)
Zo gaan we erdoorheen:
15 min UITLEG — Porter, benchmarking, beperkingen, productiviteit
12 min OEFENEN — 4 tentamenvragen met directe feedback
12 min CASUS — Fietsspeciaalzaak "De Trapper"
Aan het eind moet je één ding kunnen: een getal uit de praktijk pakken, het vergelijken met een branchegemiddelde én uitleggen wat je met het verschil doet.
11
Titel van de presentatie
23-4-2026
Brancheanalyse ≠ benchmarking
Brancheanalyse = onderzoeken hoe de concurrentie in een branche werkt. Vraag: hoe aantrekkelijk is deze branche? Instrument: vijfkrachtenmodel van Porter.
Benchmarking = de eigen kengetallen vergelijken met die van andere ondernemingen in dezelfde branche. Vraag: hoe doe ik het zelf?
Kort: Porter analyseert de markt, benchmarking analyseert jouw bedrijf binnen die markt. Beide zijn nodig — Porter vertelt waar je zit, benchmarking vertelt hoe je erin staat.
12
Titel van de presentatie
23-4-2026
Vijfkrachtenmodel van Porter
Porter onderscheidt drie soorten concurrentie, verdeeld over vijf krachten:
Interne concurrentie: 1) rivaliteit tussen huidige aanbieders
Externe concurrentie: 2) macht van leveranciers • 3) macht van afnemers
Potentiële concurrentie: 4) substituten en complementaire goederen • 5) nieuwe toetreders
Regel: hoe sterker de krachten gezamenlijk, hoe lager de winstpotentie van de branche. Zwakke krachten → aantrekkelijke branche.
13
Titel van de presentatie
23-4-2026
Porter krachten 1 t/m 3 — voorbeelden
Kracht 1 — Interne rivaliteit: veel gelijksoortige aanbieders in dezelfde regio → prijzenoorlog (bijv. drie kappers op één straat).
Kracht 2 — Macht leveranciers: één leverancier levert uniek product → hoge prijzen voor de afnemer (bijv. enige Nederlandse importeur van een Italiaans fietsmerk).
Kracht 3 — Macht afnemers: één grote klant goed voor 40% van je omzet → klant dicteert prijs en voorwaarden.
Onthoud: leverancier = partij die aan jou levert. Afnemer = partij die van jou koopt. Verwissel ze nooit.
14
Titel van de presentatie
23-4-2026
Krachten 4 & 5 + winstpotentie
Kracht 4 — Substituten & complementair: andere producten die dezelfde behoefte vervullen (trein als substituut voor eigen auto; e-bike als substituut voor stadsauto).
Kracht 5 — Nieuwe toetreders: hoe makkelijk kunnen nieuwe aanbieders erin stappen? Hoge toetredingsdrempels (investeringen, vergunningen, merk) → minder dreiging → gunstiger branche.
Conclusie Porter: tel de vijf krachten op. Veel sterke krachten = rode zee, weinig winstpotentie. Weinig sterke krachten = blauwe zee, hogere winstpotentie.
15
Titel van de presentatie
23-4-2026
Drie vormen van benchmarking
Heezen onderscheidt drie benchmarkvormen:
Intern: je eigen prestaties over de tijd (2024 vs. 2025 — eigen bedrijf).
Competitief: met directe concurrenten (winkel X met winkel Y, zelfde branche en periode).
Functioneel: met het branchegemiddelde of met de best presterende (best-practice benchmarking).
Veel gebruikte kengetallen: brutowinstmarge %, personeelskosten %, omzet per fte, omzet per m², EBIT %.
Regel: vergelijk altijd zelfde periode, zelfde definitie, zelfde soort bedrijf — anders vergelijk je appels met peren.
16
Titel van de presentatie
23-4-2026
Productiviteit — omzet per fte en per m²
Twee formules die je uit je hoofd moet kennen:
Omzet per fte = totale omzet ÷ aantal fte
Omzet per m² = totale omzet ÷ winkelvloer- of bedrijfsoppervlakte in m²
Voorbeeld: Schoenwinkel "Stap Vooruit" — omzet € 600.000, 4 fte, 120 m².
Omzet per fte = 600.000 ÷ 4 = € 150.000
Omzet per m² = 600.000 ÷ 120 = € 5.000
Branchegemiddelden: € 170.000 per fte en € 4.400 per m².
Conclusie: goede ruimtebenutting, lage arbeidsproductiviteit → trainen, niet uitbreiden.
17
Titel van de presentatie
23-4-2026
Branchetabel lezen
Heezen presenteert branchegegevens als percentages van de netto-omzet. Zo lees je ze:
Hoe kan de branche verliesgevend zijn (EBIT −9,6%) terwijl Stijlvol +16,6% haalt?
Mag je Stijlvol’s EBIT nu als "benchmark" aan andere winkels voorhouden? Waarom wel / niet?
Welke beperking (spreiding / rechtsvorm / afschrijving / tijdsverschil) is hier het meest relevant?
18
Titel van de presentatie
23-4-2026
Branchetabel lezen
Een branchegemiddelde is een richtlijn, geen norm. Vier beperkingen:
Spreiding: het gemiddelde verbergt toppers én verlieslijders.
Rechtsvorm: bij een BV staat het DGA-salaris in de personeelskosten; bij een eenmanszaak NIET.
Afschrijving / waardering: bedrijven rekenen anders; cijfers zijn niet altijd 1-op-1 vergelijkbaar.
Tijdsverschil: branchedata komt vaak met 1–2 jaar vertraging.
19
Titel van de presentatie
23-4-2026
Een ondernemer wil weten of haar brutowinstmarge van 41% hoger of lager is dan die van vergelijkbare winkels in de branche. Welk instrument zet zij hiervoor in?
Vijfkrachtenmodel van Porter.
Brancheanalyse.
Benchmarking.
SWOT-analyse.
Uitwerking
Een speelgoedwinkel behaalt een EBIT van 8% van de omzet. Het branchegemiddelde is 12%, maar de branche omvat ook drie grote ketens die 18–20% halen. Wat is de beste conclusie?
De winkel presteert onder gemiddeld; het verschil is 4 procentpunt.
De winkel presteert slechter dan alle branchegenoten en moet direct kosten saneren.
De winkel presteert beter dan de branche, want zij haalt een positieve EBIT.
De winkel moet het branchegemiddelde kopiëren om te overleven.
Uitwerking
Boekhandel "De Inktpot" heeft een winkelvloer van 150 m² en een jaaromzet van € 525.000. Het branchegemiddelde voor omzet per m² is € 3.200. Hoe verhoudt De Inktpot zich tot de branche?
De Inktpot zit € 200 per m² onder het branchegemiddelde.
De Inktpot zit € 300 per m² boven het branchegemiddelde.
De Inktpot zit exact op het branchegemiddelde.
Niet te bepalen zonder fte-gegevens.
Uitwerking
Twee identieke cateringbedrijven (zelfde omzet, zelfde personeel, zelfde kostenstructuur) verschillen in rechtsvorm: bedrijf X is een BV, bedrijf Y een eenmanszaak. Beide eigenaars werken voltijd. Welke uitspraak is juist?
De eenmanszaak lijkt een hogere EBIT te hebben omdat het ondernemersloon niet in de kosten staat.
De BV lijkt een hogere EBIT te hebben omdat het DGA-salaris de kosten verlaagt.
De EBIT is bij beide bedrijven exact gelijk, want de bedrijfsvoering is identiek.
De eenmanszaak heeft per definitie lagere personeelskosten dan een BV.
Uitwerking
Casus
De Trapper — fietsspeciaalzaak in Zwolle, opgericht in 2017 door Jeroen Westra.
Assortiment: stadsfietsen, e-bikes, accessoires. Reparatiewerkplaats achterin. Klantenkring: particulieren uit Zwolle en omstreken. Rechtsvorm: BV.
De bank heeft Jeroen een uitbreidingskrediet toegezegd, mits hij eerst aantoont dat zijn onderneming in lijn is met de branche. Daarom deze benchmarkronde.
In deze casus: bedrijfsgegevens + branchegemiddelden → jullie analyseren en adviseren.
20
Titel van de presentatie
23-4-2026
Casus
Absolute cijfers:
omzet € 840.000
6 fte • 240 m²
inkoopwaarde € 504.000
brutowinst € 336.000
personeelskosten € 159.600
overige kosten € 84.000
EBIT € 92.400.
21
Titel van de presentatie
23-4-2026
Antwoorden
Opd. 1: omzet/fte = 840.000 ÷ 6 = € 140.000 (branche € 175.000 → − € 35.000); omzet/m² = 840.000 ÷ 240 = € 3.500 (branche € 3.000 → + € 500).
Opd. 2: online prijsvechter die hetzelfde product biedt = kracht 1 (interne rivaliteit) of kracht 5 (nieuwe toetreder), afhankelijk van argumentatie. Andere krachten: kracht 2 (macht groothandelsmerken) en kracht 3 (prijsbewuste consumenten met online vergelijkers).
Opd. 3: rechtsvorm-/schaalverschil (ketens hebben inkoopvoordelen en centralisatie); De Trapper ziet ongunstigere kengetallen dan terecht is.
Opd. 4: (a) arbeidsproductiviteit verhogen — verkooptraining, meer reparatie-omzet per fte (pakt het − € 35.000/fte-gat); (b) ruimte niet uitbreiden — die is al bovenpresterend.
22
Titel van de presentatie
23-4-2026
Vragen?
Hoofdstuk 7
Welkom bij Hoofdstuk 7 - het zwaartepunt van het tentamen
H7 is goed voor 20 van de 40 tentamenpunten - de helft van je cijfer.
Vandaag werken we in twee blokken rond een doorlopende casus: Fietswerk Noord BV.
Blok 1 (10:05-11:25): investeringsmethoden - BTP, GBR, NBW, NCW.
Blok 2 (11:35-12:25): liquiditeit versus resultaat - wanneer is iets kas, wanneer winst?
Aan het eind van elk blok maak je een casusopdracht met dezelfde cijfers als de theorie.
26
Titel van de presentatie
23-4-2026
H7 Deel 1 – Investeren & Selectiemethoden
12 punten | 10:05–11:25
27
Titel van de presentatie
23-4-2026
Fietswerk Noord BV - investering van euro 100.000
Fietswerk Noord BV is een fietsenwinkel met werkplaats in Assen - 7 fte, e-bikes zijn 60% van de omzet.
Eigenaar Mirjam overweegt een e-bike serviceunit: hefbrug, diagnoseapparatuur, accu-tester, extra voorraad.
Totale investeringsuitgave: euro 100.000 in jaar 0.
Verwachte levensduur: 5 jaar. Restwaarde eind jaar 5: euro 20.000.
Verwachte primaire geldstroom na belasting: euro 25.000 per jaar.
Rendementseis (vermogenskostenvoet) van Mirjam: 10%. Gewenste terugverdientijd: maximaal 4 jaar.
28
Titel van de presentatie
23-4-2026
Wat hoort er in een investeringsproject?
Een investeringsproject bestaat uit vaste activa en vlottende activa.
Vaste activa worden afgeschreven: hefbrug + diagnoseapparatuur (euro 55.000), laadstation + accu-tester (euro 20.000), inrichting werkplaats (euro 15.000).
Vlottende activa komen aan het eind weer vrij: extra voorraad onderdelen (euro 7.000), buffer accu's (euro 3.000).
De volledige investeringsuitgave in jaar 0 is euro 100.000.
Belangrijk: afschrijving geldt alleen voor vaste activa - niet voor de voorraad.
29
Titel van de presentatie
23-4-2026
Vervangingsinvestering versus uitbreidingsinvestering
Bij een vervangingsinvestering neem je alleen het VERSCHIL in geldstroom t.o.v. de oude situatie.
Bij een uitbreidingsinvestering neem je de VOLLEDIGE nieuwe geldstroom van de nieuwe activiteit.
Fietswerk Noord doet een uitbreidingsinvestering: de e-bike serviceunit is een volledig nieuwe dienst.
