Spreken over zwerfafval

Spreken over zwerfafval

1 / 25
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNT2ISK

In deze les zitten 25 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Spreken over zwerfafval

Open de les met het thema dat al bekend is uit de woordenschatles. Maak duidelijk dat deze les draait om mondeling taalgebruik: woorden correct gebruiken in korte en langere spreekbeurten met een partner of in een klein groepje.

Lesdoel

Ik kan in een gesprek over zwerfafval de nieuwe woorden passend en begrijpelijk gebruiken.

Deze slide heeft geen instructies

Welk woord past voor jou bij zwerfafval?

Gebruik de antwoorden als korte activering. Vraag een paar leerlingen om hun woord mondeling toe te lichten in een hele zin.

Waarover spreken we?

  • Thema: zwerfafval in de buurt

  • Situaties uit het dagelijks leven

  • Spreken in hele zinnen

  • Woorden gebruiken in een echte context

Deze slide zet het gespreksthema neer. Vermijd een nieuwe woordenschatuitleg; focus op gebruik in context. Laat horen hoe een eenvoudig NT2-gesprek over een herkenbare situatie klinkt.

Woorden die centraal staan

volwassene

het zwerfafval

de berm

ergens van af moeten

vergaan

minstens

gewond raken

Gebruik de woorden alleen als geheugensteun. De woordbetekenis is al eerder behandeld; nu staat paraatheid en juist gebruik in gesproken taal centraal.

Zo klinkt een goed gesprek

Een goed gesprek is:

  • duidelijk en rustig

  • in hele zinnen

  • over het onderwerp

  • met passende woorden

  • met luisteren en reageren

Koppel dit aan EDI door expliciet succescriteria te benoemen. Laat de klas weten waar jij als leerkracht op let tijdens het spreken: verstaanbaarheid, woordgebruik, zinsbouw en reactie op de ander.

Modelgesprek

A: In de berm ligt veel zwerfafval.

B: Ja, dat is vervelend. Een volwassene moet dat opruimen.

A: Plastic vergaat niet snel.

B: Dat klopt. Dieren kunnen gewond raken.

A: Er moeten minstens twee vuilnisbakken bij komen.

Gebruik dit als expliciete instructie en hardop denken: wijs aan waar de doelwoorden voorkomen, hoe de sprekers op elkaar reageren en hoe korte zinnen toch een echt gesprek vormen.

Wat hoor je in het model?

  • woorden uit de les

  • korte, duidelijke zinnen

  • reageren op de ander

  • één onderwerp: zwerfafval

Benadruk dat spreken niet alleen losse woorden zeggen is. Het gaat om passend gebruik in een samenhangend gesprek. Dit is de brug van instructie naar begeleide oefening.

Wat hoort bij een goed gesprek?

A

Alleen losse woorden

B

Snel van onderwerp wisselen

C

Reageren op de ander

D

Heel zacht praten

Sluit aan bij de succescriteria op de slides over goed spreken en het modelgesprek.

Vul het modelgesprek aan

In de berm ligt veel zwerfafval. Plastic vergaat niet snel. Dieren kunnen gewond raken.

berm
zwerfafval
vergaat
gewond raken
volwassene
minstens
opruimen
straat

Laat leerlingen letten op vaste combinaties uit het model: in de berm, veel zwerfafval, plastic vergaat, gewond raken.

Nuttige zinnen om te starten

  • Ik zie vaak ...

  • Volgens mij is dit gevaarlijk, omdat ...

  • Een volwassene moet ...

  • Dit vergaat wel / niet snel.

  • Dieren of mensen kunnen gewond raken.

  • Er moeten minstens ... komen.

Deze taalsteun helpt cursisten die inhoudelijk wel iets weten maar moeite hebben om te beginnen. Moedig hen aan om de zinnen aan te vullen met eigen informatie.

Eerste spreeksituatie

Jullie spreken over een straat, park of berm met zwerfafval.

Vertel:

  • wat je ziet

  • waarom het een probleem is

  • wie iets moet doen

  • wat een goede oplossing is

Laat cursisten spreken in tweetallen of drietallen, zoals gevraagd. Houd de opdracht open maar concreet. De focus blijft een doorlopend gesprek, niet één los antwoord per persoon.

Gebruik de woorden in context

  • noem minstens 3 doelwoorden

  • gebruik de berm of het zwerfafval precies

  • maak 1 zin met vergaan

  • maak 1 zin met gewond raken

Dit maakt de opdracht controleerbaar zonder er een schriftelijke woordenschatles van te maken. Jij kunt tijdens het rondlopen gericht luisteren naar het gebruik van specifieke woorden.

