2.1. Liquiditeitsbegroting en cashflowkeuzes
Grip op liquiditeit
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
Grip op liquiditeit
Open met het onderscheid tussen winst en liquiditeit: een bedrijf kan winstgevend lijken en toch betalingsproblemen krijgen. Dat maakt de liquiditeitsbegroting relevant als stuurinstrument.
Lesdoel
2.1 Ik kan een liquiditeitsbegroting samenstellen en daaruit onderbouwde cashflowkeuzes adviseren.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden koppel jij aan liquiditeit?
Gebruik de inzendingen om voorkennis op te halen en meteen het verschil tussen winst, kas en betalingen te verkennen.
Wat is een liquiditeitsbegroting?
Een liquiditeitsbegroting is een overzicht van verwachte ontvangsten en uitgaven per periode.
Doel: bepalen of een onderneming op tijd aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen.
De focus ligt op geldstromen, niet op opbrengsten en kosten volgens de resultatenrekening.
Benadruk dat de tijdsdimensie cruciaal is: wanneer geld binnenkomt of uitgaat bepaalt de liquiditeit.
Liquiditeit is iets anders dan winst
Winst gaat over opbrengsten minus kosten
Liquiditeit gaat over beschikbare geldmiddelen
Verkoop op rekening verhoogt vaak de winst, maar nog niet direct de kas
Veel leerlingen verwarren winst met geld op de bank. Gebruik eventueel een voorbeeld van een factuur die pas later wordt betaald.
Opbouw van de begroting
Beginsaldo liquide middelen
Ontvangsten in de periode
Uitgaven in de periode
Eindsaldo liquide middelen
Formule:
Beginsaldo + ontvangsten - uitgaven = eindsaldo
Deze slide heeft geen instructies
Typische ontvangsten en uitgaven
Ontvangsten
Contante verkopen
Ontvangen debiteuren
Leningen of stortingen
Uitgaven
Betalen van crediteuren
Lonen, huur, belasting
Investeringen en aflossingen
Maak duidelijk dat niet elke post uit de resultatenrekening automatisch een kasstroom is in dezelfde periode.
Periode-indeling
Vaak per maand opgesteld
Geschikt voor korte termijnsturing
Helpt tekorten vroeg te signaleren
Leg uit dat een jaarbegroting vaak wordt opgesplitst in maanden omdat betalingsproblemen meestal op korte termijn zichtbaar worden.
Waarop richt een liquiditeitsbegroting zich vooral?
Geldstromen
Brutowinst
Voorraadwaarde
Afschrijvingen
Toetst het kernonderscheid uit slides 2-6: liquiditeit gaat om ontvangsten en uitgaven per periode, niet om boekhoudkundige kosten of winst.
Vul de kernbegrippen in
Een liquiditeitsbegroting geeft per periode een overzicht van verwachte ontvangsten en uitgaven. Met de formule beginsaldo + ontvangsten - uitgaven bereken je het eindsaldo aan liquide middelen.
Alleen de load-bearing begrippen uit het eerste blok zijn weggelaten.
Stap 1: beginsaldo vaststellen
Start met het saldo van kas en bank aan het begin van de periode.
Dit beginsaldo is het vertrekpunt van de hele liquiditeitsbegroting. Een fout hier werkt door in alle volgende perioden.
Deze slide heeft geen instructies
Stap 2: ontvangsten plannen
Schat wanneer verkopen echt worden ontvangen
Houd rekening met contante verkoop en verkoop op rekening
Verwerk ook andere ontvangsten, zoals een lening of extra kapitaal
Benadruk het verschil tussen verkoopmoment en ontvangstmoment. Dat onderscheid is de kern van goed begroten.
Stap 3: uitgaven plannen
Neem alle verwachte betalingen op
Let op vaste lasten, inkoop, lonen en belasting
Vergeet incidentele uitgaven niet, zoals investeringen of aflossingen
Wijs erop dat grote incidentele uitgaven vaak de oorzaak zijn van tijdelijke liquiditeitsdruk.
Van saldo naar saldo
Beginsaldo → + ontvangsten → - uitgaven → eindsaldo
Het eindsaldo van de ene periode wordt het beginsaldo van de volgende periode.
Dit doorrollen van saldi maakt zichtbaar hoe een tekort in één maand invloed heeft op de maanden erna.
Eenvoudig rekenvoorbeeld
Beginsaldo: € 8.000
Ontvangsten in maart: € 15.000
Uitgaven in maart: € 19.500
Eindsaldo maart = € 8.000 + € 15.000 - € 19.500 = € 3.500
Gebruik dit voorbeeld om te laten zien dat een positief eindsaldo niet betekent dat er geen risico is; de buffer kan klein zijn.
Wat zegt de uitkomst?
