Laelius - inleiding

• Latijn
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

CE 2026 - Cicero en Seneca

Filosofen over vriendschap

Hoe heet Aristoteles'
werk over ethiek?

Tussen wie is vriendschap mogelijk volgens Aristoteles?

1. Alleen rijke mensen
2. Alleen vrouwen
3. Moreel en intellectueel voortreffelijke mannen
4. Iedereen zonder uitzondering

Wat betekent 'politiek wezen' voor de mens?

1. Een onafhankelijk individu
2. Een solist
3. Een gemeenschapswezen
4. Een economisch wezen

Wat is vriendschap volgens Aristoteles?

1. Een soort van materieel bezit
2. Een tijdelijke relatie
3. Een politiek systeem
4. Een vorm van voortreffelijkheid

Aristoteles over vriendschap (H1)

• Ethica Nicomachaea: Hoe word je gelukkig? 
• Vriendschap is een vorm van ἀρετή (voortreffelijkheid) en een voorwaarde voor geluk, want de mens is een gemeenschapswezen (πολιτικὸν ζῷον). 
• Gelijkheid, wederkerigheid en vertrouwdheid als basis voor vriendschap.
• Vriendschap alleen mogelijk tussen moreel en intellectueel voortreffelijke mannen, die in de ander een 'tweede ik' herkennen.

Wat is het Latijnse
woord voor ἀρετή?

3 soorten vriendschap
volgens Aristoteles?

Drie soorten vrienden volgens Aristoteles

1.  Vriendschap voor het nut: wat is goed voor mezelf?
   
2. Vriendschap voor het genot: wat is aangenaam voor mezelf?
   
3. Vriendschap voor de deugd: wat is goed voor elkaar?
   
   

Denk aan je eigen vrienden. Noem bij iedere categorie van Ari een vriend.

Het Leven van Cicero (H2)

Wat weet je  van het leven van Cicero?

1

2

3

4

5

De opstand van Catilina

De burgeroorlog tussen Caesar en Pompeius

Cicero wordt verkozen tot consul suo anno 

Cicero wordt verbannen door toedoen van Clodius

Cicero wordt vermoord door soldaten van Antonius

Welk genre heeft Cicero niet geschreven?

1. Redevoeringen
2. Gedichten
3. Filosofische werken
4. Brieven

Jaar van de
moord op Caesar?

Cicero: Laelius de Amicitia

• Filosofische dialoog tussen Gaius Laelius en zijn schoonzoons Gaius Fannius en Quintus Mucius Scaevola.
• Eind 44 v.Chr. (Cicero stierf eind 43 v.Chr.).
• Net na de dood van Caesar (15 maart 44 v.Chr.).
• Griekse ideeën over vriendschap (Stoa en Ari) komen terug in een Romeinse context.

Personages

Maak in je schrift een 'mindmap' met de volgende personages:

- Atticus

- Cicero

- Fannius

- Laelius

- Scaevola

- Scipio