§5.1 Bewegingen vastleggen (kgt)

5

Bewegen

Paragraaf 5.1

Bewegingen vastleggen

Twee lopers komen bijna tegelijk over de finish. Hoe weet je zeker wie er won?

Gemaakt bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, vmbo-kgt

vmbo-kgt

1 / 15
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNatuur- en scheikundeMiddelbare schoolvmbo k, g, t

In deze les zitten 15 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Introductie

Leerlingen leren hoe je een beweging vastlegt met video, een stroboscoopfoto en metingen, en ze maken en lezen een afstand-tijdtabel en een afstand-tijddiagram. Les bij Nova NaSk MAX 1|2 deel B, hoofdstuk 5 Bewegen, paragraaf 5.1, vmbo-kgt leerjaar 2. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Onderdelen in deze les

5

Bewegen

Paragraaf 5.1

Bewegingen vastleggen

Twee lopers komen bijna tegelijk over de finish. Hoe weet je zeker wie er won?

Gemaakt bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, vmbo-kgt

vmbo-kgt

Les bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, hoofdstuk 5 Bewegen, paragraaf 5.1 Bewegingen vastleggen. Ongeveer 40 minuten, leerjaar 2 vmbo-kgt. Image credit: LessonUp Image credit: Omslag Nova NaSk 1|2 deel B vmbo-kgt, Malmberg

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

5.1  Bewegingen vastleggen

Leerdoelen

5.1.1

Je kunt drie manieren noemen om een beweging vast te leggen.

5.1.2

Je kunt een afstand-tijdtabel maken en aflezen.

5.1.3

Je kunt een afstand-tijddiagram tekenen en aflezen.

Practica en vaardigheden

P R A C T I C U M

Een beweging meten met stopwatch en meetlint

V A A R D I G H E I D

Een diagram tekenen

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

Startvraag

Wie was het eerst?

Twee lopers komen bijna tegelijk over de finish.

Hoe kun je het best zien wie er won?

A

Filmen en vertraagd terugkijken

B

Goed kijken naast de finish

C

De lopers vragen wie won

D

Luisteren naar de voetstappen

Een beweging gaat vaak te snel voor je ogen. Met een video kun je hem vertraagd en beeld voor beeld terugkijken. Vraag door: waar heb je dat al eens gezien? Denk aan de videoscheidsrechter bij voetbal. Image credit: Pfc. Kyle Kimble, U.S. Army, Wikimedia Commons (publiek domein)

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

Een beweging vastleggen

Een beweging gaat vaak te snel om goed te zien. Daarom leg je hem vast.

Met een video

Je filmt de beweging. Daarna kijk je hem beeld voor beeld terug.

Met een stroboscoopfoto

Het voorwerp staat er steeds opnieuw op, telkens na dezelfde tijd. Zo zie je hoe het bewoog.

Meten en noteren

Met een stopwatch en een meetlint meet je tijd en afstand. Die schrijf je in een tabel.

Laat leerlingen bij elke manier een voorbeeld bedenken: een slow-motionfilmpje op de telefoon, een foto van een stuiterende bal, een tijdmeting bij gym. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

Een stroboscoopfoto

Foto: MichaelMaggs, bewerking Richard Bartz (CC BY-SA 3.0)

Op deze foto stuitert een bal. Steeds na dezelfde tijd is de bal vastgelegd. Alle beelden staan samen op één foto.

  • Beelden ver uit elkaar: de bal ging snel.

  • Beelden dicht bij elkaar: de bal ging langzaam.

Wijs op de foto aan waar de beelden dicht op elkaar zitten: bovenin de boog. Daar gaat de bal het langzaamst. Image credit: MichaelMaggs, bewerking Richard Bartz, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0) Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

Opdrachten Kennis

1

Foto: MichaelMaggs, bewerking Richard Bartz (CC BY-SA 3.0)

Kijk naar de stuiterbal. Waar ging de bal het snelst?

A

bovenin de boog

B

vlak boven de grond

C

overal even snel

Vlak boven de grond liggen de beelden het verst uit elkaar. Daar legt de bal in dezelfde tijd de grootste afstand af, dus gaat hij het snelst. Wie A kiest, denkt: veel ballen bij elkaar is veel beweging. Het is juist andersom. Image credit: MichaelMaggs, bewerking Richard Bartz, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

Practicum

Meten hoe snel je loopt

Doel: Je meet hoe lang iemand over 5, 10, 15 en 20 meter doet en zet dat in een tabel.

Je hebt nodig

  • meetlint

  • 4 stopwatches

  • krijt of pionnen

  • pen en papier

Zo doe je het

  1. Zet met krijt een startstreep en om de 5 meter een streep, tot 20 meter.

  2. Bij elke streep staat een leerling met een stopwatch.

  3. Bij het startsein loopt de loper weg en starten alle stopwatches.

  4. Elke tijdmeter stopt als de loper bij zijn streep is.

  5. Zet de afstanden en tijden in een tabel. Doe het daarna nog een keer met hardlopen.

Werk in groepjes van zes: een loper, vier tijdmeters en een schrijver. Bewaar de tabel: die gebruiken leerlingen straks voor het diagram. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

Een afstand-tijdtabel

In een afstand-tijdtabel zet je bij elke tijd hoeveel meter er is afgelegd.

Voorbeeld: Noor wandelt. Dit zijn haar metingen:

  • na 0 s: 0 m

  • na 10 s: 15 m

  • na 20 s: 30 m

  • na 30 s: 45 m

De tijd zet je altijd voorop. Elke 10 seconden komt er bij Noor 15 meter bij.

Laat leerlingen de metingen van Noor als echte tabel in hun schrift zetten, met een kolom tijd (s) en een kolom afstand (m). Image credit: LessonUp

Lees de tabel van Noor af. Vul de getallen in.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

Opdrachten Kennis

2

Na 10 s heeft Noor 15 m gewandeld.

Na 30 s heeft Noor 45 m gewandeld.

Als ze zo doorloopt, is ze na 40 s op 60 m.

15
30
60
20
40
45

15 m, 30 s en 60 m. Elke 10 s komt er 15 m bij, dus na 40 s is het 45 + 15 = 60 m. Wie 40 kiest bij de laatste regel, telt 10 erbij in plaats van 15.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

Een afstand-tijddiagram

Van een tabel maak je een diagram. Je noemt het ook een (s,t)-diagram.

  • Zet de tijd op de horizontale as.

  • Zet de afstand op de verticale as.

  • Zet bij elke meting een punt.

  • Verbind de punten met een lijn.

Bij Noor krijg je een rechte schuine lijn. Hoe steiler de lijn, hoe sneller iemand gaat.

Teken het diagram van Noor samen op het bord. Laat leerlingen daarna het diagram van hun eigen practicum tekenen. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

Opdrachten Toepassing

3

In een afstand-tijddiagram loopt de lijn een tijdje helemaal horizontaal. Wat betekent dat?

A

De persoon gaat heel snel

B

De persoon loopt terug

C

De persoon gaat steeds sneller

D

De persoon staat stil

Horizontaal betekent: de tijd loopt door, maar de afstand blijft gelijk. De persoon staat dus stil, bijvoorbeeld voor een stoplicht. Wie A kiest, verwart horizontaal met steil.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

Opdrachten Toepassing

★ 4

Sem fietst. Na 10 min is hij 3 km ver, na 20 min 6 km. Hoeveel minuten doet hij over 15 km als hij zo doorfietst?

Steropdracht. Elke 10 minuten komt er 3 km bij. 15 km is 5 x 3 km, dus 5 x 10 = 50 minuten. Leerlingen kunnen de tabel ook verder invullen: 30 min 9 km, 40 min 12 km, 50 min 15 km.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

V E R D E R K I J K E R

De finishcamera

Bij atletiekwedstrijden staat een speciale camera bij de finish. Hij fotografeert alleen de finishlijn, heel veel keer per seconde. Zo ziet de jury wie het eerst over de streep was, ook als het verschil maar een honderdste seconde is.

Dit heet een photo finish. Vraag door: waarom is gewoon kijken bij de finish niet genoeg? Bij een sprint gaan lopers ongeveer 10 meter per seconde, dan is een honderdste seconde ongeveer 10 centimeter. Image credit: Pfc. Kyle Kimble, U.S. Army, Wikimedia Commons (publiek domein) Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.1

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

5.1.1 Een beweging vastleggen

2

5.1.2 Afstand-tijdtabel maken en aflezen

3

5.1.3 Afstand-tijddiagram tekenen en aflezen

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

5.1

Klik hier

Image credit: LessonUp