Terugrekenen naar 100% (Rekenen mbo niveau 4, Procenten 1)

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 4

Terugrekenen naar 100%

Een laptop kost € 907,50 met btw. Een boormachine kost na 35% korting € 84,50. Wat was 100%? Daar is één slimme deling voor.

Les 7  ·  Procenten gebruiken

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorRekenenMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Introductie

Studenten rekenen met de vermenigvuldigingsfactor en rekenen terug naar 100%: van een prijs met 21% of 9% btw naar de prijs zonder btw, en van een afgeprijsde prijs naar de oorspronkelijke prijs. Ze ontdekken waarom 21% van de prijs met btw niet het btw-bedrag is. Rekenen mbo niveau 4, domein Procenten gebruiken, ongeveer 40 minuten.

Werkbladen

Onderdelen in deze les

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 4

Terugrekenen naar 100%

Een laptop kost € 907,50 met btw. Een boormachine kost na 35% korting € 84,50. Wat was 100%? Daar is één slimme deling voor.

Les 7  ·  Procenten gebruiken

Over deze les: les 7 van de serie Op maat, rekenen voor mbo niveau 4, ongeveer 40 minuten. Studenten werken met de vermenigvuldigingsfactor, rekenen een prijs met btw terug naar de prijs zonder btw en rekenen de oorspronkelijke prijs uit een afgeprijsde prijs. Ze leren waarom 21% van de prijs met btw niet het btw-bedrag is.

Koppeling: de les hoort bij het domein Procenten gebruiken uit de rekeneisen voor het mbo (2020), mbo-niveau 4: de structuur van procentberekeningen doorzien, terugrekenen naar 100%, rekenen met percentages boven de 100, van deel naar geheel rekenen en de samenhang tussen procenten en decimale getallen (vermenigvuldigingsfactor) gebruiken. De open vraag komt uit het voorbeeld voor niveau 4 in de rekeneisen. De btw-tarieven zijn 21% en 9% (Belastingdienst). Een rekenmachine mag. Image credit: Pink Flojd, CC0 Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 7

Na deze les:

1

Je kan een prijs met btw terugrekenen naar de prijs zonder btw.

2

Je kan de oorspronkelijke prijs uitrekenen uit een afgeprijsde prijs.

3

Je kan uitleggen welk bedrag 100% is in een procentsom.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 7

Kijk jij weleens naar de btw op een kassabon of factuur?

1

Ja, altijd

2

Soms

3

Nooit

4

Wat is btw precies?

Startvraag: btw is belasting over toegevoegde waarde. In winkels is de prijs voor consumenten altijd inclusief btw. Bedrijven rekenen vaak zonder btw, omdat ze de btw die ze betalen terugvragen bij de Belastingdienst. Wie later als zzp'er werkt, in de inkoop of op een administratie, rekent dus voortdurend tussen met en zonder btw.

K E R N B E G R I P

LES 7

Vermenigvuldigingsfactor

Een vermenigvuldigingsfactor is het getal waarmee je in één stap een percentage erbij of eraf doet. 21% erbij is keer 1,21. 35% eraf is keer 0,65. Terugrekenen naar 100% doe je door te delen door die factor.

Kernbegrip: laat zien waar de factor vandaan komt. 100% + 21% = 121% = 1,21. 100% - 35% = 65% = 0,65. Oefen mondeling: wat is de factor bij 9% btw? (1,09) Bij 15% korting? (0,85) Bij 6% loonsverhoging? (1,06)

A L T I J D E E R S T

LES 7

Welk bedrag is 100%?

Bij btw is de prijs zonder btw 100%. Met 21% btw betaal je 121%.

Bij korting is de oude prijs 100%. Met 35% korting betaal je 65%.

Ken je alleen de prijs van nu en wil je terug naar 100%? Deel dan door de factor, bijvoorbeeld door 1,21 of door 0,65.