Positief eindsaldo: betalingen lijken haalbaar
Laag eindsaldo: weinig financiële buffer
Negatief eindsaldo: verwacht liquiditeitstekort
De uitkomst is een signaal om tijdig bij te sturen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat wordt het beginsaldo van april in het voorbeeld?
€ 19.500
€ 8.000
€ 15.000
€ 3.500
Controleert of leerlingen snappen dat het eindsaldo van maart doorrolt naar het beginsaldo van april.
Vul de stappen van de begroting in
Je start met het beginsaldo van kas en bank. Daarna plan je wanneer verkopen echt worden ontvangen en neem je alle verwachte betalingen op. Na verwerking van ontvangsten en uitgaven bereken je het eindsaldo van de periode.
Deze invuloefening volgt exact de werkwijze uit slides 7-12.
Welk signaal past het best bij een negatief eindsaldo?
Sterke buffer
Liquiditeitstekort
Hoge winst
Lagere voorraad
Laat leerlingen de uitkomst van de berekening koppelen aan de betekenis ervan.
Waarom ontstaan liquiditeitstekorten?
Klanten betalen later dan verwacht
Uitgaven komen eerder dan ontvangsten
Seizoensinvloeden of grote investeringen
Leg de nadruk op timingverschillen. Niet de hoogte alleen, maar vooral het moment van betalen en ontvangen veroorzaakt tekorten.
Cashflowkeuzes aan de ontvangstenkant
Debiteuren sneller laten betalen
Meer contante of directe betalingen stimuleren
Extra financiering aantrekken
Tijdelijk activa verkopen voor meer liquide middelen
Maak duidelijk dat niet elke keuze even wenselijk is: sneller innen kan gunstig zijn, maar extra financiering brengt verplichtingen mee.
Cashflowkeuzes aan de uitgavenkant
Betalingen uitstellen binnen afgesproken termijnen
Investeringen verschuiven
Voorraadinkoop beperken
Kosten verlagen of spreiden
Benadruk dat uitstel van betaling alleen verantwoord is als afspraken met leveranciers intact blijven.
Afwegen van cashflowkeuzes
Een advies is pas sterk als het niet alleen het kasprobleem oplost, maar ook rekening houdt met:
kosten van financiering
relatie met klanten en leveranciers
gevolgen voor continuïteit en groei
Hier ligt het adviesdeel: leerlingen moeten laten zien dat zij gevolgen kunnen afwegen, niet alleen oplossingen kunnen noemen.
Van begroting naar advies
Signaleer het tekort of de krappe buffer
Benoem de oorzaak in de planning
Kies een passende cashflowmaatregel
Onderbouw waarom deze keuze het meest logisch is
Laat zien dat een goed advies altijd aansluit op de oorzaak: een tijdelijk tekort vraagt vaak een andere maatregel dan een structureel tekort.
Welke maatregel past het best bij een tijdelijk tekort?
Debiteuren versnellen
Meer afschrijven
Voorraad vergroten
Winst reserveren
De juiste keuze sluit aan op timingproblemen. Distractors zijn termen die financieel klinken maar geen directe kasoplossing bieden.
Waar let je op bij een cashflowadvies?
Bespreek dat een sterk antwoord de oorzaak benoemt, een passende maatregel kiest en gevolgen afweegt voor kosten, relaties en continuïteit.
Welke stap vind jij nu het lastigst?
Beginsaldo bepalen
Ontvangsten plannen
Uitgaven plannen
Advies onderbouwen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is één inzicht dat je meeneemt uit deze les?
Laat leerlingen kort terugblikken op hun eigen leerproces en benoemen wat inhoudelijk is blijven hangen.
Welk onderdeel voelde voor jou het moeilijkst?
Gebruik antwoorden om na te gaan waar extra oefening nodig is, bijvoorbeeld bij timing, doorrollen van saldo of afwegen van maatregelen.
Begrippenlijst
Liquiditeitsbegroting - overzicht van verwachte ontvangsten en uitgaven per periode.
Liquiditeit - mate waarin een onderneming op tijd kan betalen.
Liquide middelen - direct beschikbare geldmiddelen, zoals kas en bank.
Beginsaldo - bedrag aan liquide middelen aan het begin van een periode.
Eindsaldo - bedrag aan liquide middelen aan het einde van een periode.
Ontvangsten - geld dat in een periode binnenkomt.
Uitgaven - geld dat in een periode wordt betaald.
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
Cashflow - inkomende en uitgaande geldstromen van een onderneming.
Debiteuren - klanten die nog moeten betalen.
Crediteuren - leveranciers aan wie de onderneming nog moet betalen.
Verkoop op rekening - verkoop waarbij de klant later betaalt.
Aflossing - terugbetaling van een lening.
Investering - uitgave voor een productiemiddel dat langere tijd meegaat.
Deze slide heeft geen instructies
