SCHOOLFILM VAN DE MAAND FEBRUARI: RUPS

• Kunstzinnige oriëntatie
• Basisschool
• Groep 5-7

Introductie

Dit is een les over RUPS. Lees eerst de instructie door. In een straat vol luidruchtige volwassenen blijft de introverte Bo (9) liever stil en verborgen. In haar zelfgemaakte 'mensyclopedie' onderzoekt, schrijft en tekent ze haar buren. Maar alles verandert wanneer ze een nieuw buurmeisje krijgt: Rups. Door de drukke en sociale Rups ontdekt Bo een totaal andere kant van zichzelf. In deze les kijken jullie een korte film over twee ogenschijnlijk verschillende buurmeisjes die beste vriendinnen worden. Je gaat je leerlingen meer leren over filmposters en het bedenken van verhaallijnen. Ze zullen vragen beantwoorden op basis van een filmfragment en kunnen hun mening laten horen over verschillende stellingen met betrekking op het thema 'thuis'. Tenslotte zullen ze in een creatieve opdracht aan de slag gaan met het maken van een collage - net als Bo en Rups in de film! Deze les is geschikt voor leerlingen van groep 5 tot 7 van het primair onderwijs. Deze filmles is ontwikkeld door Nederlands Film Festival als Schoolfilm van de Maand februari 2026. Elke maand lichten we, in samenwerking met Schooltv, NPO, en het Nederlands Film Festival (onder de noemer Film in de Klas), een film uit met een bijbehorende les, die je gratis in de klas kunt kijken en bespreken.

Instructies

Zie de bijlage voor een PDF-handleiding van deze les!

Thema’s:

• identiteit en jezelf zijn
• vriendschap
• familie

Leerdoelen:

• Leerlingen kunnen bespreken wat vriendschap voor hen betekent;
• Leerlingen kunnen de eigenschappen van een filmposter benoemen;
• Leerlingen kunnen stellingen innemen met betrekking op het thema 'thuis';
• Leerlingen herkennen de kenmerken die bij introversie en extraversie horen.

Benodigdheden:

• laptop en scherm of digibord
• tijdschriften en kranten
• scharen, lijm, stiften, potloden
• groot vel papier (A3)

NB: Deze les bevat een (of meerdere) slide(s) met (een deel/delen van) de film Rups (2024).

Regie: Susanne Hagen / Productie: Vanjelle Producties / Omroep: NTR.

Het is niet toegestaan om de film of delen daarvan buiten de context van de les te vervaardigen of te distribueren.

Instructies

Docentenhandleiding 'Rups'.pdf

PO

groep

5-7

Regie: Susanne Hagen / Productie: Vanjelle Producties / Omroep: NTR.

Introductie film en les

 

Met deze interactieve filmles ga je met je leerlingen aan de hand van de korte film Rups en bijbehorende opdrachten de thema's thuis, vriendschap, jezelf zijn, verhuizen, familie en angsten overwinnen behandelen.

Thema's:

Wat betekent vriendschap voor jou? Mag je daarbij je eigen, unieke zelf meebrengen? Rups is een film die zich bij uitsteek leent om deze hoofdthema's te bespreken, vanuit verschillende

perspectieven.

In deze les ...

… bekijken jullie de korte film Rups;

… bespreken jullie wat vriendschap (voor jullie) betekent;

… ontdekken jullie het verschil tussen introversie en extraversie, en hoe je jezelf kunt blijven.

Introductie film en les

Vertel dat de leerlingen in deze les...

… de korte film Rups bekijken;

… bespreken wat vriendschap (voor hen) betekent;

… ontdekken wat het verschil tussen introversie en extraversie is, en hoe je jezelf kunt blijven.

Waar denk jij aan bij de woorden 'vriendschap' en 'jezelf durven zijn'?

Vul aan: 

Vriendschap betekent voor mij....

vriendschap / jezelf zijn

Werkvorm 1: Introductie – vriendschap en jezelf zijn

Stap 1: Vraag de leerlingen waar zijn aan denken bij het woord 'vriendschap' en 'jezelf zijn'. Vul samen een aantal woorden in.

Stap 2: Laat de leerlingen nu een zin aanvullen door dit op het bord te schrijven: 'Vriendschap betekent voor mij ... '

Bijvoorbeeld:
'Vriendschap betekent voor mij: lief voor elkaar zijn'

'Vriendschap betekent voor mij: elkaar accepteren'

'Vriendschap betekent voor mij: dingen met elkaar delen'

Stap 3: Bespreek wat de leerlingen hebben opgeschreven en waarom.

Kijk naar de filmposter, wat zie je precies? 