Dus: de euro 25.000 per jaar is de volledige opbrengst van de nieuwe activiteit, niet het verschil.
30
Titel van de presentatie
23-4-2026
Primaire geldstroom na belasting afleiden uit de W&V
Kort samengevat: nettowinst + afschrijving.
Fietswerk Noord rekenvoorbeeld:
omzet +60.000
kosten -24.000
afschrijving -16.000
Vpb 25%
restwaarde euro 20.000.
Belastbare winst = 60.000 - 24.000 - 16.000 = 20.000.
Nettowinst = 20.000 - 5.000 Vpb = 15.000.
Primaire geldstroom = 15.000 + 16.000 = 31.000.
31
Titel van de presentatie
23-4-2026
Projecten kan je aan de hand van 4 methoden beoordelen
32
Titel van de presentatie
23-4-2026
BTP: hoe snel is mijn investering terug?
BTP = investering / primaire geldstroom per jaar.
Alleen bij gelijke jaarlijkse geldstromen. Bij ongelijke geldstromen tel je cumulatief op tot je de investering hebt terugverdiend.
Fietswerk Noord:
euro 100.000 / euro 25.000 = 4 jaar exact.
Beslisregel: BTP <= norm ondernemer (bv. maximale terugverdientijd van 4 jaar). Dan is project aantrekkelijk.
Beperking: BTP negeert alles wat na het terugverdienen gebeurt - de restwaarde van euro 20.000 telt niet mee.
33
Titel van de presentatie
23-4-2026
Een onderneming investeert euro 180.000 in een nieuwe machine. De jaarlijkse primaire geldstroom na belasting bedraagt euro 45.000. Wat is de BTP?
3 jaar
4 jaar
4,5 jaar
5 jaar
Uitwerking
B (4 jaar).
Berekening: 180.000 / 45.000 = 4,0 jaar.
GBR: welk rendement per jaar levert het project op?
Gemiddelde winst = som van ALLE geldstromen (inclusief -investering en +restwaarde) / looptijd.
Gemiddeld geinvesteerd vermogen = (aanschafwaarde + restwaarde) / 2.
Fietswerk Noord som geldstromen:
-100.000 + 5 x 25.000 + 20.000 = +45.000.
Gemiddelde winst = 45.000 / 5 = euro 9.000 per jaar.
Gem. geinvesteerd vermogen = (100.000 + 20.000) / 2 = euro 60.000.
GBR = 9.000 / 60.000 = 15%. Eis Mirjam: 10%. Dus aantrekkelijk (15% > 10%).
35
Titel van de presentatie
23-4-2026
Een investering van euro 80.000 in een machine met een levensduur van 4 jaar en restwaarde euro 0. De jaarlijkse nettogeldontvangst bedraagt euro 26.000 per jaar. Wat is de GBR?
15%
20%
30%
32,5%
Uitwerking
A (15%).
Boekmethode: som geldstromen -80.000 + 4 x 26.000 + 0 = +24.000. Gemiddelde winst 24.000/4 = 6.000 per jaar.
Gem. vermogen (80.000 + 0)/2 = 40.000.
GBR 6.000/40.000 = 15%.
NBW: totale winst van het project over de looptijd
NBW = som van alle primaire geldstromen + restwaarde - investering.
Geen discontering. Alle bedragen worden nominaal opgeteld.
Fietswerk Noord: 5 x euro 25.000 + euro 20.000 restwaarde - euro 100.000 = euro 45.000.
Beslisregel: NBW > 0 = winstgevend project.
Maar NBW is een zwak criterium want het negeert tijdvoorkeur.
NBW is vooral bruikbaar als snelle 'rough check' of naast NCW.
37
Titel van de presentatie
23-4-2026
NCW: contante waarde met tijdvoorkeur meegerekend
Euro 1 vandaag kun je op de bank zetten en tegen rente laten groeien. Daarom is euro 1 later minder waard dan euro 1 nu.
De formule voor contante waarde:
CW = toekomstig bedrag / (1 + i)^t.
Bij 10% en 5 jaar:
euro 25.000 in jaar 5 heeft een CW van maar euro 15.523.
BTP, GBR en NBW houden GEEN rekening met tijdvoorkeur.
NCW en iR DOEN dat wel - daarom zijn deze methoden theoretisch superieur.
40
Titel van de presentatie
23-4-2026
NCW: contante waarde met tijdvoorkeur meegerekend
NCW = som van CW(geldstromen) + CW(restwaarde) - investering.
Investering jaar 0 heeft factor 1, restwaarde wordt WEL gediskonteerd tegen de factor van het laatste jaar.
Fietswerk Noord bij 10%: NCW = euro 22.727 + 20.661 + 18.783 + 17.075 + 27.941 - 100.000 = +euro 7.187.
Jaar 5 bevat euro 25.000 geldstroom + euro 20.000 restwaarde -> CW = 45.000 x 0,6209 = euro 27.941.
Beslisregel: NCW >= 0 = aantrekkelijk.
38
Titel van de presentatie
23-4-2026
Investering euro 50.000, looptijd 3 jaar, primaire geldstroom euro 20.000 per jaar, vermogenskostenvoet 10%.
Wat is de NCW?
-euro 264
+euro 736
+euro 10.000
+euro 19.820
Uitwerking
CW jaar 1 = 20.000 : 1,1 = 18.182.
CW jaar 2 = 20.000 : 1,1^2 = 16.528.
CW jaar 3 = 20.000 : 1,1^3 = 15.026.
Som CW = 49.736.
NCW = 49.736 - 50.000 = -264. Antwoord A.
Interne rentabiliteit (iR) - herkennen, niet berekenen
De iR is de disconteringsvoet waarbij de NCW gelijk is aan nul.
Interpretatie: het werkelijke rendement dat het project oplevert.
Beslisregel: iR >= vermogenskostenvoet = aantrekkelijk.
Fietswerk Noord: iR ligt tussen 10% (NCW = +7.187) en iets hoger (NCW = 0). Ongeveer 12%.
Op het tentamen hoef je iR niet zelf te berekenen - wel herkennen als concept en de beslisregel kennen.
