5V Realisme en impressionisme

Realisme en impressionisme


1 / 22
volgende
Slide 1: Slide
newEditorKunstMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

In deze les zitten 22 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Realisme en impressionisme


Leerdoelen

  • Je herkent het verschil tussen de academische schilderstijl en het realisme.

  • Je weet de kenmerken van het realisme, naturalisme en verisme.

  • Je kent de historische context van het ontstaan impressionisme (salon, uitvinding van verf in tubes, ontwikkeling fotografie)

  • Je weet de kenmerken van het japonisme en je kan deze invloeden herkennen in het impressionisme.


Benoem één verschil tussen deze twee werken. Let op de voorstelling.

Realisme

Academische stijl:

  • Académie des Beaux-Arts

  • Mythologie

  • Gedetailleerde schilderstijl

  • Geïdealiseerde lichamen


Realisme: Focus op het 'echte leven'.


Bouguerreau, La Naissance de Vénus, 1879

Realisme

Kenmerken realisme:

  • harde werkelijkheid i.p.v. geïdealiseerd voorstelling

  • alledaagse thema's i.p.v. mythologie

  • realistische weergave van lichamen i.p.v. geidealiseerde lichamen

  • donkere kleuren en grovere penseelstreken i.p.v. een gladde schilderstijl

Jean-François Millet, De Arenleessters, 1857

Verisme

Realisme in opera: verisme

(vero = waar)

  • echte leven tonen

  • problemen van gewone mensen

  • verhaal is belangrijk, draait niet meer alleen om mooie melodie

  • wel dramatische zangstijl en grootse emoties



Voorbeeld: Giacomo Puccini, Tosca, 1900

-> Liefdesdrama tussen Tosca (een zangeres) en Cavaradossi (een schilder)

-> Cavaradossi is ter dood veroordeeld

https://youtu.be/G8kGulIP4lc?si=XdKufCaDNBiGw-iE

Naturalisme

Realisme in literatuur en theater: naturalisme


Voorbeeld: Herman Heijermans, Op hoop van zegen, 1900

Toneelstuk over het vissersleven in een klein Nederlands dorp. Het verhaal draait om de familie van Kniertje, een vissersvrouw die haar man en oudere zoons aan zee is verloren. Toch moedigt ze haar twee andere zoons, Barend en Geert, aan om ook uit te varen met een schip, met de naam ‘Op Hoop van Zegen’. Dit schip is echter oud en rot, en er is een grote kans dat het de tocht niet zal overleven. De reder, de baas van het schip, wil het toch de zee op sturen omdat hij de verzekering wil innen als het vergaat. Dit is ook wat er uiteindelijk gebeurd. Het schip met alle mannen erop, inclusief de twee zoons van Kniertje, vergaat.

Naturalisme

Herman Heijermans, Op hoop van zegen, 1900


Opdracht: Hoe zou je het realisme/naturalisme kunnen herkennen in dit fragment? Kijk naar: spelvormgeving, theatervormgeving en voorstelling


  1. Schrijf dit op voor jezelf tijdens het kijken.

  2. Overleg met je buur.

  3. Vul dit daarna in op de lessonup.


Verfilming (1986): https://youtu.be/leB4CZFpkq0?si=HlnJpvSHvUOdgkay&t=3964

1.05.30 - 1.08.15

Spelvormgeving

Theatervormgeving

Voorstelling

Hoe herken je het naturalisme terug in dit fragment?


Naturalisme

  • realistisch decor: gebonden aan de tijd waarin het verhaal plaatsvindt

  • realistische kostuums: klederdracht

Spelvormgeving

Theatervormgeving

  • spreektaal, geen 'mooie' woorden

  • realistische mimiek, gebaren, etc

Voorstelling

  • realistische dialogen

  • geen mythische personages, maar 'gewone, herkenbare mensen': visserij

  • echte problemen: uitbuiting arbeiders, machtige werkgevers

Pauze?


Ontwikkelingen in de 19e eeuw

De Parijse Salon:

  • jaarlijkse kunsttentoonstelling

  • erg belangrijk: enige kans om werk te kunnen verkopen als kunstenaar

  • leden van Academie des Beaux-Arts bepaalden welk werk werd tentoongesteld (academische schilderstijl voorop)



Welk werk zou worden tentoongesteld in De Salon?

A

Links

B

Rechts

Ontwikkelingen in de 19e eeuw

1863: heel veel afwijzingen bij de Parijse Salon

-> oprichting van Salon des Refusés waar veel van die afgewezen werken werden tentoongesteld


Inspiratie voor impressionistische kunstenaars, zoals Claude Monet.




Edouard Manet, Le déjeuner sur l'herbe, 1863

Ontwikkelingen in de 19e eeuw

Claude Monet: "schilderijen zijn verslagen van wat het oog registreert"


Kant-en-klare verf

  • buiten schilderen

  • snel werken (moet want licht verandert) -> resulteert in vegen en vlekken


Onderwerp is niet de kathedraal van Rouen, maar het spel van licht en kleur dat ontstaat door het zonlicht.

Beïnvloed door fotografie.



Japonisme

Japonisme = invloed van de stijl van Japanse prenten op de stijl van het impressionisme



Hokusai, De grote golf van Kanagawa, 1830

Hiroshige, Bloeiende pruimenboom bij Kameido, 1857​

Mary Cassatt, Het boottochtje, 1893-1894

Hoe zie je het Japonisme terug in dit werk van Cassatt? Schrijf 3 vormgevingsaspecten op. Je mag overleggen.

Hiroshige, Pruimentuin bij Kameido, 1857​

Hoe zie je het Japonisme terug in dit werk van Cassatt?

Hoe zie je het Japonisme terug in dit werk van Cassatt?

  • grote kleurvlakken

  • dynamische compositie

  • scherpe contouren

  • afsnijding

  • weinig tot geen dieptewerking

-> lijkt grafisch en tekenachtig

Vragen?


Realisme

Impressionisme

Exit vraag:

Noem twee kenmerken van het realisme en noem twee kenmerken van het impressionisme