3
Assenstelsel
Paragraaf 3.4
Informatie in een assenstelsel
Een tabel vol getallen is lastig te lezen. Hoe maak je er een plaatje van waar je alles in ziet?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
3
Assenstelsel
Paragraaf 3.4
Informatie in een assenstelsel
Een tabel vol getallen is lastig te lezen. Hoe maak je er een plaatje van waar je alles in ziet?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 3 Assenstelsel, paragraaf 3.4 Informatie in een assenstelsel. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
3.4 Informatie in een assenstelsel
Leerdoelen
3.4.1
Je kunt gegevens uit een tabel als punten in een assenstelsel zetten.
3.4.2
Je kunt informatie aflezen uit een grafiek, zoals afstand en tijd.
3.4.3
Je kunt een veelhoek tekenen in een assenstelsel en de omtrek berekenen.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Startvraag
Tim op de fiets
Tim schrijft op hoeveel km hij na 1, 2 en 3 uur heeft gefietst. Wat kan hij daarmee in een assenstelsel doen?
Er een cirkel van tekenen
Alles bij elkaar optellen
Alleen de uren op de x-as zetten
Punten (uren, km) zetten en verbinden
Elke meting heeft twee getallen: een tijd en een afstand. Dat is precies een punt (x, y). Laat leerlingen verwoorden wat op de x-as en wat op de y-as hoort.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Van tabel naar grafiek
Tim fietst elk uur 15 km.
tijd (uur): 0, 1, 2, 3
afstand (km): 0, 15, 30, 45
Elke kolom is een punt: (1, 15), (2, 30), (3, 45). Zet de punten in een assenstelsel en verbind ze met een lijn.
Wijs in de figuur aan dat het punt (2, 30) bij twee uur en 30 km hoort. De lijn laat ook zien wat er tussen de metingen gebeurt: na anderhalf uur is Tim ongeveer op 22 km. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Opdrachten Kennis
1
Hoeveel km heeft Sanne na 2 uur gefietst?
16 km
48 km
32 km
2 km
Bij x = 2 hoort y = 32. 16 km is de afstand na 1 uur, 48 km die na 4 uur. 2 km is de x-waarde in plaats van de y-waarde. Doorvragen: hoeveel km fietst Sanne per uur in het begin? Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Drie stappen
Zo maak je van een situatie een grafiek.
Tabel
Zet de gegevens in rijen: bij elke tijd hoort een afstand.
Punten
Elk paar uit de tabel is een punt (x, y) in het assenstelsel.
Lijn
Verbind de punten. Zo zie je ook wat er tussen de metingen gebeurt.
Vraag welke gegevens op de x-as horen: bijna altijd datgene wat je kiest of wat vooruit loopt, zoals de tijd. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Voorbeeldopdracht 1
Teken rechthoek ABCD met A(2, 1), B(7, 1), C(7, 3) en D(2, 3). Wat is de omtrek?
gegeven
A = (2, 1), B = (7, 1)
C = (7, 3), D = (2, 3)
uitwerking
AB = 7 − 2 = 5
BC = 3 − 1 = 2
Omtrek = 2 · (5 + 2)
antwoord
Omtrek = 14
De zijden liggen horizontaal en verticaal, dus de lengte is een verschil van twee x- of twee y-waarden. Wie 7 telt als lengte, neemt de x van B in plaats van het verschil. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Opdrachten Kennis
2
Na hoeveel uur heeft Tim 45 km gefietst?
Zoek 45 op de y-as en ga naar rechts tot de lijn, dan omlaag: x = 3. Wie 45 antwoordt, noemt de afstand in plaats van de tijd. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Vul de ontbrekende woorden en getallen in.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Opdrachten Toepassing
3
Het punt (4, 60) betekent: na 4 uur is 60 km gefietst.
De eerste coördinaat staat op de x-as.
De tweede coördinaat staat op de y-as.
Het punt (4, 60) hoort bij Tims tempo van 15 km per uur: 4 · 15 = 60. Afleider km is de eenheid van de afstand, geen getal; 15 is de afstand per uur.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Opdrachten Toepassing
4
Zet de stappen in de goede volgorde.
De volgorde is: gegevens verzamelen, assen kiezen, punten zetten, lijn trekken. Vraag waarom de schaal vóór de punten komt: anders passen ze niet op het papier.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Opdrachten Toepassing
5
Wat gebeurt er tussen 2 en 3 uur in de grafiek van Sanne?
Sanne staat stil
Sanne fietst sneller
Sanne fietst terug
Sanne fietst langzamer
De lijn loopt horizontaal: de afstand blijft 32 km terwijl de tijd doorloopt, dus Sanne rust. Terugfietsen zou de lijn omlaag laten lopen. Een leerling die denkt dat een vlakke lijn niets doet, ziet de pauze over het hoofd. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Opdrachten Toepassing
★ 6
Sanne is na 4 uur 48 km verder. Hoeveel km per uur is dat gemiddeld?
48 : 4 = 12 km per uur, de pauze meegerekend. Wie 16 antwoordt, kijkt alleen naar de uren dat ze fietst. Doorvragen: waarom is het gemiddelde lager dan 16? Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
V E R D E R K I J K E R
Grafieken om je heen
Een smartwatch tekent je hartslag als grafiek, een weerapp de temperatuur per uur en een game je score per level. Overal staat de tijd op de x-as en een meting op de y-as. Kijk bij een grafiek altijd eerst naar de assen: wat is gemeten en in welke eenheid?
Laat leerlingen een eigen grafiek van een dag schetsen, bijvoorbeeld hun schermtijd per uur. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.4
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
3.4.1 Van tabel naar grafiek
3.4.2 Informatie uit een grafiek lezen
3.4.3 Veelhoek tekenen en omtrek
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp