Nederlands
Leerjaar 1
Nederlands
Leerjaar 1
§ 2.3 Lezen
blz. 81, boek 1A
LESDOEL
Dit leer je vandaag:
Ik kan…
• de inleiding, kern en het slot van een tekst herkennen.
• een tekst verkennend lezen en het onderwerp voorspellen.
Waarom is dit belangrijk?
Zo begrijp je sneller waar een tekst over gaat en hoe de informatie is opgebouwd.
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • toon en bespreek
2.3 Lezen
VOORKENNIS ACTIVEREN
Waar of niet waar?
Waar? Ga staan. Niet waar? Blijf zitten
1. In iedere tekst staan tussenkopjes.
2. De zinnen van een alinea horen bij elkaar.
3. Elke alinea springt in.
4. Onder een tussenkopje staat maar één alinea.
WAAR
NIET WAAR
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • sleepvraag of poll
2.3 Lezen
VOORKENNIS ACTIVEREN
Denken – delen – uitwisselen
Waar kijk jij naar voordat je een tekst helemaal leest?
1 minuut
DENKEN
Noteer drie dingen.
2 minuten
DELEN
Bespreek dit met je buurman/buurvrouw
klassikaal
UITWISSELEN
Noem samen één antwoord.
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • coöperatief
2.3 Lezen
We bespreken samen opdracht 1 op blz. 81
INSTRUCTIE
Leertekst: inleiding – kern – slot
Veel teksten bestaan uit drie delen: een inleiding, een kern en een slot.
INLEIDING
• de eerste alinea van de tekst
• staat vaak apart van de tekst, bijvoorbeeld met grotere of vetgedrukte letters
• maakt meestal duidelijk wat het onderwerp is
KERN
• het middenstuk van de tekst
• bestaat uit twee of meer alinea’s
• geeft informatie over het onderwerp van de tekst
SLOT
• de laatste alinea
• herhaalt het belangrijkste uit de tekst of geeft tips
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • leertekst
2.3 Lezen
MODELING
Ik denk hardop: “Ken je vrienden”
INLEIDING
Eerste alinea. Het onderwerp wordt duidelijk.
KERN
Middenstuk. Hier staan uitleg en tips.
SLOT
Laatste alinea. De belangrijkste tip komt terug.
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • docent modelt
2.3 Lezen
MODELING
Mijn vaste denkstappen
1
Zoek de eerste alinea
Vaak de inleiding
2
Zoek de laatste alinea
Vaak het slot
3
Bekijk wat ertussen staat
Dat is de kern
4
Controleer de functie
Onderwerp, informatie, herhaling of tip?
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • hardop denken
2.3 Lezen
BEGELEIDE INOEFENING
Welke delen horen bij elkaar?
Sleep de omschrijvingen naar het juiste tekstdeel
INLEIDING
KERN
SLOT
eerste alinea
informatie over het onderwerp
laatste alinea
meestal het onderwerp
twee of meer alinea’s
herhaalt of geeft tips
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • sleepvraag
2.3 Lezen
BEGELEIDE INOEFENING
Tweetal-coach: “Rijk door eerlijkheid”
1. Vul samen in: inleiding = __, kern = __, slot = __
2. Leg om de beurt uit waaraan je elk deel herkent.
3. Bedenk samen een tussenkopje voor de kern.
Werkvorm: eerst individueel • daarna vergelijken • samen één antwoord
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • coöperatieve duo-check
2.3 Lezen
We maken samen opdracht 2 op blz. 82
BEGELEIDE INOEFENING
KLEINE LESAFSLUITING
Opbouw van een tekst
A
In de kern staat meestal de meeste informatie.
B
De inleiding is altijd vetgedrukt.
C
Het slot bestaat altijd uit precies één zin.
Welke uitspraak is waar? Leg ook uit waarom.
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • meerkeuze + toelichting
2.3 Lezen
ZELFSTANDIGE VERWERKING
Maken opdrachten 3, 4, 6, 7 op blz. 83 t/m 85
INSTRUCTIE
Leertekst: verkennend lezen
Voordat je een tekst écht gaat lezen, bekijk je de tekst. Je komt dan al veel over de tekst te weten. Daardoor lees je de tekst makkelijker. Deze manier noem je verkennend lezen.
VERKENNEND LEZEN DOE JE ZO
• Lees de titel en de tussenkopjes.
• Lees de inleiding en het slot.
• Lees de woorden die vet- of schuingedrukt zijn.
• Bekijk de plaatjes en lees de tekst erbij.
• Lees de bron onder de tekst.
STEL JEZELF DEZE VRAGEN
• Wat is het onderwerp?
• Wat weet ik al over het onderwerp?
• Wat voor tekst is het?
• Wie is de schrijver?
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • leertekst
2.3 Lezen
MODELING
Ik verken “Bijzondere vriendschap”
1. Titel: het gaat om een bijzondere vriendschap.
2. Foto: een hond en een cheeta zijn samen.
3. Inleiding + slot: hun relatie is uniek.
4. Mijn voorspelling: een bijzondere dierenvriendschap.
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • docent modelt
2.3 Lezen
Wat bekijk je bij verkennend lezen? Kies de juiste antwoorden.
BEGELEIDE INOEFENING
Wat bekijk je bij verkennend lezen?
Meerdere antwoorden zijn goed.
Titel en tussenkopjes
Iedere zin van de kern
Plaatjes en bijschriften
Vet- en schuingedrukte woorden
BEGELEIDE INOEFENING
“Onvergetelijke vakantie voor zieke kinderen”, blz. 89
Titel:
Wat verwacht je?
Tussenkopjes:
Welke deelonderwerpen kun je vinden?
Afbeeldingen:
Welke extra informatie kun je vinden?
Bron:
Wie publiceert dit?
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • coöperatieve placemat
2.3 Lezen
KLEINE LESAFSLUITING
Verkennend lezen
Waarom lees je een tekst eerst verkennend?
A
Omdat je dan geen enkele alinea meer hoeft te lezen.
B
Omdat je al veel te weten komt en daarna makkelijker leest.
C
Omdat je dan alleen naar het plaatje hoeft te kijken.
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • meerkeuze
2.3 Lezen
ZELFSTANDIGE VERWERKING
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • open vraag / werkblad
2.3 Lezen
Maak de leestaak vanaf blz. 88 t/m 91.
Opdrachten 13 en 14
GROTE LESAFSLUITING
1. Welke drie delen heeft een tekst vaak?
2. Waar staat meestal de meeste informatie?
3. Noem drie dingen die je bekijkt bij verkennend lezen.
4. Waarom lees je eerst verkennend?
5. Wat is het onderwerp van tekst 4?
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • quiz / spinner
2.3 Lezen
GROTE LESAFSLUITING
Terug naar het lesdoel
Ik kan de tekstdelen herkennen én een tekst verkennend lezen.
1
Nog niet
Ik heb extra uitleg nodig.
2
Bijna
Met een voorbeeld lukt het.
3
Ja
Ik kan het zelfstandig.
Exit-ticket: één ding dat je nu kunt + één vraag die je nog hebt
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
LessonUp • zelfinschatting + exit-ticket
2.3 Lezen