Bloed
Bloedproducten
Stolling
Bloed
Bloedproducten
Stolling
Inhoud
Bloed
Bloedproducten
Stollingscascade
Primair
Secundair
Stollingsafwijkingen en behandeling
Medicatie
Antistolling
Prostolling
Hoeveel liter bloed heeft volwassene?
Man 5.6, vrouw 4.5
Man 6.6, vrouw 5.5
Man 8.6, vrouw 7.6
Man 10, vrouw 9
Bloed
7% van ons lichaamsgewicht
Transportweg voor voedingsstoffen en afvalstoffen
Homeostase van het lichaam (pH en temperatuur)
Wat zijn de vaste bestanddelen van bloed?
Plasma
Transport voedingsstoffen, hormonen, afvalstoffen
Vocht en eiwitten (stollingsfactoren, fibrinogeen, albumine)
500cc
Bloedproducten
Wanneer werd de eerste bloedtransfusie gedocumenteerd?
1667, met bloed van een lam --> beiden dood
Mens naar mens --> ging soms goed
1900 werden de bloedgroepen ontdekt
Erythrocyten
Hb <4.5 mmol of symptomatische anemie
Hb <6.0 mmol/l bijv bij ACS
Verhogen van het zuurstofdragend vermogen
0.5-0.7 mmol/l stijging
150 euro
Trombocyten
5 donoreenheden
Actieve bloeding of preventief
Trombocytopenie of -pathie
Verstoorde aanmaak, verhoogd verbruik
en/of verhoogde afbraak
530 euro
Fresh Frozen Plasma
Omniplasma
Albumine, immunoglobuline en stollingsfactoren
Massaal transfusieprotocol
145 euro
Casuïstiek
Dhr. Pietersen, 69 jaar, opgenomen op de afdeling met rectaal bloedverlies. Vorige week week scopie gehad waarbij 3 poliepen zijn verwijderd. Gisteren via SEH opgenomen met rectaal bloedverlies, scopie gehad en een bloedvat gecoaguleerd.
Dhr. belt in de avonddienst vanaf het toilet.
Wat ga je doen?
Controles
A vrij
B AH 28p/min, geen bijgeluiden, saturatie 98%
C HF 140p/min, tensie 80/40, bleek en klam
D alert, angstig
E temp 36,2
Hypovolemische shock
Hypovolemische shock
Tensie -->
Vaatweerstand -->
Preload -->
Cardiac output -->
Afterload -->
Hypovolemische shock
Tensie --> Verlaagd
Vaatweerstand --> Verhoogd
Preload --> Verlaagd
Cardiac output --> Verlaagd
Afterload --> Verhoogd
Classificatie
Verlies van volume
Verlies van erytrocyten
Verlies van trombocyten
Verlies van stollingsfactoren
Massaal transfusie protocol
Actieve bloeding en tensie <90mmHg of forse daling tensie en slechte respons op resuscitatie
ABCDE opvang, O2 toedienen, 2 grote infusen, CAD, NPO
Lab afname
Hypothermie voorkomen
Gebruik van antistolling?
Fibrinogeen
Wat weet je over de lethal triad of death?
Lethal Triad of Death
Transfusie reacties
Septisch --> hemolytische reactie of sepsis
Allergisch of anafylactisch
Pulmonaal
--> TRALI: <6 uur resp. insuf door
antistoffen in donor tegen ontvanger
--> TACO: overvulling
Primaire hemostase
Primaire
hemostase
Stap 1: Trombocytenactivatie
--> Collageen
Ook door:
Adrenaline, ADP en trombine
Tromboxaan A2 in trombocyten wordt gemaakt
Primaire
hemostase
Stap 2: Trombocytenadhesie
Von Willebrand Factor
Bruggen maken tussen collageen en de
GP-IB-receptor
= Aantrekkingskracht tussen twee ongelijke
soorten moleculen
Primaire
hemostase
Stap 3: Trombocyten aggregatie
(samenklontering)
Adhesie --> verdere activatie trombocyten
o.a. onder invloed van tromboxaan A2
Lange tentakels en Flip Flop
Tijdelijke korst is gemaakt.
