Positieve en negatieve getallen
Positieve en negatieve getallen
Open met het idee dat getallen niet alleen boven nul liggen. Koppel aan herkenbare voorbeelden zoals temperatuur, geld en verdieping in een lift.
Lesdoel
Ik kan positieve en negatieve getallen herkennen, vergelijken, optellen en bij elkaar optellen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij positief en negatief?
Gebruik de antwoorden als start: denk aan temperatuur, schuld, boven nul, onder nul, plus en min.
Wat is positief en wat is negatief?
Positieve getallen zijn groter dan 0
Negatieve getallen zijn kleiner dan 0
0 is niet positief en niet negatief
Voor een negatief getal staat een minteken
Benadruk dat het minteken bij een negatief getal iets anders is dan het rekenteken voor aftrekken.
Voorbeelden uit het dagelijks leven
Temperatuur: -3 °C
Geldschuld: -5 euro
Boven zeeniveau: +12 meter
In een parkeergarage: -2
Gebruik de voorbeelden om het idee van 'onder nul' en 'boven nul' concreet te maken.
De getallenlijn
Op een getallenlijn staan negatieve getallen links van 0 en positieve getallen rechts van 0. Hoe verder naar rechts een getal staat, hoe groter het getal is.
Teken zelf een eenvoudige getallenlijn op het bord met bijvoorbeeld -5 tot 5.
Nul in het midden
0 is het startpunt
Rechts van 0: 1, 2, 3, 4 ...
Links van 0: -1, -2, -3, -4 ...
Getallen links en rechts kunnen even ver van 0 af staan
Noem voorbeelden als 3 en -3: even ver van 0, maar niet hetzelfde getal.
Welk getal is groter?
Het getal meer naar rechts is groter
5 > 2
2 > -1
-3 > -7
Veel leerlingen denken dat -7 groter is dan -3 omdat 7 groter is dan 3. Laat zien dat de plek op de getallenlijn beslist.
Vergelijken met negatieve getallen
Bij twee negatieve getallen is het getal dichter bij 0 groter
-2 > -5
-1 > -4
Een positief getal is altijd groter dan een negatief getal
Laat leerlingen hardop redeneren: dichter bij 0 betekent verder naar rechts.
Vergelijken in een voorbeeld
Welke temperatuur is warmer?
-2 °C of 3 °C → 3 °C is warmer
-4 °C of -1 °C → -1 °C is warmer
Temperatuur is een sterk contextvoorbeeld voor vergelijken met negatieve getallen.
Welk getal is groter?
-7
-3
gelijk
kan niet
Dit checkt het veelgemaakte misverstand dat -7 groter zou zijn dan -3. Op de getallenlijn ligt -3 meer naar rechts.
Welke is goed? 12....10
>
=
<
Kan niet
Deze slide heeft geen instructies
Welk symbool is goed? 2....12
>
=
<
kan niet
Deze slide heeft geen instructies
Welk symbool is goed? 12...-4
=
<
>
kan niet
Deze slide heeft geen instructies
Welk symbool is goed? -10...-100
=
>
<
=
Deze slide heeft geen instructies
Welk symbool hoort hier? -17...2
=
kan niet
<
>
Deze slide heeft geen instructies
Welk symbool hoort hier? 2,5...20
<
=
>
kan niet
Deze slide heeft geen instructies
Vul de woorden in
Op de getallenlijn staan negatieve getallen links van 0 en positieve getallen rechts van 0. Het getal dat meer naar rechts staat, is groter. Bij twee negatieve getallen is het getal dichter bij 0 groter.
Herhaalt de kern van herkennen en vergelijken. Let op dat 'rechts' twee keer nodig is, net als op de inhoudsslides.
Optellen op de getallenlijn
Bij optellen beweeg je op de getallenlijn
+ getal → ga naar rechts
- getal → ga naar links
Voorbeeld: 2 + 3 = 5
Benadruk dat het tweede getal vertelt welke kant je op gaat.
