Samengestelde zinnen
Samengestelde zinnen
Pak je leesboek, leg de rest van je spullen weg en begin meteen met lezen
minute
second
Lesdoelen
Aan het einde van de les kan ik:
enkelvoudige en samengestelde zinnen onderscheiden;
de deelzinnen van een samengestelde zin vinden;
hoofdzinnen en bijzinnen herkennen;
benoemen hoe een samengestelde zin is opgebouwd;
samengestelde zinnen maken met verschillende combinaties van hoofd- en bijzinnen.
Jip gaat naar huis.
Jip is moe.
Jip gaat naar huis, want hij is moe.
Jip gaat naar huis, omdat hij moe is.
Omdat Jip moe is, gaat hij naar huis.
Hoeveel persoonsvormen heeft iedere zin?
Welke zinnen bestaan uit meer dan één deelzin?
Wat gebeurt er met de plaats van is?
Wat gebeurt er in zin 5 met de volgorde Amir gaat?
In een samengestelde zin kan de verhouding tussen de deelzinnen verschillen.
Wat is een samengestelde zin?
Een samengestelde zin bestaat uit twee of meer deelzinnen.
Iedere deelzin heeft in principe een eigen persoonsvorm.
Hoofdzin
In een hoofdzin staat de persoonsvorm vooraan of op de tweede plaats.
De persoonsvorm en het onderwerp staan meestal naast elkaar.
Een hoofdzin kan zelfstandig voorkomen.
Wat is de hoofdzin?
Ik blijf vandaag thuis, omdat ik ziek ben.
We beginnen met de opdracht zodra iedereen stil is.
Hoewel het hard regende, ging de wedstrijd gewoon door.
Toen de bel ging, liepen de leerlingen naar buiten.
De hond begint te blaffen wanneer iemand bij de voordeur komt.
Voordat de film begint, haalt Amir nog snel iets te drinken.
Omdat de bus te laat kwam, miste Julia het eerste deel van de les.
Het boek dat mijn docent heeft aangeraden, ligt nog thuis.is?
Wat is een samengestelde zin?
Een samengestelde zin bestaat uit twee of meer deelzinnen.
Iedere deelzin heeft in principe een eigen persoonsvorm.
Bijzin
Een bijzin begint vaak met een voegwoord:
omdat – doordat – terwijl – hoewel – als – wanneer – voordat – nadat – zodat – tenzij
De persoonsvorm of de groep werkwoorden staat meestal achteraan.
Een bijzin hoort bij een andere deelzin en kan niet alleen.
Een samengestelde zin kan bestaan uit twee of meer hoofd- en bijzinnen in verschillende combinaties.
twee hoofdzinnen:
Jip gaat naar huis, want hij is moe.
hoofdzin + bijzin:
Jip gaat naar huis, omdat hij moe is.
bijzin + hoofdzin:
Omdat Jip moe is, gaat hij naar huis.
bijzin + hoofdzin + bijzin:
Toen de bel ging, pakte Jip zijn tas, omdat hij snel naar huis wilde.
Enzovoort....
Stappenplan
Mila leest een boek, maar haar broer kijkt televisie.
Stap 1: zoek de persoonsvormen.
Stap 2: verdeel de zin in deelzinnen.
Stap 3: bepaal hoofdzin of bijzin.
Stap 4: noteer de opbouw:
HZ + HZ
Voorbeeld 2
Omdat de trein vertraging had, kwam Amir te laat op school.
Stap 1: zoek de persoonsvormen.
Stap 2: verdeel de zin in deelzinnen.
Stap 3: bepaal hoofdzin of bijzin.
Stap 4: noteer de opbouw:
BZ + HZ
Voorbeeld 3
Toen de laatste les was afgelopen, pakte Sara haar tas, maar haar vriendin bleef nog even zitten.
Stap 1: zoek de persoonsvormen.
Stap 2: verdeel de zin in deelzinnen.
Stap 3: bepaal hoofdzin of bijzin.
Stap 4: noteer de opbouw:
BZ + HZ + HZ
Huiswerk voor vrijdag
Havo/vwo-boek?
pagina 222 (Cursus 5, paragraaf 9)
opdracht 1 t/m 5
Vwo-boek?
pagina 222 (Cursus 5, paragraaf 9)
opdracht 1, 2, 3 en 5