Financiering en vermogensmarkt (Bedrijfseconomie havo), les 1: Uitleg
Een bakkerij in een winkelstraat, 2020
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Financiering en vermogensmarkt
Examenstof bedrijfseconomie havo
Lesduur is: 45 minIntroductie
Onderdelen in deze les
Een bakkerij in een winkelstraat, 2020
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Financiering en vermogensmarkt
Examenstof bedrijfseconomie havo
Les 1 van 3: uitleg. Les 2 is de examentraining, les 3 de terugblik met quiz. Syllabus: D2 18.1, 18.2. Image credit: G.Lanting / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Wat ga je kunnen?
Ik kan financieringsmogelijkheden voor een eenmanszaak, vof, bv en nv uitleggen, het belang van de vermogensmarkt noemen en de rol van AFM, DNB en ACM.
Deze slide heeft geen instructies
Je start een eigen bedrijf en hebt € 20.000 nodig. Waar haal je dat geld vandaan?
Syllabus 18.1.1: verwachte woorden zijn spaargeld, bank, lening, familie, vrienden, crowdfunding, investeerder, aandelen. Laat leerlingen hun woorden straks terugzoeken in de vier financieringsmogelijkheden van blok 1. Woorden als aandelen en beurs komen in blok 2 en 3 terug.
Een dameskapsalon aan huis in Den Haag
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Geld nodig om te starten
Een starter heeft geld nodig voor inventaris, voorraad en de eerste maanden.
Voor een eenmanszaak of vof zijn er vier financieringsmogelijkheden.
Je kunt er meer dan één combineren.
Wat past, hangt af van het bedrag, het risico en wie wil meebetalen.
Syllabus 18.1.1: financieringsmogelijkheden wijzen in geval van een startende eenmanszaak of vof. De vier uit de syllabus: eigen middelen inbreng, lening via banken, crowdfunding en lening van overige vermogensverschaffers. Behandel ze in de volgende twee dia's. Veelgemaakte fout: financiering verwarren met investering. Investeren is het geld uitgeven aan bezittingen, financieren is het geld daarvoor regelen. Image credit: P. van Tol / Wikimedia Commons, publiek domein
Een bankkantoor in Gouda, 2019
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Eigen geld en de bank
Eigen middelen zijn geld dat de ondernemer zelf inbrengt, zoals spaargeld.
Bij een vof brengt elke vennoot eigen middelen in.
Een lening via banken moet je terugbetalen, met interest.
Een bank wil zekerheid dat je kunt terugbetalen, dus een starter krijgt niet altijd een lening.
Syllabus 18.1.1: eigen middelen inbreng en lening via banken. Eigen middelen kosten geen interest, maar het geld van de ondernemer staat dan wel op het spel. Een banklening geeft extra geld, maar met terugbetalen en interest. Veelgemaakte fout: eigen middelen zien als een lening van de ondernemer aan zichzelf. Image credit: Donald Trung Quoc Don / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Werkplaats van een fietsenmaker
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Crowdfunding en anderen
Bij crowdfunding geven veel mensen via een platform samen geld aan een ondernemer.
Zij krijgen daarvoor vaak interest of een tegenprestatie.
Overige vermogensverschaffers zijn geldschieters naast banken, zoals familie of investeerders.
Zo'n lening spreek je rechtstreeks af, met voorwaarden die je samen bepaalt.
Syllabus 18.1.1: crowdfunding en lening van overige vermogensverschaffers. Bij crowdfunding komen veel kleine bedragen samen via een platform, in plaats van één groot bedrag van één bank. Overige betekent: andere dan de banken. Veelgemaakte fout: crowdfunding en lening bij een bank door elkaar halen omdat beide geld van buitenaf zijn. Image credit: Alextredz / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Ilse start een eenmanszaak en betaalt de inventaris uit haar eigen spaargeld. Welke mogelijkheid is dat?
Eigen middelen
Lening via banken
Crowdfunding
Lening van overige vermogensverschaffers
Syllabus 18.1.1. Spaargeld van de ondernemer zelf is eigen middelen. Verwachte fout: lening via banken, omdat sparen vaak met een bank te maken heeft.
Vul in
Bij crowdfunding geven veel mensen via een platform samen geld aan een ondernemer, bijvoorbeeld als lening.
Syllabus 18.1.1. Verwachte fout: bank invullen, maar een bank is één geldschieter en geen platform met veel kleine gevers.