41
Titel van de presentatie
23-4-2026
Overzicht: de vier methoden naast elkaar
BTP geeft een aantal jaren (tijd), GBR een percentage, NBW en NCW een bedrag in euro.
Alleen NCW en iR houden rekening met tijdvoorkeur - BTP, GBR en NBW niet.
Beslisregels: BTP < eis ondernemer | GBR >= rendementseis | NBW > 0 (zwak) | NCW >= 0 (sterk).
Fietswerk Noord: BTP = 4 jaar (net binnen norm), GBR = 15% (> 10%), NBW = +45.000, NCW = +7.187.
Alle methoden wijzen dezelfde richting: het project is aantrekkelijk.
42
Titel van de presentatie
23-4-2026
Welke combinatie van investeringsmethoden houdt GEEN rekening met de tijdvoorkeur van geld?
BTP en NCW
BTP, GBR en NBW
GBR en NCW
NCW en iR
Uitwerking
De drie methoden BTP, GBR en NBW werken allemaal met ongediskonteerde bedragen. Alleen NCW en iR gebruiken een disconteringsvoet.
Twee voorstellen hebben dezelfde BTP (3 jaar) en dezelfde totale geldstromen over 5 jaar.
Voorstel A heeft hoge geldstromen in de eerste jaren, voorstel B in de latere jaren.
Welke methode geeft het duidelijkste verschil tussen beide voorstellen?
BTP
GBR
NBW
NCW
Uitwerking
Alleen NCW weegt tijdens de looptijd het moment van de geldstroom mee. Voorstel A zal hogere NCW hebben door vroege cashflows.
Casus
Gegeven:
investering euro 100.000
restwaarde euro 20.000
levensduur 5 jaar
geldstroom euro 25.000/jr
vermogenskostenvoet 10%.
45
Titel van de presentatie
23-4-2026
Uitwerking
Opdracht 1 BTP: 100.000 / 25.000 = 4 jaar.
Opdracht 2 GBR (boekmethode): som geldstromen = -100.000 + 5 x 25.000 + 20.000 = +45.000. Gemiddelde EBIT = 45.000 / 5 = 9.000. Gem. vermogen = (100.000 + 20.000) / 2 = 60.000. GBR = 9.000 / 60.000 = 15%.
Opdracht 3 NBW: 5 x 25.000 + 20.000 - 100.000 = +euro 45.000.
Opdracht 4 NCW: CW geldstromen jaar 1-5 = 22.727 + 20.661 + 18.783 + 17.075 + 15.523 = 94.769.
CW restwaarde jaar 5: 20.000 x 0,6209 = 12.418. Totaal CW = 107.187. NCW = 107.187 - 100.000 = +euro 7.187.
46
Titel van de presentatie
23-4-2026
Vragen?
H7 Deel 2 – Liquiditeitsbegroting vs. W&V 8 punten | 11:35–12:25
47
Titel van de presentatie
23-4-2026
Winstgevend en toch illiquide - hoe kan dat?
Winst op papier ontstaat als opbrengsten groter zijn dan kosten.
Liquiditeit ontstaat als ontvangsten groter zijn dan uitgaven.
Het verschil zit in timing (verkoop op rekening = opbrengst NU, ontvangst LATER) en in niet-liquide kosten (afschrijving is kosten zonder uitgave).
Voorbeelden van winstgevend + illiquide: hoge aflossingsdruk, investeringen in jaar 0 zonder directe opbrengst.
48
Titel van de presentatie
23-4-2026
Kost / uitgave / ontvangst / opbrengst - vier aparte begrippen
Kost = verbruik dat in de W&V staat. Bijvoorbeeld afschrijving, loon, rente, voorraadverbruik.
Uitgave = geld dat de kas uitgaat. Bijvoorbeeld inkoop betalen, loon betalen, aflossing, investering.
Ontvangst = geld dat de kas binnenkomt. Bijvoorbeeld klant betaalt, lening krijgen.
Opbrengst = omzet die in de W&V komt. Bijvoorbeeld verkoop, rente-inkomsten.
49
Titel van de presentatie
23-4-2026
Afschrijving, aflossing en rente - wat zit waar?
Afschrijving: WEL kost (W&V), GEEN uitgave (liquiditeit). Boekhoudkundig verdelen van investering over jaren.
Aflossing: GEEN kost (W&V), WEL uitgave (liquiditeit). Betaling van schuld, raakt alleen de balans en de kas.
Rente: WEL kost EN WEL uitgave. Komt in beide staten voor.
Investering zelf in jaar 0: geen kost, GEEN opbrengst, WEL een uitgave.
50
Titel van de presentatie
23-4-2026
Investering jaar 0 in de liquiditeit en de W&V
Investering van euro 100.000 in jaar 0: volledige uitgave in jaar 0 (staat in liquiditeitsbegroting jaar 0).
In de W&V van jaar 0: geen kost, geen opbrengst. De investering zelf komt niet in de W&V.
Wel in de W&V: afschrijving vanaf jaar 1 (bij lineaire afschrijving over 5 jaar: euro 16.000 per jaar als restwaarde euro 20.000).
Dus: euro 100.000 uitgave in jaar 0 wordt euro 16.000 kost in elk van de 5 volgende jaren.
51
Titel van de presentatie
23-4-2026
Verkopen en inkopen - kas en W&V gesplitst
Contante verkoop: WEL opbrengst (W&V) EN WEL ontvangst (liquiditeit) - tegelijk.
Verkoop op rekening: WEL opbrengst NU, ontvangst PAS bij betaling door klant.
Contante inkoop: WEL kost EN WEL uitgave tegelijk.
Inkoop op rekening: WEL kost NU, uitgave PAS bij betaling aan leverancier.
Effect: winst en kas lopen uit elkaar zodra iets op rekening gaat.
52
Titel van de presentatie
23-4-2026
Welke van onderstaande posten staat WEL in de winst-en-verliesrekening maar NIET in de liquiditeitsbegroting?
Aflossing op een banklening
Afschrijving op een bedrijfsgebouw
Investering in nieuwe machines
Contante inkoop van voorraad
Uitwerking
Afschrijving is een kost (W&V) zonder geldstroom (niet in liquiditeitsbegroting).
Een onderneming lost in december euro 8.000 af op een lening en betaalt euro 1.200 rente.
Wat is het effect op de nettowinst en op het kassaldo in december?
Winst -9.200 / Kas -9.200
Winst -1.200 / Kas -9.200
Winst -9.200 / Kas -1.200
Winst -1.200 / Kas -1.200
Uitwerking
Rente 1.200 is zowel kost als uitgave. Aflossing 8.000 is alleen uitgave (schuldvermindering), geen kost. Effect: winst -1.200, kas -9.200.
Fietswerk Noord verkoopt in december voor euro 5.000 op rekening. De klant betaalt in januari.
Wat gebeurt in december?
Opbrengst +5.000, ontvangst +5.000
Opbrengst +5.000, geen ontvangst
Geen opbrengst, ontvangst +5.000
Geen opbrengst, geen ontvangst
Uitwerking
Omzet wordt geboekt op factuurmoment (december), ongeacht betalingstijdstip. De ontvangst volgt pas in januari.
Op 1 januari doet Fietswerk Noord een investering van euro 100.000 in werkplaatsapparatuur. Levensduur 5 jaar, lineair afschrijven, restwaarde euro 20.000.
Wat is het effect op de nettowinst en op het kassaldo in jaar 1?
Winst -100.000 / Kas -100.000
Winst -16.000 / Kas -100.000
Winst -16.000 / Kas -16.000
Winst 0 / Kas -100.000
Uitwerking
Investering is volledige uitgave in jaar van aanschaf maar geen kost. De kost ontstaat via lineaire afschrijving: (100.000-20.000)/5 = 16.000 per jaar.
Casusopdracht blok 2 - Fietswerk Noord jaar 1
Transacties jaar 1:
verkoop op rekening euro 7.500
inkoop op rekening euro 3.000
aflossing euro 16.000
rente euro 4.000
afschrijving euro 16.000.
52
Titel van de presentatie
23-4-2026
Uitwerking
Effect op WINST: opbrengst +7.500 (verkoop) - kost inkoop 3.000 - kost rente 4.000 - kost afschrijving 16.000 = -euro 15.500.
Effect op KAS: geen ontvangst (klant betaalt niet), geen uitgave (leverancier nog niet betaald), uitgave rente -4.000, uitgave aflossing -16.000 = -euro 20.000.
Verklaring: de afschrijving (kost) verlaagt winst maar niet kas. De aflossing (uitgave) verlaagt kas maar niet winst.
Bovendien: verkoop en inkoop op rekening schuiven in de tijd - omzet NU, ontvangst LATER.
Conclusie: winst en kas laten verschillende dingen zien. Beide nodig voor goede beeldvorming.
Vragen?
H8 – Groei, Overname & Waardering
4 punten | 12:25–12:55
58
Titel van de presentatie
23-4-2026
Route door dit blok — 30 minuten
Wat doen we deze 30 minuten:
Context — ondernemersdilemma bij Bronger Installatie (3 min)
Uitleg — groeivormen, waardering, goodwill, synergie (14 min)
Oefenen — 3 MC-vragen met directe feedback (7 min)
Casus — Bronger / Veninga integraal toepassen (6 min)
Doel: begrippen herkennen + actuele waarde EV en goodwill kunnen berekenen.
59
Titel van de presentatie
23-4-2026
Bronger Installatie BV staat voor een keuze
Jasper Bronger runt een installatiebedrijf in Winschoten met 12 medewerkers. De opdrachtenportefeuille groeit sneller dan hij capaciteit heeft.
Vlakbij — in Veendam — stopt Veninga Elektro (7 fte). De eigenaar wil met pensioen en vraagt € 320.000 voor de hele zaak.
Jasper vraagt zich drie dingen af:
Is dit interne of externe groei?
Wat is Veninga écht waard — is
€ 320.000 redelijk?
Wat levert de combinatie op dat los niet lukt?
60
Titel van de presentatie
23-4-2026
Interne vs. externe groei
Interne groei = groei op eigen kracht, zonder een andere onderneming over te nemen (nieuwe vestiging, webshop, extra capaciteit).
Externe groei = groei door een andere onderneming over te nemen.
Let op: groeivorm ≠ financieringsvorm.
Voorbeeld Bronger: Veninga overnemen = externe groei, gefinancierd met banklening = externe financiering → kwadrant rechtsonder.
61
Titel van de presentatie
23-4-2026
Waarom overnemen? Motieven + kwalitatieve check
Motieven voor externe groei:
Sneller groeien dan via eigen opbouw kan
Marktaandeel vergroten: concurrent wordt klantenkring
Synergie benutten (samen lagere kosten of hogere omzet)
Toegang tot kennis, personeel, locatie, contracten
Concurrentie van de markt halen
Kwalitatieve factoren wegen mee náást de cijfers: locatie, reputatie, personeelskwaliteit, cultuur, lopende contracten.
62
Titel van de presentatie
23-4-2026
Drie manieren om een onderneming te waarderen
Boekwaarde = EV volgens balans (historisch, verleden).
Actuele waarde EV = boekwaarde EV + stille reserves (heden). Ook 'intrinsieke waarde' genoemd.
Theoretische marktwaarde = rentabiliteitswaarde = contante waarde van verwachte toekomstige geldstromen / vermogenskostenvoet (toekomst).
Volgorde bij overname: boekwaarde → actuele waarde → (eventueel theoretische marktwaarde als bovengrens) → prijsonderhandeling.
63
Titel van de presentatie
23-4-2026
Stille reserves: waar ze zitten
Een stille reserve is een meerwaarde van activa die niet op de balans staat omdat de werkelijke waarde hoger ligt dan de boekwaarde.
Typische plekken waar stille reserves zitten:
Bedrijfspanden (meestal afgeschreven, marktwaarde fors hoger)
Voorraden (geboekt tegen kostprijs, actuele inkoop hoger)
Machines / inventaris (verouderde boekwaarde)
Voorbeeld Autobedrijf Kramer: pand op balans € 280.000, actuele waarde € 380.000 → stille reserve € 100.000.