Uitleg: teken een strook. Bij btw is de strook van 100% de prijs zonder btw, met een stukje van 21% erachter. Het hele stuk is 121%. Wie de prijs met btw kent, kent dus 121% en moet terug naar 100%.

Hulp voor wie vastloopt: reken via 1%. Is 121% gelijk aan € 242, dan is 1% gelijk aan € 2 en 100% gelijk aan € 200.

V R A A G

LES 7

Een monteur rekent € 72,60 per uur, inclusief 21% btw. Wat is zijn uurtarief zonder btw?

A

€ 57,35

B

€ 51,60

C

€ 87,85

D

€ 60,00

Antwoord: D. € 72,60 is 121%. € 72,60 : 1,21 = € 60,00. Controle: € 60 x 1,21 = € 72,60. Wie € 57,35 kiest, haalt 21% van € 72,60 eraf (x 0,79). Wie € 51,60 kiest, trekt 21 euro af. Wie € 87,85 kiest, doet er nog eens 21% bij.

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 7

Laptop zonder btw

Een ICT-bedrijf koopt een laptop voor € 907,50, inclusief 21% btw. De boekhouder wil de prijs zonder btw en het btw-bedrag weten.

W E R K B O N

Prijs met btw = 121%

Factor: 1,21

€ 907,50 : 1,21 = € 750,00

Btw: € 907,50 - € 750,00

= € 157,50

Zonder btw € 750,00, btw € 157,50

Uitwerking: controle: € 750 x 0,21 = € 157,50 en € 750 + € 157,50 = € 907,50.

Veelgemaakte fout: 21% van € 907,50 nemen. Dat geeft € 190,58 btw, € 33,08 te veel. Het percentage van 21% hoort bij de prijs zonder btw, niet bij de prijs met btw. Laat studenten uitrekenen hoeveel procent van de prijs met btw de btw wel is: € 157,50 : € 907,50 = 0,1736, ongeveer 17,4%.

V R A A G

LES 7

Op een restaurantbon voor eten staat € 54,50, inclusief 9% btw. Hoeveel btw zit er in dat bedrag?

A

€ 4,91

B

€ 9,00

C

€ 4,50

D

€ 5,45

Antwoord: C. € 54,50 is 109%. € 54,50 : 1,09 = € 50,00 zonder btw. Btw: € 54,50 - € 50,00 = € 4,50. Wie € 4,91 kiest, neemt 9% van € 54,50. Wie € 5,45 kiest, neemt 10%. Achtergrond: voor eten geldt het lage btw-tarief van 9%, voor alcoholische drank 21%.

K O R T I N G T E R U G R E K E N E N

LES 7

Wat was de oude prijs?

Een boormachine kost na 35% korting € 84,50. Je betaalt dus 65% van de oude prijs.

€ 84,50 : 0,65 = € 130,00

Veel mensen doen er 35% bij: € 84,50 x 1,35 = € 114,08. Dat klopt niet. De korting ging over de oude prijs, niet over de nieuwe.

Uitleg: controle: 35% van € 130 is € 45,50, en € 130 - € 45,50 = € 84,50. Laat studenten zien waarom 35% erbij niet werkt: 35% van € 84,50 is minder dan 35% van € 130, want het nieuwe bedrag is kleiner. Hier zie je het asymmetrische karakter van procenten: eraf en erbij met hetzelfde percentage brengt je niet terug.

V R A A G

LES 7

Een behandelstoel voor een nagelstudio kost na 20% korting € 1.360. Wat was de oorspronkelijke prijs?

A

€ 1.632

B

€ 1.700

C

€ 1.088

D

€ 1.380

Antwoord: B. Na 20% korting betaal je 80%. € 1.360 : 0,8 = € 1.700. Controle: 20% van € 1.700 is € 340, en € 1.700 - € 340 = € 1.360. Wie € 1.632 kiest, doet er 20% bij (x 1,2). Wie € 1.088 kiest, haalt er nog eens 20% af.

