Ruimtelijke en sociaaleconomische vraagstukken in steden
Leefbaarheid in de steden verbeteren
Ruimtelijke en sociaaleconomische vraagstukken in steden
Leefbaarheid in de steden verbeteren
Stedelijke functies
Stedelijke functies
wonen
werken
recreëren
verkeer
-> Botsen bijv. bij stedelijke distributie
-> Ruimtegebrek -> hoge prijzen -> wegtrekken bedrijven
Verkeersknooppunten
Aan de rand van de stad
wegen en openbaar vervoer komen samen
-> Nieuwe centra
-> Reikwijdte mag niet te groot zijn, verzorgingsgebieden mogen niet te veel overlappen, drempelwaardes moeten namelijk gehaald worden.
Drie algemene regels
Congestie en bereikbaarheid: Belangrijk in stedelijke economische ontwikkeling
Locatievraagstukken (de behoefte aan ruimte en de concurrentie om de ruimte) in steden en rond steden vergen complexe afwegingen van belangen
Steden zijn de motor van de Kenniseconomie - Vooral creatieve zakelijke dienstverlening steeds belangrijker
ontwikkeling van de stad
1900: steden groeien in omvang, veel industrie
1970: industrie schuift uit, veel leegstand en grote stedelijke problematiek
na 1990: herwaardering stad, maar wel ruimtegebrek
Ontwikkeling van de stad
1) vanaf 1960: suburbanisatie rijkere bewoners + wegtrekken bedrijven en instanties
Beleid: stadsvernieuwing
slopen en herbouwen slechte woningen, renoveren betere woningen (19e eeuwse arbeiderswijken)
-> bevolkingssamenstelling blijft gelijk (lage inkomens, ouderen, mensen met een migratie achtergrond)
Ontwikkeling van de stad
2) Na 1990: stad weer aantrekkelijke vestigingsplaats (door kenniseconomie en zakelijke dienstverlening)
Ontwikkeling creatieve stad:
- veel hoogopgeleiden
- veel mensen in creatieve beroepen
- veel ontmoetingsmogelijkheden
Ontwikkeling van de stad
Beleid: herstructurering
Saneren en renoveren met als doel grotere, duurdere woningen en opknappen openbare ruimte (19e eeuwse arbeiderswijken + flatwijken '60 en '70)
-> Gentrification
-> Minder segregatie (als reactie op duale arbeidsmarkt door kenniseconomie)
De stad als economisch centrum
Belangrijkste productiefactor huidige economie?
Kennis
'Harde' technologische kennis: technische uitvindingen
'Zachte' sociale kennis: kennis van het gedrag van mensen
De stad van de toekomst
Bevolkingsgroei <-> bevolkingskrimp
Ontwikkeling tot:
Duurzame stad
Smart city
Samenwerking rond de stad
Het openbaar bestuur werkt op de drie schaalniveaus samen aan ruimtelijke ordening.
Van hoog naar laag schaalniveau:
Rijk
12 provincies
388 gemeenten
Regionale samenwerking voorbeeld:
Herstructurering en stedelijke vernieuwing
-> vertrek oude mensen, komst nieuwe mensen.
Oude bewoners moeten opgevangen worden. Leegstand en krimp in bijv. groeikernen moet een plan voor komen.
Figuur: afspraken woningbouw
Publiek-private samenwerking
Samenwerking tussen overheid (publieke belangen) en het bedrijfsleven (gericht op winst maken)
Buurtprofiel
Inzicht in leefbaarheid
Woningkenmerken
bewonerskenmerken
kenmerken van de woonomgeving
Woningkenmerken
ouderdom
eigendom
woningtype
staat van onderhoud
Bewoners-
kenmerken
Grootte huishouden
Etniciteit
Inkomen
Gezinsfase
Leeftijd bewoners
Woningkenmerken/bewonerskenmerken
Oudere, goedkopere, slecht onderhouden huurwoningen (flatwijken, vooroorlogse wijken)
-> arme mensen (niet-westerse allochtonen, alleenstaande ouders, ouderen)
duurdere, goed onderhouden koopwoningen (jaren '30, vinex, monumentale stadswoningen
-> hoger inkomen, gezinnen met kinderen en autochtonen
Woonomgeving
Sociale veiligheid
Subjectief: gevoel
Objectief: gemeten
Afhankelijk van persoonlijke kenmerken
Sociale veiligheid aanpakken
Fysieke maatregelen: stadsvernieuwing, openbare ruimte aanpakken (onderhoud, overzichtelijkheid en toezicht)
Sociale en economische maatregelen: oplossen van werkloosheid, buurtvoorzieningen (sociale cohesie)