64
Titel van de presentatie
23-4-2026
Goodwill berekenen — 3 vaste stappen
Stap 1: boekwaarde EV van de balans aflezen.
Stap 2: alle stille reserves optellen → actuele waarde EV.
Stap 3: overnameprijs − actuele waarde EV = goodwill.
Kramer: 250 + 100 + 30 = 380 (actuele waarde). Vraagprijs 425 − 380 = goodwill € 45.000.
Goodwill = betaling voor immateriële zaken: klantrelaties, merk, personeel, synergie-verwachting.
65
Titel van de presentatie
23-4-2026
Synergie: 1 + 1 > 2
Synergie = de gecombineerde onderneming is méér waard dan de som van de delen.
Kostensynergie: lagere kosten door schaal (gedeelde inkoop, minder dubbele overhead, één administratie).
Omzetsynergie: hogere omzet door combinatie (cross-selling, groter verzorgingsgebied, nieuwe markten).
Let op: synergie is wat je extra verdient. Goodwill is wat je extra betaalt. Niet verwarren.
66
Titel van de presentatie
23-4-2026
Bakkerij De Warme Korst in Emmen overweegt zijn broodformule te verspreiden via franchisenemers.
Hoe moet deze ontwikkeling worden beoordeeld volgens Heezen H8?
Interne groei: de bakkerij breidt op eigen kracht uit.
Externe groei: er wordt samengewerkt met zelfstandige franchisenemers.
Interne groei, mits de franchisenemers geen eigen inbreng hebben.
Geen groei: franchising is enkel een commerciële samenwerking.
Uitwerking
Heezen rekent franchising expliciet tot externe groei.
Rijschool De Route (Zwolle) staat te koop.
● Boekwaarde eigen vermogen: € 120.000
● Stille reserve lesauto's: € 35.000
● Stille reserve bedrijfspand: € 45.000
● Vraagprijs: € 240.000
Hoe groot is de goodwill?
€ 40.000
€ 80.000
€ 120.000
€ 200.000
Uitwerking
(120 + 35 + 45 = 200 actuele waarde; 240 − 200 = 40)
Twee regionale schildersbedrijven fuseren. Na één jaar blijkt dat zij samen € 25.000 per jaar besparen op gedeelde inkoop van verf en op één administratiekantoor in plaats van twee.
Hoe wordt dit voordeel in Heezen H8 benoemd?
Goodwill, want het is een extra waarde bovenop de boekwaarde.
Stille reserve, want de besparing stond niet op de balans.
Kostensynergie: 1+1>2 door lagere kosten bij samenvoegen.
Omzetsynergie, want de gecombineerde onderneming presteert beter.
Uitwerking
kostenbesparing door samenvoegen is per definitie kostensynergie.
Casus — Bronger neemt Veninga over
Balans Veninga Elektro (bedragen in €):
Bedrijfspand: 165.000 · stille reserve +60.000
Voorraad: 35.000 · stille reserve +15.000
Inventaris / gereedschap: 45.000
Debiteuren + liquide: 25.000
Eigen vermogen (boek): 180.000
Vreemd vermogen: 90.000
Vraagprijs: € 320.000.
Verwachte synergie: € 40.000 / jaar besparing op inkoop en administratie.
70
Titel van de presentatie
23-4-2026
Antwoordmodel
Opdracht 1 — Actuele waarde EV: boekwaarde 180.000 + stille reserve pand 60.000 + stille reserve voorraad 15.000 = € 255.000
Opdracht 2 — Goodwill: vraagprijs 320.000 − actuele waarde EV 255.000 = € 65.000
Opdracht 3 — Synergieoordeel: de jaarlijkse synergie is € 40.000. De goodwill van € 65.000 is binnen ca. 1,6 jaar terugverdiend uit kostensynergie alleen. Conclusie: € 320.000 is verdedigbaar, mits Bronger de € 40.000 synergie daadwerkelijk weet te realiseren en de kwalitatieve factoren (overdracht personeel, klantbehoud) goed verlopen.
71
Titel van de presentatie
23-4-2026
Vragen?
H9 Financiering in het MKB
4 punten | 13:30 – 14:00
86
Titel van de presentatie
23-4-2026
MKB-scenario en tentameneisen
Noordlicht Zonnestroom BV
Hilde van der Molen runt een installatiebedrijf voor zonnepanelen en kleine windturbines in Winsum (Gr.).
Door de energietransitie bij boerenbedrijven verwacht ze +40% omzet in 2026.
Ze heeft € 350.000 extra financiering nodig, maar de bank is terughoudend: installatiewagens en voorraad zijn lastig als onderpand.
H9 weegt 4 punten van de 40 op het tentamen — 10%.
We werken in 30 minuten naar een punt waarop elke vraag herkenbaar is.
87
Titel van de presentatie
23-4-2026
Interne versus externe financiering
Intern EV: ingehouden winst, reserves, afschrijvingen, desinvesteringen.
Extern EV: emissie aandelen, durfkapitaal, crowdfunding (in EV-vorm).
Intern VV: oudedagsreserve, leverancierskrediet.
Extern VV: banklening, rekening-courant, hypothecaire lening, achtergestelde lening.
Kort VV versus lang VV:
krediet; 1 jaar = KVV; > 1 jaar = LVV.
88
Titel van de presentatie
23-4-2026
Groei → extra vermogensbehoefte
De MKB-liquiditeitsval.
Omzetgroei → voorraden en debiteuren stijgen mee → vlottende activa nemen toe.
Die extra activa moeten gefinancierd worden, ook bij winstgevende groei.
Crediteuren groeien deels mee, maar zelden volledig evenredig.
Winst verbetert het EV op termijn, de vermogensbehoefte ontstaat direct.
Voorbeeld Noordlicht: voorraad + € 60.000, debiteuren + € 80.000.
89
Titel van de presentatie
23-4-2026
MKB-regelingen: BMKB, Innovatiekrediet, staatsgarantie, durfkapitaal, ROM
Vijf regelingen die je van buiten kent:
BMKB = borg voor de bank bij zekerhedentekort (RVO).