Optellen met een negatief getal
Bij optellen met een negatief getal ga je naar links.
Voorbeelden:
4 + -2 = 2
1 + -5 = -4
-3 + -2 = -5
Spreek de som ook uit als '4 plus min 2'. Dat helpt om teken en bewerking te onderscheiden.
Optellen in een situatie
Je hebt 3 euro schuld → -3
Je krijgt 5 euro erbij → +5
Som: -3 + 5 = 2
Je eindigt met 2 euro over
Laat zien dat contextsommen helpen om het antwoord logisch te controleren.
Wat is de uitkomst van 4 + -2?
6
2
-2
-6
Bij optellen met een negatief getal ga je naar links op de getallenlijn.
Maak de sommen af
Bij optellen beweeg je op de getallenlijn. Met een positief getal ga je naar rechts en met een negatief getal ga je naar links. Je hebt 3 euro schuld, dus dat is -3. Krijg je 5 euro erbij, dan wordt de som 2.
De laatste blanco hoort bij de uitkomst van -3 + 5.
Aftrekken op de getallenlijn
Bij aftrekken beweeg je ook op de getallenlijn
Een positief getal aftrekken → ga naar links
Voorbeeld: 5 - 2 = 3
Voorbeeld: 1 - 4 = -3
Koppel aftrekken aan 'stappen terug' op de getallenlijn.
Een negatief getal aftrekken
Een negatief getal aftrekken betekent: naar rechts
3 - -2 = 5
-1 - -4 = 3
Min min maakt de uitkomst groter
Dit is vaak lastig. Laat steeds de beweging op de getallenlijn zien: aftrekken van -2 betekent 2 naar rechts.
Handige kijkregel
Aftrekken = optellen van het tegengestelde
5 - 3 = 5 + -3
5 - -3 = 5 + 3
Zo kun je sommen makkelijker uitrekenen
Gebruik het woord 'tegengestelde' in plaats van ingewikkelde regels. Bijvoorbeeld: het tegengestelde van -3 is 3.
Van som naar antwoord
-2 + 6 = 4
7 + -9 = -2
4 - -1 = 5
-3 - 2 = -5
Gebruik deze slide als korte samenvatting van de vier hoofdsoorten sommen.
Wat is 3 - -2?
1
-1
5
-5
Een negatief getal aftrekken betekent naar rechts. Veel leerlingen kiezen 1 door beide mintekens niet goed te lezen.
Vul de juiste woorden in
Bij aftrekken van een positief getal ga je naar links op de getallenlijn. Trek je een negatief getal af, dan ga je naar rechts. Daarom is 5 - -3 hetzelfde als 5 + 3. Zo reken je makkelijker met het tegengestelde getal.
Sluit aan bij de kijkregel: aftrekken is optellen van het tegengestelde.
bereken 3+-4
-1
7
1
-7
Deze slide heeft geen instructies
2--4=...
3
-6
4
6
Deze slide heeft geen instructies
10+-8=...
12
-2
2
-18
Deze slide heeft geen instructies
-10+-2=...
12
-8
-12
8
Deze slide heeft geen instructies
-6+-2=...
8
4
-8
-4
Deze slide heeft geen instructies
Wat vond jij het lastigst in deze les?
Bespreek klassikaal wat leerlingen lastig vonden: vergelijken, plus min, of min min. Laat ze één concreet voorbeeld noemen als dat lukt.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Goede antwoorden noemen bijvoorbeeld: negatieve getallen herkennen, groter/kleiner zien op de getallenlijn, optellen of aftrekken met negatieve getallen.
Belangrijke woorden
positief getal - een getal groter dan 0
negatief getal - een getal kleiner dan 0
nul - het getal tussen positief en negatief
getallenlijn - een lijn waarop getallen op volgorde staan
groter dan - een getal dat meer naar rechts staat
optellen - getallen bij elkaar doen
aftrekken - iets eraf halen
Deze slide heeft geen instructies