3
Oppervlakte
Paragraaf 3.4
Oppervlakte vierhoeken
Trapezium, ruit, vlieger: drie vierhoeken, elk met een eigen slimme manier om de oppervlakte te vinden.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)
3
Oppervlakte
Paragraaf 3.4
Oppervlakte vierhoeken
Trapezium, ruit, vlieger: drie vierhoeken, elk met een eigen slimme manier om de oppervlakte te vinden.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, hoofdstuk 3 Oppervlakte, paragraaf 3.4 Oppervlakte vierhoeken. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
3.4 Oppervlakte vierhoeken
Leerdoelen
3.4.1
Je kunt de oppervlakte van een trapezium berekenen met A = ½ · (a + b) · h.
3.4.2
Je kunt de oppervlakte van een ruit en een vlieger berekenen met de diagonalen.
3.4.3
Je kunt een onbekende hoogte of diagonaal berekenen als de oppervlakte gegeven is.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Startvraag
Een tuin als trapezium
Een tuin heeft de vorm van een trapezium. Hoe kun je de oppervlakte het best vinden?
Alle vier de zijden optellen
De langste keer de kortste zijde
Splitsen in een rechthoek en driehoeken
Alleen de hoogte keer 2
Laat leerlingen eerst op papier een trapezium tekenen en bedenken hoe ze de ruimte zouden meten. Splitsen in bekende figuren is de sleutel. Wie de zijden optelt, berekent de omtrek. De andere twee opties kloppen alleen toevallig bij een rechthoek. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Het trapezium
Een trapezium heeft twee evenwijdige zijden, a en b. De hoogte staat loodrecht daarop. Splits je het in een rechthoek en twee driehoeken, dan blijkt: A = ½ · (a + b) · h. Je rekent met het gemiddelde van a en b.
Reken het voorbeeld in de figuur op twee manieren: rechthoek 4 · 3 = 12 plus twee driehoeken van ½ · 2 · 3 = 3 geeft 18 cm². Met de formule: ½ · (8 + 4) · 3 = 18 cm². Beide kloppen. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Oppervlakte trapezium
oppervlakte = ½ · (a + b) · hoogte
A = ½ · (a + b) · h
grootheid
symbool
eenheid
oppervlakte
A
cm² of m²
evenwijdige zijden
a en b
cm of m
hoogte
h
cm of m
Eerst a en b optellen, dan keer de hoogte, dan delen door 2.
Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Voorbeeldopdracht 1
Een trapezium heeft evenwijdige zijden van 10 cm en 6 cm en een hoogte van 4 cm. Bereken de oppervlakte.
gegeven
a = 10 cm
b = 6 cm
h = 4 cm
uitwerking
A = ½ · (a + b) · h
A = ½ · 16 · 4 = 32
antwoord
32 cm²
Handig: eerst ½ · 16 = 8 en dan 8 · 4. Een veelgemaakte fout is alleen a of alleen b te gebruiken. Wie 40 antwoordt, rekent met a als rechthoek (10 · 4). Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Ruit en vlieger
Voor beide figuren gebruik je de diagonalen.
Ruit
Vier even lange zijden. De diagonalen staan loodrecht op elkaar: A = ½ · d1 · d2.
Vlieger
Twee paar even lange zijden naast elkaar. Ook hier: A = ½ · d1 · d2.
Waarom ½?
Een rechthoek van d1 bij d2 past precies om de figuur. Jouw figuur is de helft.
Laat leerlingen een ruit op ruitjespapier tekenen met een rechthoek eromheen. De hoeken van de rechthoek bevatten vier driehoeken, die samen de helft zijn. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Opdrachten Kennis
1
Welke figuur hoort bij de formule A = ½ · (a + b) · h?
Trapezium
Ruit
Vlieger
Rechthoek
Alleen een trapezium heeft twee evenwijdige zijden a en b. Ruit en vlieger gebruiken de diagonalen, de rechthoek gebruikt l · b.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Opdrachten Toepassing
2
Wat is de oppervlakte van deze ruit?
60 cm²
16 cm²
15 cm²
30 cm²
A = ½ · 10 · 6 = 30 cm². Wie 60 kiest, vergeet de ½. Wie 16 kiest, telt de diagonalen op. 15 komt van twee keer halveren. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Opdrachten Toepassing
3
Hoe groot is de oppervlakte van deze vlieger?
A = ½ · 8 · 6 = 24 cm². Wie 48 antwoordt, vergeet de ½. De diagonalen kruisen elkaar niet in het midden, maar de formule werkt toch. Doorvraag: waarom werkt de formule ook als de diagonalen niet even lang zijn? Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Vul de getallen en het woord in.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Opdrachten Toepassing
4
Een trapezium heeft a = 9 cm, b = 5 cm en h = 4 cm.
A = ½ · 14 · 4 = 28 cm².
Bij een ruit rekenen we met de twee diagonalen.
a + b = 14, ½ · 14 = 7 en 7 · 4 = 28 cm². De afleider 36 is 9 · 4: alleen a gebruiken. Bij ruit en vlieger zijn het de diagonalen, niet de hoogten.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Opdrachten Toepassing
★ 5
Het trapezium heeft een oppervlakte van 45 cm². Hoe hoog is het (h)?
½ · (11 + 7) · h = 45 geeft 9 · h = 45, dus h = 5 cm. Wie 2,5 antwoordt, deelt 45 door 18 en vergeet te verdubbelen. Controle: ½ · 18 · 5 = 45. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
V E R D E R K I J K E R
Zet op oppervlakte, klein naar groot
Reken eerst elke oppervlakte uit.
De oppervlaktes zijn 12, 16, 20 en 30 cm². Laat leerlingen elke formule opschrijven voor ze rekenen. Wie de ruit groter maakt dan de vlieger, vergeet de ½ bij een van beide.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
3.4.1 Oppervlakte trapezium berekenen
3.4.2 Oppervlakte ruit en vlieger
3.4.3 Onbekende maat berekenen
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp