Les 1: Plagen of pesten?

• newEditor
• Mentorles
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-3

Welkom!

                 

Pak de juiste spullen en ga zitten

Wacht op instructie

                     

1

minute

00

second

add30s

23 september 2026

Mentorles

Ik kan het verschil tussen plagen en pesten uitleggen.

Opening

Theorie

Zelf aan de slag

Wat kun je nu?

Plagen of pesten?

Les 1

Voor deze les is een laptop voor leerlingen optioneel.

1. Opening 

Bekijk de drie filmpjes en let op het gedrag van de apen onderling. Vind je dat de apen elkaar plagen of pesten?

Reflecteer op de video's. Wat hebben jullie gezien? Wat gebeurde er? Is dit plagen of pesten? Werd het baby-aapje verdedigd? Kwam het aapje voor zichzelf op? Wat voor effect had dat?

Na deze les:

• Kan ik uitleggen wat het verschil tussen pesten en plagen is.

• Kan ik uitleggen hoe ik invloed kan hebben op de sfeer in de klas.

Leerdoelen

1. Opening

2. Theorie

3. Aan de slag

4. Afsluiting 

Je krijgt meer uitleg over het onderwerp, gevolgd door een opdracht om je kennis te toetsen.

Het onderwerp en leerdoelen worden geïntroduceerd en je doet een kleine opdracht.

Je gaat nu zelf aan de slag en voert een opdracht uit.

De leerdoelen worden herhaald en de les is voorbij.

Inhoudsopgave les

Plagen of pesten?

• Theorie 1

• Opdracht

• Theorie 2

Je krijg nu uitleg over dit onderwerp.

2. Theorie

Je leert wat het verschil is tussen plagen en pesten.

Wat is precies het verschil tussen pesten en plagen? Je mag toch wel een keer een grapje bij iemand uithalen?

Klik op de hotspots en bekijk een aantal verschillen tussen pesten en plagen. 

plagen

Niemand voelt zich bang of is verdrietig.

Niemand is de baas.

Vrienden plagen elkaar weleens omstebeurt .

Wanneer iemand het plagen niet meer leuk vindt kan hij gewoon vragen om te stoppen.

pesten

De pester is duidelijk de baas.

De pester wil de ander pijn doen.

De pester is ouder of fysiek sterker.

Het gepeste kind is bang en/of verdrietig.

Andere kinderen zijn bang voor de pester.

Theorie 1: plagen of pesten?

Opdracht 1: Pesten vs. plagen

pesten

plagen

stopt op tijd

kun je om lachen

gaat te lang door

gelijken 

(niet één de baas)

meerdere tegen één

spontaan

iemand bewust kwetsen

met opzet

niet om te lachen

om te lachen

Theorie 2: Welke rol neem jij aan?

Pesten is een groepsproces, waarbij iedereen verantwoordelijkheid heeft en een rol aanneemt. Lees de vier rollen hieronder door.

1. De pester

Wat doet de pester?

De pester begint en/of herhaalt het pestgedrag. Dit kan verbaal, fysiek of digitaal zijn.

Waarom pest iemand?

Vaak om macht te krijgen, aandacht te krijgen, erbij te horen of onzekerheid te verbergen.

Kenmerken:

Is vaak dominant, wil controle en heeft weinig inlevingsvermogen in het slachtoffer.

2. De gepeste

Wat doet de gepeste?

Wordt herhaaldelijk en langdurig doelwit van negatief gedrag (uitschelden, negeren, slaan, enz.).

Waarom wordt iemand gepest?

Soms omdat hij/zij anders is (uiterlijk, gedrag, achtergrond), kwetsbaar is of weinig weerbaarheid toont.

Gevolgen:

Angst, eenzaamheid, minder zelfvertrouwen, schooluitval of psychische klachten.

3. Meeloper(s)

Wat doen meelopers?

Steunen de pester actief of passief. Lachen mee, moedigen aan of doen zelf ook (een beetje) mee.

Waarom doen ze mee?

Vaak uit angst om zelf gepest te worden of om erbij te horen.

Effect:

Ze versterken het pestgedrag doordat de pester zich gesteund voelt.

4. Omstanders

Wat doen omstanders?

Ze zien het gebeuren, maar grijpen meestal niet in.

Waarom grijpen ze niet in?

Uit onzekerheid, angst, onwetendheid of het idee dat het ‘niet hun probleem’ is.

Positieve rol mogelijk:

Als ze wél ingrijpen of hulp inschakelen, kunnen ze het pestgedrag stoppen of verminderen.

Pesten is een groepsproces. Niet alleen de pester is verantwoordelijk, maar ook de meelopers en omstanders hebben invloed. Als omstanders of meelopers opstaan tegen pesten, neemt de macht van de pester snel af.

Op de volgende slides krijg je telkens een situatie te zien. Geef aan of je het pesten of plagen vindt. Tip: leef je in hoe diegene zich voelt.

3. Aan de slag

Bepaal als mentor of je deze werkvorm klassikaal of juist in groepjes doet.

Amir

Amirs haar zit een beet je in de war. Een vriend maakt stiekem een foto. Hij zet de foto op de klassenwhatsapp met de tekst: “Amir had tegenwind!”.

Plagen of pesten?

Hoe zou het voor Amir zijn?

Eva

Er moeten teams gekozen worden met gym. Eva blijft altijd als allerlaatste over.

Plagen of pesten?

Hoe zou het voor Eva zijn?

Tim

Tim krijgt een berichtje: “Als je morgen naar school komt, doe dan eerst even wat deo op. Je stinkt!”. Hij weet niet wie dit heeft gestuurd.

Plagen of pesten?

Hoe zou het voor Tim zijn?

Natasja

Natasja loopt door de gang. Anderen beginnen te giechelen als ze voorbij loopt. Ze heeft een briefje op haar rug met ‘Ik ben gek!’ erop.

Plagen of pesten?

Hoe zou het voor Natasja zijn?

Emiel

Emiel zit in de les, zijn achterbuurvrouw tikt continue op zijn stoel met haar voeten. Hij heeft al een paar keer gevraagd of zij kan stoppen, maar zij gaat maar door….

Plagen of pesten?

Hoe zou het voor Emiel zijn?

Dit kan ik nu!

• Ik kan uitleggen wat het verschil is tussen pesten en plagen.

• Ik kan uitleggen hoe ik invloed kan hebben op de sfeer in de klas.

  
  

4. Afsluiting