7
Energie
Paragraaf 7.3
Elektrische energie
Een waterkoker staat maar even aan, de tv urenlang. Welk apparaat kost de meeste energie?
Gemaakt bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, vmbo-kgt
vmbo-kgt
7
Energie
Paragraaf 7.3
Elektrische energie
Een waterkoker staat maar even aan, de tv urenlang. Welk apparaat kost de meeste energie?
Gemaakt bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, vmbo-kgt
vmbo-kgt
Les bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, hoofdstuk 7 Energie, paragraaf 7.3 Elektrische energie. Ongeveer 40 minuten, leerjaar 2 vmbo-kgt. Image credit: LessonUp Image credit: Omslag Nova NaSk 1|2 deel B vmbo-kgt, Malmberg
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
7.3 Elektrische energie
Leerdoelen
7.3.1
Je kunt uitleggen wat het vermogen van een apparaat is.
7.3.2
Je kunt met energie = vermogen x tijd uitrekenen hoeveel kWh een apparaat gebruikt.
7.3.3
Je kunt uitrekenen wat het energiegebruik van een apparaat kost.
Practica en vaardigheden
V A A R D I G H E I D
Rekenen met een formule in vier stappen
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
Foto: Schekinov Alexey Victorovich (CC BY-SA 3.0)
Startvraag
Wie gebruikt het meest?
Een waterkoker van 2000 watt staat 3 minuten aan. Een tv van 100 watt staat 3 uur aan. Wie gebruikt de meeste energie?
de waterkoker
de tv
ze gebruiken evenveel
dat kun je niet weten
Laat eerst stemmen en vraag dan naar de redenering. De waterkoker gebruikt 2 kW x 0,05 h = 0,1 kWh. De tv gebruikt 0,1 kW x 3 h = 0,3 kWh. De tv gebruikt dus drie keer zoveel. Aan het eind van de les kunnen leerlingen dit zelf uitrekenen. Image credit: Schekinov Alexey Victorovich, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
Vermogen
Elk elektrisch apparaat zet elektrische energie om. Hoeveel energie per seconde, dat is het vermogen. Vermogen meet je in watt (W).
een ledlamp: ongeveer 8 W
een laptop: ongeveer 50 W
een waterkoker: ongeveer 2000 W
Grote vermogens schrijf je in kilowatt (kW): 1 kW = 1000 W. Een waterkoker van 2000 W heeft dus een vermogen van 2 kW.
Het vermogen staat op een plaatje of sticker op het apparaat. Laat leerlingen thuis bij twee apparaten kijken. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
Opdrachten Kennis
1
Een stofzuiger heeft een vermogen van 1500 W. Hoeveel kilowatt is dat?
15 kW
150 kW
0,15 kW
1,5 kW
1500 : 1000 = 1,5 kW. Wie 15 of 150 kiest, deelt door 100 of 10 in plaats van door 1000.
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
Energie berekenen
energie = vermogen x tijd
E = P x t
grootheid
symbool
eenheid
energie
E
kWh (kilowattuur)
vermogen
P
kW (kilowatt)
tijd
t
h (uur)
Vermogen in kW en tijd in uren? Dan krijg je de energie in kilowattuur (kWh).
Laat de woordformule hardop herhalen voordat je de letters gebruikt. P komt van het Engelse power. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
Voorbeeldopdracht 1
Een elektrische kachel heeft een vermogen van 2 kW. Hij staat 1,5 uur aan. Bereken hoeveel energie de kachel gebruikt.
gegeven
vermogen = 2 kW
tijd = 1,5 h
gevraagd
energie in kWh
uitwerking
energie = vermogen x tijd
energie = 2 x 1,5 = 3
antwoord
De kachel gebruikt 3 kWh.
Laat leerlingen de vier stappen gegeven, gevraagd, uitwerking en antwoord overnemen in hun schrift. Image credit: LessonUp
Bereken de energie met E = P x t. Vul de getallen in.
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
Opdrachten Kennis
2
Een oven van 3 kW staat 2 uur aan: E = 3 x 2 = 6 kWh
Een tv van 0,1 kW staat 4 uur aan: E = 0,1 x 4 = 0,4 kWh
Een kachel van 2 kW staat een half uur aan: E = 2 x 0,5 = 1 kWh
6 kWh, 0,4 kWh en 1 kWh. De afleiders ontstaan als je deelt in plaats van vermenigvuldigt, of de komma vergeet.
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
Wat kost het?
In de meterkast zit een energiemeter. Die telt hoeveel kWh je thuis gebruikt. Voor elke kWh betaal je geld.
kosten = energie x prijs per kWh
Stel dat 1 kWh 30 cent kost. Een kachel gebruikt 3 kWh. Dat kost dan 3 x 30 = 90 cent.
De echte prijs per kWh verschilt per contract en verandert in de loop van de tijd. In deze les rekenen we met een rond voorbeeldbedrag. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
Opdrachten Toepassing
3
Een föhn van 2 kW staat een kwartier aan. Stel dat 1 kWh 30 cent kost. Wat kost het föhnen?
15 cent
60 cent
30 cent
50 cent
Een kwartier is 0,25 h. E = 2 x 0,25 = 0,5 kWh. Kosten: 0,5 x 30 = 15 cent. Wie 60 cent kiest, rekent met een heel uur. Wie 50 cent kiest, gebruikt 0,5 kWh als bedrag.
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
Opdrachten Toepassing
★ 4
Een gamecomputer van 0,2 kW staat elke dag 3 uur aan. Hoeveel kWh gebruikt hij in een week van 7 dagen?
Steropdracht in twee stappen. Per dag: E = 0,2 x 3 = 0,6 kWh. Per week: 7 x 0,6 = 4,2 kWh. Doorvragen: wat kost dat als 1 kWh 30 cent kost? 4,2 x 30 = 126 cent, dus € 1,26.
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
V E R D E R K I J K E R
Zelf stroom maken
Foto: Steven Lek (CC BY-SA 4.0)
Zonnepanelen zetten stralingsenergie van de zon om in elektrische energie. Op een zonnige dag maken ze vaak meer energie dan je in huis gebruikt. Die extra energie gaat dan naar het stroomnet. 's Nachts maken zonnepanelen geen stroom.
Vraag door: wanneer kun je de waterkoker en de wasmachine het best aanzetten als je zonnepanelen hebt? Overdag, als de zon schijnt. Image credit: Steven Lek, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0) Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 7
Paragraaf 7.3
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
7.3.1 Vermogen in watt en kilowatt
7.3.2 Energie berekenen in kWh
7.3.3 Kosten berekenen
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp