Herhaling H1: Wereldhandel in beweging
Herhaling H1: Wereldhandel in beweging
Vandaag
Herhalen paragraaf 1.1, 1.2 & 1.3
Oefenen
Pauze
Herhalen paragraaf 1.4 & 1.5
Kahoot
Klaar!
H1: Wereldhandel in beweging
5 paragrafen:
- 1.1: Kantelt het economisch wereldbeeld?
- 1.2: Wereldhandel: van kolonialisme tot nu
- 1.3: Verschillen tussen rollen in de wereldhandel
- 1.4: Rol van Europa in de wereldhandel
- 1.5: Rol van Nederland in de wereldhandel
In sneltreinvaart door de verschillende paragrafen heen...!
Tips voor het leren
- Leer de begrippen goed!
- Check aan het einde bij elke paragraaf of je de leerdoelen begrijpt
Paragraaf 1.1
Kantelt het economisch wereldbeeld?
--> basisboekbundel?
1.1: Kantelt het economisch wereldbeeld?
Paragraaf 1.1
Kantelt het economisch wereldbeeld?
Vroeger een duidelijke scheiding van wereldmachten:
Centrum ("rijke landen"): Europa, VS, Japan
Periferie ("arme landen"): China, India, Brazilië, Zuid-Afrika
Terugblik vorige week
Wat hebben we geleerd?
3 typen landen:
Centrum
Semi-periferie
Periferie
Wat waren de kenmerken van ieder land?
Handelspatronen verschuiven
Veel grote bedrijven breiden hun activiteiten uit naar gebieden over de grens, op zoek naar de beste manier om geld te verdienen.
Oorzaken?
Handelspatronen verschuiven
Oorzaken van wereldwijde handel?
Het vervoer gaat steeds sneller en goedkoper
Door de ontwikkelingen in de ICT
Handelsbelemmeringen zijn opgeheven waardoor vrijhandel is ontstaan
Globalisering
Het proces dat veel gebieden in de wereld steeds meer met elkaar verbonden raken.
Veel handel, contact en samenwerking tussen landen
De invloed van grote bedrijven
Door het vestigen van MNO's zijn perifere landen rijker geworden.
Waarom zijn westerse bedrijven zoals Apple zich gaan vestigen in armere landen?
MNO = multinationale ondernemingen
De invloed van grote bedrijven
Waarom werken dit soort bedrijven internationaal?
Via het internet kunnen zij makkelijk nieuwe klanten werven: meer mensen die jouw spullen kunnen kopen.
Als je spullen laat maken in lage-inkomenslanden, kost het product dat je wilt verkopen veel minder.
Belangrijke landen zijn:
Indonesië, India, Bangladesh, Vietnam, China
Dit zijn semi-perifere landen: lagere inkomens, veel industrie
MNO = multinationale ondernemingen
Global shift
Vroeger waren de VS en Europa de belangrijkste productielanden.
Door globalisering is dat verschoven naar Zuid-, Zuidoost- en Oost-Azië.
We noemen de verschuiving van het economisch zwaartepunt de "Global Shift"
Wat valt je op?
Multipolaire wereldeconomie = meerdere rijke economische gebieden in de wereld
1.2 & 1.3: Kolonialisme & ontwikkeling van landen
Leerdoelen paragraaf 1.2 en 1.3
Twee typen koloniën
Vestigingskolonie
Exploitatiekolonie
Vestiging van immigranten die het land herinrichten naar het model van hun ‘moederland’
Doel: in de kolonie kunnen mensen gaan wonen van het moederland.
Landen die overheerst werden door een kolonisator die de natuurlijke hulpbronnen opeiste
Doel: de kolonie is vooral bedoeld om grondstoffen en slaven te leveren.
Exploitatiekolonie
Plantages, slavenhandel, grondstoffen zoals mijnbouw.
Weinig nieuwe steden gesticht
Vooral aan de kust.
Vestigingskolonie
Doel was land "veranderen" naar jouw eigen land. Sturen van mensen om daar te wonen.
Bijvoorbeeld oosten van Amerika, dat door Nederland en daarna de Britten werd omgevormd tot "nieuw Amsterdam" en "New York" (York is een stad in Engeland)
Onafhankelijkheid (na 1945)
Na 1945 bijna alle landen onafhankelijk.
Voormalige moederlanden hebben nog steeds invloed
Invloed uitoefenen op een land gaat nu op andere manieren. Zoals...?
Onafhankelijkheid
Invloed uitoefenen op een land gaat nu op andere manieren. Zoals...?
Bedrijven, mode, TV-programma's.
3 fases van globalisering
Kolonialisme
1500-1950
Handelskolonialisme:
landen gebruiken
om spullen te halen
(grondstoffen, gewassen)
Dekolonialisatie
1950-1990
Ruzie tussen Amerika en Rusland: communisme en kapitalisme
Vrijhandel
1990 tot nu
Minder ruzie, meer handel en vredesakkoorden
Ontwikkeling van voormalige kolonies
Er is iets opvallends:
Voormalige exploitatiekoloniën zijn na 50 jaar nog steeds arm
Voormalig vestigingskoloniën zijn na 50 jaar een stuk verder ontwikkeld
Hoe komt dit?
Ontwikkeling
De wereldhandel wordt beïnvloed door het verleden.
Voormalige exploitatiekoloniën leveren nog steeds vooral grondstoffen: die leveren weinig op.
1 euro per kilo
120 euro per broek
Handel
Andere oorzaken van ontwikkeling
Onderwijsniveau
Mensenrechten
Gelijke kansen, of discriminatie?
Politiek systeem
Dictatuur of democratie?
Veel onrust in een land? Dan minder bedrijven die zich daar vestigen
Ongelijke verdeling van inkomen
De welvaart is niet in alle landen even goed verdeeld.
Als de sociale ongelijkheid groot is, dan profiteren maar weinig mensen van de groeiende welvaart.
Wat is welvaart?
Ongelijke verdeling van inkomen
De welvaart is niet in alle landen even goed verdeeld.
Als de sociale ongelijkheid groot is, dan profiteren maar weinig mensen van de groeiende welvaart.
Wat is welvaart?
In hoeverre mensen aan hun basisbehoeften kunnen voorzien
Inkomensverdeling
De sociale ongelijkheid kan worden aangegeven met een getal tussen 0 en 1. Dat getal noemen we de:
Gini-coëfficiënt
Hoe dichter bij het getal 0, hoe:
kleiner de sociale ongelijkheid.
Bijvoorbeeld: Brazilië
De armste 20% heeft 3% van het totale inkomen = 3 pepernoten
De rijkste 20% heeft 68% van het totale inkomen = 68 pepernoten
De 60% middeninkomens hebben samen 29% = 29 pepernoten
Hoe kan dit eerlijker?
Leerdoelen paragraaf 1.2 en 1.3
Aan de slag
Nu even aan de slag.
Herhalen van paragraaf 1 t/m 3
Oefentoets online
Maken samenvatting op pagina 50 en 51
Oefenen met de begrippen op: https://quizlet.com/nl/1089618166/begrippen-hoofdstuk-1-havo-3-flash-cards/?i=6s1l57&x=1jqt
Stel vragen!
Pauze
minute
second
Learning objective
1.4: Rol van Europa in de wereldhandel
Europese Unie
In 1951 start o.a. NL de samenwerking in Europa met de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal
Vanaf 1992: Europese Unie
26 lidstaten
Europese Unie
Doel: meer samenwerken op politiek en economisch gebied
"Samen sta je sterker dan alleen" -> "Nooit meer oorlog"
Gevolg:
Open grenzen
Zelfde munteenheid
Ondersteunen van landen met elkaars geld
Europese Unie
Wat zijn voordelen van de Europese Unie?
Veel handel
Enorme stijging welvaartsniveau
Makkelijk kennis uitwisselen
Makkelijker producten verkopen buiten NL
Wat zijn nadelen van de Europese Unie?
Traag: met 26 landen afspraken maken!
Inwoners moeten zich aan regels houden waar ze het niet altijd mee eens zijn
Strenge regels voor financiën
Europese Unie
Wat zijn nadelen van de Europese Unie?
Traag: met 26 landen afspraken maken!
Inwoners moeten zich aan regels houden waar ze het niet altijd mee eens zijn -> geen uitzondering mogelijk!
Strenge regels voor financiën
Verschillen in Europa
Vooral oude industriegebieden met veel zware industrie (ijzer en staal, scheepsbouw) of met veel arbeidsintensieve bedrijven (textiel, kleding, schoenen)
Economische krimp
Na 1990 komen veel industrieën in de problemen:
Oude industriegebieden met veel zware industrie
Arbeidsintensieve bedrijven
Arbeidsintensief = werk dat veel mensenhanden vereist
Arbeidsintensief?
Economische krimp
Wat waren hiervan de oorzaken?
Concurrentie uit lagelonenlanden
Alternatieve grondstoffen
Wat waren de gevolgen?
Mijnen, hoogovens en staalfabrieken sloten waardoor de werkloosheid steeg.
Toekomst van de Europese handel
Verschillende landen werken samen om de handel makkelijker te maken
Uitdagingen
Duurzaamheid, handelsconflicten, politieke spanningen en technologische ontwikkelingen. Meer nadruk op beschermen van Europese bedrijven
Leerdoelen paragraaf 1.4
Hoofdvraag:
Welke rol heeft de EU wereldwijd?
Leerdoelen:
Je weet welke positie Europa inneemt binnen de huidige wereldhandel en welke rol de EU daarbij speelt.
Je begrijpt welke gevolgen er in Europa zijn van de bewegingen in de wereldhandel.
Je kunt beschrijven met welke economische veranderingen in de wereldhandel Europa rekening moet houden.
Paragraf 1.5: De rol van NL in de wereldeconomie
Slide tekst
Globaliseringsindex
Waarom staat Nederland hoog op deze lijst?
Is een klein land
gericht op het buitenland (handel)
Rotterdamse haven en Schiphol luchthaven
Maakindustrie ( Eindhoven Brainport)
Brainport Eindhoven
Welke multinationals vind je in brainport Eindhoven?
ASML (grootste producent van chipmachines ter wereld, 95% wordt geëxporteerd)
DAF
Philips
Brainport Eindhoven
Gunstige vestigingsfactoren door:
1. aanwezigheid van bedrijven die elkaar aanvullen en ondersteunen
2.goed opgeleide beroepsbevolking
3. nabijheid van afzetmarkten
Nederland op weg naar 2030
Hoe doet Nederland het in vergelijking met andere landen?
Hoge welvaart
Laag Gini- coëfficiënt
Besteedbaar inkomen stijgt
Werkloosheid is laag
Toch relatieve armoede
Regionaal veel verschillen in Nederland
Sommige regio's zijn arm - anderen een stuk rijker
Relatieve armoede = vergeleken gemiddeld kan je minder deelnemen aan de samenleving
Kahoot
Succes met leren!
Alle slides op magister (ELO)
Vragen? Mail mij dan!
Let goed op de begrippen en de leerdoelen
Herhalingsles H1