Innovatiekrediet = financiering van een innovatief technologisch project.
Staatsgarantie = overheid garandeert grotere leningen (GO, GL, GF).
Durfkapitaal = extern EV, hoog risico, tijdelijk, hoog verwacht rendement.
ROM = regionale ontwikkelingsmaatschappij, participeert in innovatief MKB.
90
Titel van de presentatie
23-4-2026
Gestapelde financiering
Gestapeld = meerdere financieringsbronnen tegelijk voor één behoefte.
Verlaagt het risico per individuele verstrekker.
Typisch: bank + BMKB + eigen inbreng + durfkapitaal + crowdfunding.
Komt steeds vaker voor in het MKB, met name bij groeifinanciering.
Bij Noordlicht: € 350.000 via 4 bronnen.
Eén enkele banklening is géén gestapelde financiering.
92
Titel van de presentatie
23-4-2026
MBO versus MBI
MBO = Management Buy-OUT: het zittende management wordt eigenaar.
MBI = Management Buy-IN: externe managers kopen de onderneming.
Beide vragen om financiering: vaak gestapeld (bank + BMKB + durfkapitaal).
Verkopers zien MBO als continuïteit, MBI als frisse wind.
Ezelsbruggetje: IN = externe manager komt er IN. OUT = oprichter gaat er UIT.
93
Titel van de presentatie
23-4-2026
Faillissement en WHOA — hoofdlijn
Faillissement = rechter spreekt onvermogen uit; curator liquideert.
Rangorde: boedelschulden > faillissementsschulden > concurrente crediteuren > achtergestelde leningen.
WHOA = Wet Homologatie Onderhands Akkoord.
Dwangakkoord met schuldeisers, gehomologeerd door de rechter.
Doel: faillissement voorkomen als de onderneming levensvatbaar is.
Relevant voor MKB-onderneming die in financiële nood komt.
94
Titel van de presentatie
23-4-2026
Boerderij Van Halsema (eenmanszaak) reserveert jaarlijks een deel van de winst fiscaal voor de oude dag. De regeling valt onder de inkomstenbelasting en geldt niet voor bv's.
Om welke regeling gaat het?
Bbz
Innovatiekrediet
Oudedagsreserve
Durfkapitaal
Uitwerking
De oudedagsreserve is expliciet IB-gebonden en voor eenmanszaak/vof. Bbz
(A) is bijstand voor ondernemers in nood — andere doelgroep.
(B) Innovatiekrediet financiert innovatieve projecten — geen oudedagsregeling.
(D) Durfkapitaal is extern EV — geen fiscale regeling.
De eigenaar van Bouwbedrijf De Jager BV gaat met pensioen. Twee managers van buiten het bedrijf doen een bod om de fabriek over te nemen.
Hoe heet deze overnamevorm?
Management buy-out (MBO)
Management buy-in (MBI)
Franchising
Gestapelde financiering
Uitwerking
MBI (buy-IN = komen erin).
(A) MBO zou zijn wanneer zittend management de overname zou doen — dat is hier niet aan de orde.
(C) Franchising is geen overnamevorm maar een samenwerkingsvorm.
(D) Gestapelde financiering gaat over financieringsbronnen, niet over wie koopt.
Traiteur De Meent BV groeit 25%. Voorraden en debiteuren groeien evenredig mee. De eigenaar denkt dat meer winst automatisch betekent dat er niets extra geleend hoeft te worden.
Wat is juist het gevolg voor de vermogensbehoefte?
Daalt — meer omzet betekent meer winst.
Blijft gelijk — vlottende passiva groeien mee.
Stijgt — de extra vlottende activa moeten gefinancierd worden.
Is niet relevant bij groeiende ondernemingen.
Uitwerking
Dit is de klassieke MKB-liquiditeitsval. Voorraden en debiteuren moeten ergens van gefinancierd worden — ook als de winst stijgt. Crediteuren (vlottende passiva) groeien zelden precies evenredig mee. Winst komt pas na afloop van de periode, vermogensbehoefte is er direct.
Casus
Noordlicht Zonnestroom BV in Winsum verwacht +40% omzet in 2026–2028.
Vermogensbehoefte € 350.000. Bank wil max. € 180.000 geven; zekerheden schieten tekort.
Een klimaatfonds is geïnteresseerd in een aandelenbelang.
Hilde wil over 3 jaar stoppen; twee senior installateurs zijn geïnteresseerd in overname.
Zie rechterkant voor de drie opdrachten.
98
Titel van de presentatie
23-4-2026
Uitwerking
Opdracht 1 — Vermogensbehoefte: Hilde's redenering klopt niet. Omzetgroei leidt tot stijging van de vlottende activa (voorraad zonnepanelen en debiteuren), wat direct gefinancierd moet worden. Crediteuren groeien deels mee, maar zelden volledig evenredig. Winst verbetert het eigen vermogen pas op termijn; de vermogensbehoefte ontstaat direct. Dit is de klassieke MKB-liquiditeitsval bij groei.
Opdracht 2 — Financieringsmix: (a) Banklening van € 180.000 met BMKB-borgstelling — de BMKB lost het zekerhedentekort op doordat de overheid (RVO) voor een deel van de lening borg staat. (b) Durfkapitaal van € 80.000 van het klimaatfonds in ruil voor een aandelenbelang — extern eigen vermogen, tijdelijk met exit, hoog verwacht rendement. (c) Crowdfunding van € 40.000 — achterban en klanten leggen kleine bedragen in. (d) Eigen inbreng € 50.000. Samen € 350.000.
Opdracht 3 — MBO & gestapeld: (a) Senior installateurs die al in dienst zijn en het bedrijf overnemen = Management Buy-Out (MBO). Het zittende management wordt eigenaar. (b) De combinatie bank + BMKB + durfkapitaal + crowdfunding voor één financieringsbehoefte heet gestapelde financiering — meerdere bronnen tegelijk, wat het risico per verstrekker verlaagt en in het MKB steeds gebruikelijker wordt.
99
Titel van de presentatie
23-4-2026
Vragen?