Wat moet je in de eerste spreeksituatie zeker doen?

A

Alleen één woord zeggen

B

Minstens 3 doelwoorden gebruiken

C

Een nieuw onderwerp kiezen

D

Niets aan je partner vragen

Controleert of leerlingen de spreekopdracht en de ingebouwde leerkrachtcontrole begrijpen.

Waarom is zwerfafval in de berm gevaarlijk?

Goede antwoorden noemen een probleem, een gevolg en een oplossing, met minstens één doelwoord in context. Bespreek mondeling en laat eventueel in tweetallen eerst overleggen.

Tweede spreeksituatie

Jullie bespreken een probleem en een gevolg.

Voorbeelden:

  • afval in de berm

  • glas op straat

  • plastic in het gras

Bespreek wat er kan gebeuren en wat er moet veranderen.

Stuur aan op oorzaak en gevolg in gesproken taal. Laat cursisten verbanden leggen, bijvoorbeeld: afval blijft liggen, vergaat niet snel, mensen of dieren kunnen gewond raken.

Van kort antwoord naar echt spreken

Zeg niet alleen één woord of één korte zin.

Breid uit:

  • geef een reden

  • geef een voorbeeld

  • reageer op de ander

  • sluit af met een oplossing

Dit is belangrijk voor het spreekdoel. Veel NT2-cursisten blijven hangen in korte antwoorden. Modelleer hoe je een antwoord kunt verlengen zonder ingewikkelde grammatica te eisen.

Waar let de leerkracht op?

  • gebruikt doelwoorden passend

  • zegt minstens 3 doelwoorden

  • gebruikt woorden in een goede zin

  • blijft bij het thema zwerfafval

  • spreekt mee over het onderwerp

  • gebruikt hele zinnen

  • reageert op een ander

  • spreekt verstaanbaar

Gebruik van woorden

Tijdens het gesprek

Dit is de ingebouwde controle voor de leerkracht. Gebruik deze criteria als observatielijst tijdens de spreekronde. Zo blijft de les mondeling én doelgericht volgens het EDI-kader.

Veelgemaakte fouten

  • alleen losse woorden zeggen

  • te snel stoppen

  • woorden noemen zonder context

  • niet reageren op de ander

  • van het onderwerp af gaan

Bespreek deze fouten vooraf kort, zodat cursisten weten wat ze moeten vermijden. Houd het positief: laat steeds zien hoe het beter kan in plaats van alleen te corrigeren.

Een sterker voorbeeld

"In onze buurt ligt zwerfafval in de berm. Dat is gevaarlijk, want een kind of dier kan gewond raken. Plastic vergaat niet snel. Een volwassene moet dit opruimen en er moeten minstens twee extra vuilnisbakken komen."

Lees dit voorbeeld voor en laat horen waarom het sterker is: meerdere doelwoorden, duidelijke samenhang, een reden en een oplossing. Dit ondersteunt cursisten vlak voor zelfstandig spreken.

Hoe maak je van een kort antwoord echt spreken?

A

Stoppen na één zin

B

Alleen het woord herhalen

C

Een reden en oplossing geven

D

Van het onderwerp af gaan

Sluit aan bij de slides over oorzaak-gevolg, uitbreiden en veelgemaakte fouten.

Vul het sterke voorbeeld aan

In onze buurt ligt zwerfafval in de berm. Dat is gevaarlijk, want een kind kan gewond raken. Er moeten minstens twee extra vuilnisbakken komen.

zwerfafval
berm
gewond raken
minstens
vergaan
volwassene
gras
afvalzakken

De blanks volgen het sterkere voorbeeld vlak voor zelfstandig spreken. Zo check je kernwoorden in samenhang.

Wat hielp jou vandaag het meest bij het spreken?

Deze slide heeft geen instructies

Met welk woord kun jij nu beter spreken?

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

volwassene - iemand die geen kind meer is

het zwerfafval - afval dat op straat of in de natuur ligt

de berm - de strook gras of grond naast een weg

ergens van af moeten - iets weg moeten doen of kwijt moeten

vergaan - langzaam kapotgaan in de natuur

minstens - niet minder dan

gewond raken - letsel krijgen

De betekenissen zijn bekend, maar deze begrippenlijst kan aan het einde als korte steun blijven staan tijdens het afronden of hernemen van de spreektaak.