Poster

Filmposters geven kijkers een glimp van wat komen gaat zonder het hele verhaal weg te geven. Door middel van kleuren, tekst, beelden en personages introduceren zij het thema of onderwerp van de film.

Titel

Een titel moet de aandacht van het publiek trekken. Een goede titel is leuk en uitnodigend. Het moet de toeschouwer enthousiast maken om de film te gaan bekijken.

1.

Waar zou de korte film Rups over kunnen gaan?

2.

Vind je de poster passen bij het onderwerp 'vriendschap' of 'jezelf zijn'? Waarom wel, of waarom niet?

3.

Denk je dat dit een vrolijk film is? Waarom?

Werkvorm 2: Filmposters bekijken

Stap 1: 

Vertel de leerlingen over de film Rups. 

Stap 2: 

Bespreek de volgende vragen:

1. Wat is er te zien op de poster van Rups? Welke kleuren, en afbeeldingen? 
2. Waar zou de korte film Rups over kunnen gaan?
3. Denk je dat dit een vrolijk film is? Waarom?
4. Vind je de filmposters passen bij het onderwerp 'vriendschap' of 'jezelf durven zijn'?

Leg na het bespreken van de vragen uit dat de film Rups gaat over Bo (9), het enige kind in een straat vol drukke volwassenen. De volwassenen vinden haar maar stil, en haar ouders proberen haar bij de groep te betrekken. Wanneer er voor het eerst een ander kind in de straat komt wonen, besluit ze een andere kant van zichzelf te laten zien: ze zal vrienden worden met haar nieuwe buurmeisje Rups.

Bekijk een fragment

Werkvorm 3: Filmfragment bekijken en vragen beantwoorden (1/2)

Stel na het kijken van het filmfragment de volgende vragen aan de klas:

• Wat voor soort meisje is Rups? Kun je woorden bedenken die bij haar passen? (bijv. brutaal, zelfverzekerd, etc.)
• Wat voor soort meisje is Bo? Kun je woorden bedenken die bij haar passen? (bijv. stil, verlegen, teruggetrokken, etc.)
• Wat vind je van het gedrag van Rups?
• Wat vind je van het gedrag van Bo?
• Wat vind je ervan dat Bo niet met Rups wilt buitenspelen? Hoe zou dat kunnen komen?
• Hoe gaat het verhaal verder denk je?

1. Hoe leven rupsen in het wild?

2. Wat doet Bo in het fragment?

3. Wat doet Rups?

4. Waarom zegt Bo dat Rups haar verrast?

5. Hoe verschillen Rups en Bo van elkaar?

6. Waarom denk je dat Bo niet durft om met Rups te spelen?

7. Denk je dat Bo en Rups vrienden met elkaar kunnen zijn? Waarom? 

Werkvorm 3: Filmfragment bekijken en vragen beantwoorden (2/2)

Na het kijken van het fragment geven de leerlingen antwoord op de volgende vragen, door deze antwoorden in hun schrift te schrijven. Daarna bespreken ze hun antwoorden in tweetallen. Tot slot worden de vragen klassikaal nog even kort besproken.

1. Hoe leven rupsen in het wild?
2. Wat doet Bo in het fragment?
3. Wat doet Rups?
4. Waarom zegt Bo dat Rups haar verrast?
5. Hoe verschillen Rups en Bo van elkaar?
6. Waarom denk je dat Bo niet durft om met Rups te spelen?
7. Denk je dat Bo en Rups vrienden met elkaar kunnen zijn? Waarom?

Bekijk de film

Werkvorm 3: Bekijk nu de hele film

Filmomschrijving:

Bo (9) is het enige kind in een straat vol extraverte volwassenen. Ze vinden haar maar stil, en haar ouders proberen haar tevergeefs bij de groep te betrekken. Maar de fantasierijke Bo schrijft liever in haar zelfgemaakte 'mensyclopedie'. Wanneer er voor het eerst een ander kind in de straat komt wonen, besluit ze een andere kant van zichzelf te laten zien aan haar oordelende buren: ze zal vrienden worden met haar nieuwe buurmeisje. Een afstudeerfilm over de stille kracht van de introvert en de magie van fantasie.

Film: Rups

Bekijk de film.

Regie: Susanne Hagen / Productie: Vanjelle Producties / Omroep: NTR. (23 minuten)

Denk na over wat vriendschap betekent volgens Bo en Rups. Hoe verschillen ze van elkaar? Heeft dit ook invloed op hoe jij vriendschap ziet?

Stelling 1

'Introverte en extraverte mensen kunnen geen vrienden zijn.'

Stelling 2

'Je kunt jezelf zeker voelen als je introvert bent.'

Stelling 3

'Echte vriendschap betekent dat je elkaar accepteert zoals je bent.'

Stelling 4

'Extraverte mensen zijn altijd zelfverzekerd.'

Stelling 5

'Vriendschap betekent dat je ook eerlijk tegen elkaar kunt zijn, zelfs als dat moeilijk is.' 

Heeft iemand iets gezegd waardoor jij anders bent gaan denken over 'thuis'?

Stelling 6

'Je hoeft niet altijd dezelfde interesses te hebben om vrienden te kunnen zijn.' 

Werkvorm 4: Stellingen

Stap 1: Vraag de leerlingen wat ze van de film vonden. Wat zijn een paar leuke dingen en dingen waar ze kritisch op zijn?

Stap 2: Ga dieper in op het woord vriendschap door de onderstaande stellingen met de leerlingen te bespreken.

Stap 3: Voor deze opdracht is een beetje ruimte nodig. Bespreek de volgende stellingen met de leerlingen.
Vraag de leerlingen die het eens zijn aan de rechterkant van het lokaal te gaan staan en de leerlingen die het oneens  zijn aan de linkerkant. (Alternatief: staan/zitten, hand omhoog/hand omlaag).

Vraag waarom zij voor 'eens' of 'oneens' hebben gekozen. 

Stellingen:

• Stelling 1: Introverte en extraverte mensen kunnen geen vrienden zijn.

• Stelling 2: Je kunt jezelf zeker voelen als je introvert bent.

• Stelling 3: Echte vriendschap betekent dat je elkaar accepteert zoals je bent.

• Stelling 4: Extraverte mensen zijn altijd zelfverzekerd.
• Stelling 5: Vriendschap betekent dat je ook eerlijk tegen elkaar kunt zijn, zelfs als dat moeilijk is.
• Stelling 6: Je hoeft niet altijd dezelfde interesses te hebben om vrienden te kunnen zijn.

Doen

Wat betekent vriendschap voor jou?

Waar denk je dan aan? Wat voel je dan? Wie zijn erbij? Wat zie of hoor je dan?

Maak een collage waarin je laat zien wat vriendschap voor jou betekent. Je mag dit ook samen doen met een goede vriend van jou. Dan maken jullie een collage over elkaar.

Tip

Een collage is een kunstwerk dat je maakt door plaatjes, stukjes papier of foto’s uit te knippen en op te plakken. Zo maak je van allemaal losse dingen één nieuw geheel zoals Bo doet in haar boekje. Meestal om een onderwerp te verbeelden.

Werkvorm 5: Collage maken

De leerlingen gaan verbeelden wat vriendschap voor hen betekent door een collage te maken met tekeningen, knipsels, foto's, woorden en materialen. Net als Bo in de film Rups.

Benodigdheden:
Tijdschriften en kranten
Scharen, lijm, stiften, potloden
Groot vel papier (A3)

Stap 1: Bespreek de opdracht met de klas: Bo uit de film Rups maakt graag collages in haar plakboek. Ze tekent en plakt daarin dingen uit haar omgeving. Jullie gaan nu zelf ook een collage maken. Maak een collage waarin je laat zien wat vriendschap voor jou betekent. 

Leerlingen maken de collage individueel of in een duo

Stap 2: Laat een aantal leerlingen naar voren komen die hun collage presenteren aan de rest van de klas en bespreek de collage. Laat ze uitleggen wat ze in hun collage hebben verwerkt en waarom.

Tip 1: Kies expres kinderen uit die heel verschillende collages hebben gemaakt, zodat duidelijk is dat vriendschap voor de een iets anders betekent dan voor een ander. Bespreek dit ook met de klas.

Tip 2: Als deze opdracht wordt gedaan ná het zien van de film, kunnen leerlingen ook hun karaktereigenschappen en voorkeuren erbij schrijven zoals Bo en Rups deden in de film.

Even terugblikken

In deze les ...

… bekeken jullie de korte film Rups;

… bespraken jullie wat vriendschap (voor jullie) betekent;

… ontdekten jullie het verschil tussen introversie en extraversie, en hoe je jezelf kunt blijven.

Nabespreking en reflectie

Wat vonden de leerlingen het leukste om te doen? Wat het minst leuk? Zouden ze vaker een filmles willen doen?

Hoe waardeer jij deze les?

☆☆☆☆☆

Waardeer de les

We horen graag hoe jij en je leerlingen de les hebben ervaren! Je kunt je waardering en/of feedback via het volgende formulier achterlaten: https://form.jotform.com/243443472669061.

Meer films in de klas? ► 

Film in de klas

Kijk voor meer gratis films en lespakketten voor het primair- en voortgezet onderwijs op filmeducatie.nl, of op Schooltv.