Hoofdstuk 10
Presentatie en Beoordeling Financieringsaanvraag
4 punten | 14:00 – 14:40
100
Titel van de presentatie
23-4-2026
Dinsdagochtend 09:30 — Bart stapt de bank binnen
Autogarage Veldman BV, Meppel
Bart Veldman heeft het bedrijf van zijn vader overgenomen: 14 medewerkers, al 22 jaar klant bij dezelfde bank.
De werkplaats moet om naar EV-service: hefbruggen, diagnose-apparatuur, training. Bart vraagt € 300.000.
De bankmedewerker stelt één vraag:
"Waarom zou de bank deze lening verstrekken — en onder welke voorwaarden?“
Dát is precies wat H10 van jou vraagt: denken vanuit de bank.
101
Titel van de presentatie
23-4-2026
Dinsdagochtend 09:30 — Bart stapt de bank binnen
Wat beoordeelt de bank — altijd:
Quick scan: ondernemer, onderneming, markt, privé, track record.
Liquiditeit: current ratio, quick ratio, DSCR.
Rentabiliteit: RTV, REV, KVV.
Solvabiliteit & zekerheden: EV-%, debt ratio, hypotheek, pand, borg.
Één zwakke pijler is niet direct "nee", maar altijd een aandachtspunt dat compensatie vraagt.
102
Titel van de presentatie
23-4-2026
Wat vraagt het tentamen van jou bij H10?
H10 = 4 van de 40 punten (10%).
Meestal verdeeld over 3 tot 4 MC-vragen, waarvan vaak 1 casusblok op basis van een balans en/of W&V.
Wat moet je kunnen:
Current ratio, quick ratio en solvabiliteitsgraad rekenen vanuit een balans.
DSCR-logica toepassen en uitleggen.
Zekerheidsrechten herkennen: hypotheek vs. pand.
Combinatie van ratio's vertalen naar een bankoordeel.
103
Titel van de presentatie
23-4-2026
Quick scan versus due diligence — NIET verwarren
Quick scan:
Snelle eerste indruk. Kijkt naar 7 factoren: onderneming + omgeving, ondernemer + privé, structuur + strategie, vermogenspositie, kwaliteit personeel, verwachte geldstromen, risico's.
Due diligence:
Diep juridisch, fiscaal en operationeel onderzoek. Alleen bij grote transacties (overnames, omvangrijke financieringen). Weken tot maanden werk.
Doel quick scan = snelle trechter aan de voorkant. Doel due diligence = volledige doorlichting.
104
Titel van de presentatie
23-4-2026
Liquiditeit — current ratio & quick ratio
Current ratio = Vlottende activa / Vlottende passive
Norm ≥ 1,5. Meet of je korte-termijn bezittingen je korte-termijn schulden dekken.
Quick ratio = (VA − voorraad) / Vlottende passive
Norm ≥ 1,0. Strenger: voorraad is niet direct liquide.
Bij Veldman: CR = 240.000 / 160.000 = 1,50 → op norm. QR = 150.000 / 160.000 = 0,94 → net krap.
Let op: voorraad gaat eruit de TELLER, niet uit de noemer.
105
Titel van de presentatie
23-4-2026
Rentabiliteit — levert het vermogen genoeg op?
Drie basiskengetallen:
RTV = (resultaat + rente) / gem. totaal vermogen → bank: totale opbrengst.
REV = nettoresultaat / gem. eigen vermogen → ondernemer: wat blijft over.
KVV = interestkosten / gem. vreemd vermogen → wat kost lenen?
106
Titel van de presentatie
23-4-2026
Solvabiliteit — hoeveel buffer zit erin?
Solvabiliteitsgraad = EV / TV × 100%
Debt ratio = VV / TV × 100% (complement)
Bij Veldman: 256.000 / 640.000 = 40% → gezond. Debt ratio 60%.
Richtlijn bank: < 20% zwak, 20–30% krap, 30–40% gezond, > 40% sterk.
Let op: solv.graad + debt ratio = altijd 100%.
107
Titel van de presentatie
23-4-2026
Zekerheden — het vangnet bij wanbetaling
Drie vormen van zekerheid (Heezen §10.3):
Hypotheekrecht: op Onroerende zaken (bedrijfspand, grond).
Pandrecht: op Roerende zaken / vorderingen (machines, voorraden, debiteuren).
Persoonlijke borgstelling: juridisch bindende garantie door DGA of derde.
Bij Veldman: hypotheek op werkplaatspand (€ 260k) + pand op EV-apparatuur + borg van € 50k.
Vuistregel: hypotheek = onroerend, pand = roerend.
108
Titel van de presentatie
23-4-2026
1,67
0,67
2,50
1,00
Uitwerking
Wat doe je?
1) Bepaal vlottende activa minus voorraad.
2) Deel door vlottende passiva.
3) Vergelijk met norm 1,0.
Rekenstap: (200.000 − 120.000) ÷ 120.000 = 80.000 ÷ 120.000 = 0,67.
Antwoord: B — 0,67, onder norm, aandachtspunt.
Casus
Jij bent de bankmedewerker.
Je hebt balans, W&V, gevraagde financiering en zekerheden van Autogarage Veldman. Je moet een gemotiveerd advies geven.
Twee opdrachten, 6 minuten:
Bereken CR, QR, solvabiliteitsgraad.
Geef eindoordeel langs de 3 pijlers.
110
Titel van de presentatie
23-4-2026
Uitwerking
CR = 240/160 = 1,50 (op norm).
QR = 150/160 = 0,94 (net krap).
Solv. = 256/640 = 40% (gezond).
(2) Eindoordeel: TOEWIJZEN ONDER VOORWAARDEN. Liquiditeit op het randje → liquiditeitsplan + monitoring eisen. Solvabiliteit gezond = pluspunt.
Zekerheden sterk: hypotheek € 260k + pand op EV-apparatuur + borg € 50k. Conclusie: financiering mogelijk met kwartaalrapportage, convenanten op QR ≥ 0,90 en DSCR ≥ 1,15, en persoonlijke borg van Bart.
111
Titel van de presentatie
23-4-2026
Vragen?