2
Rekenen met negatieve getallen
Paragraaf 2.1
Positieve en negatieve getallen
Het vriest 3 graden. Je staat 20 euro rood. De lift gaat naar de kelder. Hoe schrijf je dat op?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
2
Rekenen met negatieve getallen
Paragraaf 2.1
Positieve en negatieve getallen
Het vriest 3 graden. Je staat 20 euro rood. De lift gaat naar de kelder. Hoe schrijf je dat op?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 2 Rekenen met negatieve getallen, paragraaf 2.1 Positieve en negatieve getallen. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
2.1 Positieve en negatieve getallen
Leerdoelen
2.1.1
Je kunt negatieve getallen gebruiken in situaties als temperatuur, saldo en verdieping.
2.1.2
Je kunt getallen op de getallenlijn plaatsen en van klein naar groot ordenen.
2.1.3
Je kunt het tegengestelde van een getal geven en het verschil tussen twee getallen bepalen.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Startvraag
Hoe koud is het?
Op een winterochtend is het 3 graden onder nul. Welk getal hoort bij deze temperatuur?
3°
−3°
0°
−6°
Laat eerst stemmen. Onder nul schrijf je met een minteken: −3°. Wie 3° kiest, ziet geen verschil tussen 3 graden vorst en 3 graden warmte. Wie −6° kiest, telt de 'onder' dubbel. Doorvraag: wat is het verschil tussen 3° en −3°?
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Negatieve getallen
Getallen kleiner dan 0 heten negatieve getallen. Je schrijft ze met een minteken: −1, −2, −3.
Getallen groter dan 0 zijn positieve getallen.
Hoe verder naar rechts op de getallenlijn, hoe groter het getal. Het getal 0 is niet positief en niet negatief.
Wijs in de figuur punt A aan: A = −4, dus 4 stappen links van 0. B = 2. Vraag welk van de twee het grootste getal is. Een veelgemaakte fout is denken dat −4 groter is dan 2 omdat 4 groter is dan 2. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Opdrachten Kennis
1
Welk van deze getallen is het kleinst?
3
−2
0
−5
−5 ligt het verst links op de getallenlijn, dus is het kleinst. Wie −2 kiest, denkt dat een kleiner getal zonder teken ook kleiner is met een minteken: bij negatieve getallen is het juist andersom. Wie 0 kiest, denkt dat 0 het laagste is.
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Waar zie je ze?
Negatieve getallen kom je overal tegen.
Temperatuur
Onder nul: −5° is vijf graden vorst.
Saldo
Rood staan: −20 euro is 20 euro schuld.
Lift
Onder de begane grond: −1 is de parkeerkelder.
Laat leerlingen een eigen voorbeeld noemen: een game met minpunten, een duiker, een thermostaat. Het minteken betekent steeds 'onder het nulpunt'. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Voorbeeldopdracht 1
Om 7 uur is het −2°. Om 12 uur is het 3°. Hoeveel graden is het warmer geworden?
gegeven
Begin: −2°
Einde: 3°
uitwerking
Van −2 naar 0: 2 graden
Van 0 naar 3: 3 graden
Samen: 2 + 3 = 5 graden
antwoord
5 graden warmer
Laat het op de getallenlijn zien: eerst naar 0 en dan verder. Wie 1 graad antwoordt, doet 3 − 2 en vergeet dat −2 onder nul ligt. Wie 3 antwoordt, telt alleen het stuk boven nul. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Tegengestelde getallen
Twee getallen die even ver van 0 liggen, maar aan weerszijden, heten tegengesteld.
Het tegengestelde van 4 is −4.
Het tegengestelde van −7 is 7.
Het tegengestelde van 0 is 0.
Een handige gedachte: spiegel het getal in 0. Vraag: wat is het tegengestelde van het tegengestelde van 5? Dan zie je dat je weer bij 5 uitkomt. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Opdrachten Kennis
2
Wat is het tegengestelde van −7?
−7 ligt 7 stappen links van 0, dus het tegengestelde ligt 7 stappen rechts: 7. Wie −7 antwoordt, laat het getal zoals het is. Wie 0 antwoordt, denkt dat tegengesteld 'niets' betekent.
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Opdrachten Toepassing
3
Zet de getallen van klein naar groot.
Laat leerlingen de getallen eerst op een getallenlijn zetten. Veelgemaakte fout: −8 op de plaats van het grootste getal zetten omdat 8 het grootste cijfer is.
Vul de ontbrekende getallen in.
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Opdrachten Toepassing
4
Een saldo van −20 euro betekent: je staat 20 euro rood.
Van de getallen −2 en −6 is −6 het kleinste.
Bij een saldo is het minteken 'schuld': het bedrag zelf is 20. Wie −2 invult bij de tweede regel, kiest het getal dat het dichtst bij 0 ligt, dat is juist het grootste.
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Opdrachten Toepassing
★ 5
Wat is het grootste gehele getal dat kleiner is dan −2,5?
Op de getallenlijn ligt −2,5 tussen −3 en −2. Het gehele getal links daarvan is −3. Wie −2 antwoordt, kiest het getal rechts van −2,5: dat is groter dan −2,5, niet kleiner.
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
V E R D E R K I J K E R
Onder zeeniveau
Een groot deel van Nederland ligt onder zeeniveau. Het laagste punt ligt bij Nieuwerkerk aan den IJssel: ongeveer −6,8 meter.
De Dode Zee ligt meer dan 400 meter onder zeeniveau, dus op ongeveer −430 meter.
Vraag waarom NAP bestaat: een nulpunt om hoogtes mee te vergelijken. Wie wil, zoekt de hoogte van de Mount Everest erbij: dan loopt de getallenlijn heel ver naar rechts. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
2.1.1 Negatieve getallen gebruiken
2.1.2 Plaatsen en ordenen
2.1.3 Tegengestelde en verschil
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp