Ethisch argumenteren in de zorgpraktijk
Ethisch argumenteren in de zorgpraktijk
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Aan het eind van deze les kun je:
een ethisch standpunt formuleren,
dit onderbouwen met de SAB-methode,
de onderliggende waarden benoemen,
drogredenen herkennen,
met je samenwerkingsgroep deelnemen aan een lagerhuisdebat over ethisch dilemma.
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Uit de voorbereiding:
Wat weet je over de SAB-methode?
Wat zijn drogredenen?
Deze slide heeft geen instructies
Startvraag
Waarom moet een verpleegkundige zijn morele keuzes kunnen uitleggen?
(open groepsvraag; denken-delen-uitwisselen in de klas
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is argumenteren in de zorg belangrijk?
Je keuzes toelichten is essentieel voor samenwerking en vertrouwen binnen het team en richting patiënten.
Deze slide heeft geen instructies
Reflectie
Ik welke situatie moest jij recent je mening onderbouwen?
Wat ging goed, wat vond je lastig?
2 aan 2 terugkoppeling in de klas
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de SAB-methode?
SAB staat voor Standpunt, Argument, Bewijs. Deze structuur helpt je om helder en onderbouwd te spreken.
Het SAB-model is een didactische vereenvoudiging van het argumentatiemodel van Toulmin, zoals toegepast in onderwijs en debatdidactiek (o.a. SLO; Nederlands Debat Instituut).
“Ik vind” is geen argument!
Een standpunt zonder onderbouwing is niet overtuigend. Argumenten en bewijzen maken het verschil.
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld uit de praktijk
Stel er is personeelstekort op jouw afdeling. Moet de zorg dan tijdelijk worden versoberd? Denk na over je eigen visie.
Deze slide heeft geen instructies
Oefening: formuleer een SAB
Stelling: ‘Bij personeelstekort mag de zorg tijdelijk worden versoberd.’ Formuleer jouw standpunt met de SAB-methode.
Bereid je voor op Terugkoppeling in de klas
Deze slide heeft geen instructies
Van argument naar waarde
De beroepscode benoemt en onderbouwt onder andere:
Autonomie (zelfbeschikking en informed consent)
Zorgzaamheid en betrokkenheid
Niet-schaden en veiligheid
Rechtvaardigheid (gelijke en eerlijke zorg)
Privacy en vertrouwelijkheid
Professionaliteit en verantwoordelijkheid
We gaan van argument naar waarde omdat ethiek niet gaat over wie het beste argument heeft, maar over welke waarden we bereid zijn te beschermen of op te offeren.
De waarden autonomie, zorgzaamheid, rechtvaardigheid, niet-schaden, privacy en professionaliteit zijn expliciet verankerd in de beroepscode van verpleegkundigen en vormen daarmee een legitiem en officieel ethisch kader voor verpleegkundig handelen.
Naast de beroepscode bestaat er een bio-ethisch denkkader waarin ‘weldoen’ een expliciet principe is. Wat in theorie ‘weldoen’ heet, komt in de beroepscode terug als zorgzaamheid en professioneel handelen.
Van argument naar waarde
Argument
Waarde eronder
Veiligheid / niet-schaden
(voorkomen dat de patiënt schade oploopt)
Autonomie
(respect voor zelfbeschikking)
“We moeten ons aan het protocol houden, ook al wil de patiënt iets anders.”
“De patiënt moet deze beslissing zelf kunnen nemen.”
Dit kan een ethisch dilemma opleveren...
Deze slide heeft geen instructies
Van argument naar waarde
Bedenk een voorbeeld met je groep
Wat weegt zwaarder?
??
Veiligheid / niet-schaden
(voorkomen dat de patiënt schade oploopt)
Autonomie
(respect voor zelfbeschikking)
Opdracht: Bedenk 2 Drogredenen Pas nu de SAB eens toe?
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeelden van drogredenen
Valse tegenstelling
‘De arts zegt dat het zo moet, dus is het goed.’
Beroep op autoriteit
‘Of we doen alles, of we doen niets voor de patiënt.’
We kiezen hier altijd voor, dus nu ook
Deze slide heeft geen instructies
Samen oefenen met casussen
Werk in groepjes en pas de SAB-methode toe op de onderwerpen uit het Lagerhuis debat
Geef elkaar feedback op de beschrijving van het standpunt en de de kwaliteit van de argumenten
Deze slide heeft geen instructies
Vooruitblik
Werk in je vaste samenwerkingsgroepje.
Kies als groep Set A of Set B (verdeel de setjes evenredig over de gehele klas).
Verdeel ter voorbereiding de 5 bronnen: iedereen leest 1 of 2 bronnen en is daarvan expert.
Vul individueel deel 1 van het werkblad in en neem je bron (geprint/gemarkeerd) + werkblad mee naar bijeenkomst 5.3.
Deze slide heeft geen instructies