Secundaire hemostase
V
II
VII
X
IX
XII
VII
XI
Intrinsieke route
Extrinsieke route
Collageen en geactiveerde trombocyten
XII
XIIa
XI
XIa
Tissue Factor bindt aan VII waardoor VII actief wordt
Trombine Activatable Fibrinolysis inhibitor
Plasmine kan fibrine niet meer afbreken
Calcium
Vitamine K
Casuïstiek
Mevr. Lindeman, 38 jaar komt naar de SEH ivm collaps ECI. Vanmorgen tijdens het douchen gecollabeerd.
Voelt zich al langere tijd wat vermoeid, dyspneu bij inspanning en sinds vandaag ook in rust. Mevr. hoest sinds een week met flinke regelmaat en vanmorgen zat daar een spoortje bloed bij.
A Vrij
B Tachypneu 30p/min, geen bijgeluiden, saturatie 91%, PODB, zit vast aan de AH
C Sinustachycardie 135p/min, tensie 125/70, perifeer koel, centraal warm
D Alert, EMV maximaal
E temp 36,8
Wat zijn je DD's?
Bloedgas
pH: 7.47
pCO2: 33mmHg/4.4 kPa
HCO3: 23
O2: 90 %
pO2: 66.75mmHg/8.9 kPa
Bloedgas
pH: 7.47
pCO2: 33mmHg/4.4 kPa
HCO3: 23
O2: 90 % D-dimeer >5000
pO2: 66.75mmHg/8.9 kPa
Sinustachycardie
Hoge P in II
Diepe S in I neg T in III en Q in III
RBTB
CT-scan
Wat is geen specifiek symptoom van longembolieën?
Dyspneu
Pijn tussen de schouderbladen
Misselijkheid
Hoesten
Symptomen longemboliën
Dyspneu. Snelle oppervlakkige ademhaling
Pijn op de borst (vastzittend aan de ademhaling)
Pijn tussen de schouderbladen (hoog in de rug)
Hoesten (soms met bloed)
Tachycard
Wordt regelmatig gezien met collaps
Behandeling longembolieën
Medicatie:
DOAC of fraxiparine (maligniteit of medische voorgeschiedenis)
Op indicatie O2 toedienen
Bij hemodynamische instabiliteit (Ruiter embolie)
Fibrinolytica zoals alteplase of urokinase
Opname in ziekenhuis?
Afwijkingen in de stolling
Longembolie
Trombose
Erfelijke stollingsziekten
Factordeficiëntie: zeldzaam
Hemofilie A: tekort aan factor VIII
Hemofilie B: tekort aan factor IX
Ziekte van Von Willebrand: meest voorkomende
erfelijke bloedingsafwijking. 1% van
de bevolking van Nederland
Welk onderdeel van bloed zit er voornamelijk in een veneuze trombus
Leucocyten
Trombocyten
Erythrocyten en fibrinedraden
Macrofagen
Arteriële of veneuze trombus?
Veneuze trombus
Fibrinerijk met erythrocyten
"Rode trombus"
Behandeling:
DOAC/Heparine/Vit K antagonist
Arteriële trombus (TIA/CVA/ACS)
Veel trombocyten, weinig fibrine
"Witte trombus"
Behandeling:
Trombocytenaggregatie remmer
Arteriële of veneuze trombus?
Trombosebeen
Symptomen:
Dik
Rood
Glanzend
Zwaar en/of pijnlijk been
Oorzaken:
Immobiliteit
Recente operatie
Kanker
Roken
Anticonceptiepil
Erfelijke factoren
Behandeling?
Medicatie
Primaire hemostase
Secundaire hemostase
Fibrinolyse
Welk medicament is een trombocytenaggregatieremmer?