Het kantoor van de notaris, schilderij uit het Rijksmuseum
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Financiering bij bv en nv
Een bv of nv heeft aandelenkapitaal: geld dat aandeelhouders inbrengen in ruil voor aandelen.
De bv of nv kan nieuwe aandelen uitgeven om extra kapitaal te krijgen.
Daarnaast kan ze lenen, bijvoorbeeld via banken of bij overige vermogensverschaffers.
Bij aandelenkapitaal is geen terugbetaling afgesproken; bij een lening wel.
Syllabus 18.2.1: financieringsmogelijkheden bij een bv en nv uitleggen; begrip aandelenkapitaal uit de syllabus (19). Aandelen en leningen vergelijken op voor- en nadelen hoort bij een ander onderwerp. Hier gaat het om de mogelijkheden. Veelgemaakte fout: denken dat een bv geen leningen kan afsluiten. Image credit: Rijksmuseum / Wikimedia Commons, CC0
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Bv of nv: wie levert geld?
Bij een bv komt het aandelenkapitaal vaak van een kleine kring bekende aandeelhouders.
De aandelen van een bv zijn niet vrij verhandelbaar.
Bij een nv zijn de aandelen vrij verhandelbaar, ook op de beurs.
Een nv kan zo bij veel beleggers geld ophalen.
Een eenmanszaak of vof heeft geen aandelen: daar bestaat het eigen geld uit eigen middelen.
Syllabus 18.2.1. Sluit aan op de les Rechtsvormen: bv besloten, nv naamloos met vrij verhandelbare aandelen. Het verschil tussen een kleine kring en veel beleggers wordt in blok 3 de basis voor onderhands en openbaar vermogen. Veelgemaakte fout: denken dat elke nv op de beurs staat. Een nv kan naar de beurs, maar hoeft dat niet.
Aandeelhoudersvergadering van een beursfonds (VS), 2025
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Aandelen of lenen?
Een bv of nv kan aandelen uitgeven, lenen of allebei doen.
Nieuwe aandelen uitgeven betekent: er komen aandeelhouders of aandelen bij.
Een lening levert geen nieuwe aandeelhouders op, maar moet wel terug met interest.
Welke keuze beter past en waarom, leer je bij het onderwerp Aandelen en vreemd vermogen.
Syllabus 18.2.1. Houd het bij de mogelijkheden; de voor- en nadelen per vorm (zeggenschap, kosten, risico) en de risico's van vreemd vermogen horen bij het onderwerp Aandelen en vreemd vermogen. Veelgemaakte fout: denken dat een lening ook nieuwe eigenaren oplevert. Image credit: Good-investing / Wikimedia Commons, CC0
Fatma en haar twee zussen richten een bv op. Ze brengen elk € 10.000 in en krijgen aandelen. Hoe heet dit geld?
Een lening via banken
Crowdfunding
Aandelenkapitaal
Een lening van overige verschaffers
Syllabus 18.2.1. Geld dat aandeelhouders inbrengen in ruil voor aandelen heet aandelenkapitaal. Verwachte fout: lening, omdat het geld van buiten de onderneming komt.
Vul in
De aandelen van een nv zijn vrij verhandelbaar, die van een bv niet.
Syllabus 18.2.1. Bij een nv zijn de aandelen vrij verhandelbaar, bij een bv niet. Verwachte fout: vof of eenmanszaak invullen, maar die hebben geen aandelen.
Euromunten en eurobiljetten
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
De vermogensmarkt
De vermogensmarkt is de markt waar vraag naar en aanbod van geld bij elkaar komen.
Vragers zijn bijvoorbeeld bedrijven die geld nodig hebben voor hun plannen.
Aanbieders zijn bijvoorbeeld spaarders en beleggers die geld willen uitlenen of beleggen.
Voor een bedrijf is het belang: hier vindt ze geldverschaffers voor investeringen en groei.
Syllabus 18.2.2: het belang van de vermogensmarkt voor een onderneming uitleggen. Kern: een bedrijf dat zelf te weinig geld heeft, vindt op de vermogensmarkt partijen die geld willen verschaffen. Veelgemaakte fout: de vermogensmarkt verwarren met de afzetmarkt, waar het bedrijf producten verkoopt. Image credit: Avij / Wikimedia Commons, publiek domein
De beursvloer van de effectenbeurs in Frankfurt
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Openbaar en onderhands
Openbaar vermogen haal je bij het publiek op, bijvoorbeeld via aandelen op de beurs.