O P D R A C H T

LES 7

Bonnen van de installateur

1

Een installateur heeft drie bonnen: € 96,80, € 314,60 en € 1.149,50. Alle drie inclusief 21% btw.

2

Reken per bon de prijs zonder btw en het btw-bedrag uit. Tel daarna alle btw op.

3

Is de totale btw precies 21% van het totaal zonder btw? Leg uit waarom wel of niet.

15

minute

00

second

In tweetallen

Opdracht: antwoorden. € 96,80 : 1,21 = € 80,00, btw € 16,80. € 314,60 : 1,21 = € 260,00, btw € 54,60. € 1.149,50 : 1,21 = € 950,00, btw € 199,50. Totaal zonder btw € 1.290,00, totale btw € 270,90, totaal met btw € 1.560,90. 21% van € 1.290 = € 270,90: ja, dat klopt, omdat alle bonnen hetzelfde tarief hebben.

Extra voor snelle studenten: wat als één bon 9% btw had gehad? Dan klopt het niet meer: de totale btw is dan geen 21% van het totaal.

Hulp voor wie vastloopt: gebruik voor elke bon dezelfde twee regels als op de werkbon van de laptop.

V R A A G

LES 7

Een webshop meldt: 'Nu 25% korting, je betaalt € 45.' Je collega zegt dat de oude prijs € 56,25 was. Klopt dat?

A

Nee, de oude prijs was € 60

B

Ja, € 45 plus 25% is € 56,25

C

Nee, de oude prijs was € 70

D

Nee, de oude prijs was € 33,75

Antwoord: A. € 45 is 75% van de oude prijs. € 45 : 0,75 = € 60. Controle: 25% van € 60 is € 15, en € 60 - € 15 = € 45. De collega doet er 25% bij (€ 45 x 1,25 = € 56,25), maar 25% van € 45 is kleiner dan 25% van de oude prijs. Wie € 33,75 kiest, haalt er nog eens 25% af.

J O U W A N T W O O R D

LES 7

Een winkel geeft je de keuze: 'Wij betalen de btw voor je' of '20% korting'. Welke aanbieding kies je? Leg uit met een rekenvoorbeeld.

Open vraag: neem een prijs van € 121. 'Wij betalen de btw' betekent dat je de prijs zonder btw betaalt: € 121 : 1,21 = € 100. Je bespaart € 21. Met 20% korting betaal je € 121 x 0,8 = € 96,80 en bespaar je € 24,20. De 20% korting is dus voordeliger. De btw-actie is € 21 op € 121, en dat is 21 : 121 = ongeveer 17,4% korting. Deze vraag komt uit het voorbeeld voor niveau 4 in de rekeneisen voor het mbo.

Extra voor snelle studenten: bij welk kortingspercentage zijn beide aanbiedingen even voordelig? (bij ongeveer 17,4%)

S T E L L I N G

LES 7

Als een prijs 25% omhoog gaat en daarna 25% omlaag, kost het weer hetzelfde.

1

Eens

2

Oneens

3

Ik twijfel

Stelling: dit is niet waar, laat studenten het narekenen. € 100 x 1,25 = € 125. € 125 x 0,75 = € 93,75. Je komt lager uit dan je begon, omdat de daling over een groter bedrag gaat. In één stap: 1,25 x 0,75 = 0,9375. Volgende les gaat hier verder op in.

T E R U G B L I K

LES 7

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Btw terugrekenen

2

Oude prijs terugvinden

3

Wat is 100%?

4

Ik kan ze allemaal

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Groei en procentpunten

Je loon stijgt elk jaar 2,5%, je huur 5%. Wat betekent dat over drie jaar? Volgende les reken je met groeifactoren en leer je waarom procent en procentpunt iets anders zijn.

  • Je kan rekenen met een groeifactor over meerdere jaren.

  • Je kan het verschil tussen procent en procentpunt uitleggen.

Volgende les: Procenten 2, les 8 van de serie.

Klik hier

Image credit: LessonUp