Traditioneel naar modern (Maatschappijwetenschappen havo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Maatschappijwetenschappen
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introductie

Terugblik met een quiz van twaalf vragen over rationalisering, individualisering en institutionalisering.

VERANDERING · MODERNISERING

Quiz

Terugblik: Traditioneel naar modern

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Onbekend / Wikimedia Commons, publiek domein

Wat is rationalisering?

A

De werkelijkheid ordenen zodat ze beheersbaar wordt

B

Waarden en regels vastleggen in vaste patronen

C

De zelfstandigheid van individuen vergroten

D

Cultuur doorgeven aan nieuwe generaties

Syllabus 18.1.

Wat is individualisering?

A

Mensen volgen steeds dezelfde vaste gedragsregels

B

Mensen ordenen hun werk om efficiënter te zijn

C

Een gezin wordt vervangen door een organisatie

D

Individuen vergroten hun zelfstandigheid op veel gebieden

Syllabus 18.2. Verwachte fout: het gezin verdwijnt. Dat zegt de syllabus juist niet.

Wat is institutionalisering?

A

Mensen worden in instellingen opgenomen

B

Waarden en regels worden vastgelegd in gedragspatronen

C

Een overheid krijgt meer macht over burgers

D

Regels verdwijnen door meer persoonlijke vrijheid

Syllabus 18.3. Verwachte fout: institutionalisering opvatten als opname in een instelling.

Zet op volgorde, van vroeg naar laat

1

Processen worden overal doelmatig georganiseerd

2

Rationalisering begint, ongeveer in de 17e eeuw

3

Gewoonten en tradities sturen het handelen

4

De industriële revolutie versnelt het proces

Syllabus 18.1. Eerst de premoderne tijd, dan het begin rond de 17e eeuw, na de industriële revolutie een stroomversnelling, en daarna de moderne doelmatige samenleving.

Vul in

Als emancipatieproces wordt individualisering positief gezien, maar het wordt ook negatief gezien door minder maatschappelijke integratie en meer egoïsme.

positief

negatief

maatschappelijke integratie

neutraal

rationeel

Syllabus 18.2.

Een bank sluit kantoren en laat klanten online bankieren om kosten te besparen. Welk proces?

A

Rationalisering

B

Individualisering

C

Institutionalisering

D

Traditionalisering

Syllabus 18.1. Aanwijzing: kosten besparen met vaste, doelmatige stappen.

Een vereniging heeft vaste regels voor vergaderingen: voorzitter, agenda en notulen. Leden volgen die vanzelf. Welk proces?

A

Rationalisering

B

Individualisering

C

Institutionalisering

D

Modernisering

Syllabus 18.3. Aanwijzing: vastgelegde regels die als standaardpatroon vanzelf worden gevolgd. Modernisering is de overkoepelende ontwikkeling, geen proces van deze casus.

Waarom helpt institutionalisering mensen in het dagelijks leven?

A

Ze hoeven geen regels meer te volgen

B

Ze hoeven niet steeds alles opnieuw af te spreken

C

Ze worden vrijer van alle groepen om hen heen

D

Ze kunnen hun doelen sneller meten

Syllabus 18.3: zekerheid, ruimte en tijd.

Noem twee traditionele instituties die minder bepalen.

Goed antwoord: twee van gezin, sociale klasse, kerk, arbeid, huwelijk (syllabus 18.2). Verwachte fout: een instelling noemen die niet in de syllabus staat, zoals de overheid.

Welk verschijnsel hoort bij individualisering?

A

Meer ingesleten gewoontes in het werk

B

Meer standaardregels voor gedrag

C

Meer toegeschreven posities

D

Meer sociale en geografische mobiliteit

Syllabus 18.2: mensen komen losser van herkomstmilieu en geboorteplaats.

Welke uitspraak over de drie processen klopt?

A

Ze kwamen alleen voor in de premoderne samenleving

B

Ze sluiten elkaar volledig uit in de moderne tijd

C

Ze gelden alleen voor de industriële revolutie

D

Ze typeren de ontwikkeling van traditioneel naar modern

Syllabus 18.

Noem een kenmerk van een traditionele samenleving.

Goed antwoord: gewoontes en godsdienstige tradities sturen het handelen, posities worden toegeschreven op basis van afkomst, mensen zijn afhankelijk van gezin of kerk. Verwachte fout: wetenschap en techniek noemen. Dat is modern.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

VERANDERING · MODERNISERING

Goed gedaan!

Rationalisering maakt het leven doelmatig, individualisering geeft je eigen keuzes en institutionalisering geeft vaste patronen. Samen typeren ze de weg van traditioneel naar modern.