Iedereen die wil, kan dan als financier meedoen.
Onderhands vermogen haal je rechtstreeks op bij één of enkele verschaffers, niet bij het publiek.
Denk aan een bank, een investeerder of familie.
Syllabus 18.2.2: openbaar en onderhands vermogen. Eigen omschrijving in de les: openbaar is een aanbod aan het publiek (zoals een aandelenemissie op de beurs), onderhands loopt rechtstreeks via één of enkele verschaffers. Veelgemaakte fout: denken dat onderhands betekent dat het geheim of illegaal is. Het betekent alleen dat het niet via het publiek loopt. Image credit: Ank Kumar / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Toezichthouders
Toezichthouders letten erop dat de financiële sector eerlijk en betrouwbaar werkt.
De AFM (Autoriteit Financiële Markten) let op eerlijk en transparant gedrag op de financiële markten.
DNB (De Nederlandsche Bank) let erop dat financiële instellingen, zoals banken, genoeg geld in kas hebben.
De ACM (Autoriteit Consument & Markt) let op eerlijke concurrentie en op de bescherming van consumenten.
Zo kunnen spaarders, beleggers en bedrijven vertrouwen op de vermogensmarkt.
Syllabus 18.2.3: de belangrijkste toezichthouders noemen en hun rol in de financiële sector uitleggen. De rollen zijn afgeleid van afm.nl, dnb.nl en acm.nl; blijf bij deze korte omschrijvingen. Eén situatie kan soms bij meer dan één toezichthouder passen; kijk bij een casus naar de meest passende. Veelgemaakte fout: AFM en DNB verwisselen. Ezelsbrug: AFM let op gedrag en informatie, DNB op de financiële gezondheid van instellingen, ACM op concurrentie en consumenten.
Vul in
Op de vermogensmarkt komen vragers en aanbieders van geld samen. Aandelen op de beurs zijn openbaar vermogen; een lening van een investeerder is onderhands vermogen.
Syllabus 18.2.2. Verwachte fout: arbeidsmarkt of eigen invullen. Op de vermogensmarkt gaat het over geld, niet over werk. Eigen vermogen is een ander begrip.
Een bank dreigt te weinig geld in kas te hebben om haar klanten te betalen. Welke toezichthouder let hierop?
AFM
DNB
ACM
De Kamer van Koophandel
Syllabus 18.2.3. DNB let op de financiële gezondheid van instellingen zoals banken. Verwachte fout: AFM, omdat die ook op financiële markten let. De AFM kijkt vooral naar gedrag en informatie.
Wat vond je het lastigst in deze les?
Financiering voor eenmanszaak en vof
Financiering voor bv en nv
Vermogensmarkt, openbaar en onderhands
Toezichthouders AFM, DNB en ACM
Gebruik de uitslag om het blok te herhalen dat de meeste stemmen heeft. Bij veel stemmen op toezichthouders: laat de leerlingen per toezichthouder één trefwoord noemen: gedrag, geld in kas, concurrentie.
Hoe financier jij je bedrijf, en waarom?
Een goed antwoord noemt een of meer financieringsmogelijkheden uit blok 1 en koppelt ze aan het bedrag of het risico. Verwachte fout: alleen een keuze noemen zonder reden.
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Begrippen (1/2)
financieringsmogelijkheden: Manieren om aan geld voor een onderneming te komen.
eigen middelen: Geld dat de ondernemer zelf inbrengt.
lening via banken: Geld lenen van een bank, met interest en terugbetalen.
crowdfunding: Veel mensen geven via een platform samen geld.
overige vermogensverschaffers: Geldschieters naast banken, zoals familie of investeerders.
Deze slide heeft geen instructies
EXAMENSTOF · FINANCIEREN · VERMOGEN
Begrippen (2/2)
aandelenkapitaal: Geld dat aandeelhouders inbrengen voor aandelen.
vermogensmarkt: Markt waar vraag naar en aanbod van geld samenkomen.
openbaar vermogen: Vermogen dat bij het publiek wordt opgehaald.
onderhands vermogen: Vermogen dat rechtstreeks bij één of enkele verschaffers wordt opgehaald.
toezichthouders: AFM, DNB en ACM: ze houden toezicht op de financiële sector.
Deze slide heeft geen instructies