Heparine
Clopidogrel
Tranexaminezuur
Paracetamol
Trombocytenaggegratieremmers
Tromboxaan A2 --> activatie trombocyten
Ascal: remt TXA2. Irreversibel 7-10 dagen
Clopidogrel: remt receptor, koppeling tussen trombocyten kan niet goed gemaakt worden. (irreversibel)
Ticagrelor: reversibel, 15 uur
Couperen met trombocyten
Vitamine K-antagonisten
Couperen met
Vitamine K
Beriplex/Cofact (II, VII, IX, X)
Werking in bloed te meten via:
INR
ApTT
DOAC
Apixaban: Factor Xa
Rivaroxaban:
Factor Xa
Dabigatran:
Factor IIa
Couperen:
Ondexxya
Couperen:
Praxbind
Heparine:
Binding aan AT-III
Werking wordt versneld en versterkt
Laag moleculairgewicht heparine:
Antifactor IIa/Xa
Couperen: Protamine
Waar wordt protamine uit gemaakt?
Baleinen van de walvis
Ontlasting van de haring
Sperma van de zalm
Urine van paling
Trombolytica/Fibrinolytica
Indicatie:
iCVA, LE, ACS
Niet specifiek meetbaar in lab
Couperen:
FFP, fibrinogeen of tranexaminezuur
Urokinase
Alteplase
Streptokinase
Pro-stolling
Cofact
Novoseven
Calcium
Transfusie van trombocyten en/of plasma
Medicatie (pro-stolling)
Tranexaminezuur
Remmer
plasminogeen en in
hoge dosering ook
plasmine.
Cofact/Beriplex
Protamine
Trombocyten
Vitamine K
en Cofact/Beriplex
Sintrom
Clopidogrel
Heparine
Ascal
Fraxiparine
Dabigatran
Rivaroxaban
Labwaarden
aPTT: Intrinsieke en gemeenschappelijke route.
-->Heparine
pT: protrombinetijd: Extrinsieke en gemeenschappelijke route.
--> vit K antagonisten
INR:
Hoeveel langer duurt het voordat de patiënt stolt
Fibrinogeen:
<2.0g/l: bloed stolt te langzaam. Bijv. bij bloeding of leverafwijkingen
>4.0 geeft geen problemen
anti-Xa: mate waarin de remmende factor antitrombine aanwezig is. (hoe sterk is de werking van heparine/LMWH)
D-dimeer: afbraakproduct van fibrinolyse
Trombocyten
Casuïstiek
Mevr. Mensink, 75 jaar, opgenomen met pneumosepsis. Dyspneu sinds enkele dagen, koorts tot 40,1, delirant bij sepsis. Mevr. krijgt 5LO2 via zuurstofbril, i.v. vocht (1,5L/24 uur) en antibiotica.
Het is 2 uur in de nacht, mevr. is erg onrustig en
bij de ronde tref je mevr. op de grond aan.
Verward, in de plas bloed, ontstaan door een
hoofdwond
Wat ga je doen?
ABCDE
A: Vrij, cwk onduidelijk
B: Tachypneu, saturatie 91%, geen bijgeluiden
C: Tensie: 105/80, AF 145p/min, cap refill <2sec, normaal van kleur
D: Verward, EMV 13-14, pupillen pearl, glucose 5,1
E: Temp 38,5, bloedende hoofdwond
Wat wil je nog meer weten?
Voorgeschiedenis/AMPLE
A: Nitrofurantoïne
M: Metoprolol, Simvastatine, Sintrom, Vitamine D.
P: HT, HC, obesitas, AF
L: Gisteren avond
E: Gevallen, verward Wat wil je onderzoeken?
Labwaarden:
Hb: 8,1 (reëel?)
Trombo’s: 450
CRP: 340
PT of INR: 3,6
CT-scan
Wat zal de medicamenteuze behandeling worden?
Trombocyten
Protamine
Vitamine K en Beriplex/cofact
Calcium
Couperen met
Vitamine K
Beriplex/Cofact (II, VII, IX, X)
Werking in bloed te meten via:
INR
ApTT
Behandeling