Les 1 - vo onderbouw - Week van het geld 2026
1 / 20
Lesduur is: 50 minIntroductie
Dit is de eerste les van de lessenreeks voor de Week van het geld 2026. In deze les duiken de leerlingen in vier geldsprookjes: 'Gratis aankopen doen', 'Je kunt slapend rijk worden', 'Geld maakt gelukkig' en 'Geldzorgen zijn voor later'. Na het bekijken van de algemene introductievideo gaan de leerlingen bij elk sprookje in gesprek over een stelling, doen ze de bijbehorende mini-opdracht en bekijken ze de uitleg van de expert. Aan het eind van de les kiezen ze een onderwerp waar ze zich verder in willen verdiepen. Als er tijd is beginnen ze vast met informatie zoeken (specifieke tips over hun onderwerp vinden ze op de informatiekaarten) en nadenken over hun presentatie.
Instructies
Bijlagen:
- Presentatievormen. Digitaal of geprint voor elk groepje.
- Informatiekaart 1: Hoe werkt reclame? Digitaal of geprint voor het groepje dat met dit onderwerp aan de slag gaat.
- Informatiekaart 2: Hoe werkt crypto en word je daar echt rijk van? Digitaal of geprint voor het groepje dat met dit onderwerp aan de slag gaat.
- Informatiekaart 3: Financiële ongelijkheid in Nederland. Digitaal of geprint voor het groepje dat met dit onderwerp aan de slag gaat.
- Informatiekaart 4: Hoe kun je slim sparen? Digitaal of geprint voor het groepje dat met dit onderwerp aan de slag gaat.
Werkbladen
Onderdelen in deze les
Slide 1 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 2 - Tekstslide
5 minuten
Laat de introductievideo zien. Ga dan in gesprek over wat leerlingen gezien en gehoord hebben. Wat valt op? Wat is herkenbaar?
Vertel dat de leerlingen in de komende lessen gaan nadenken over geldsprookjes en hoe geldsprookjes invloed hebben op hun gedrag.
Slide 3 - Tekstslide
1 minuut
Slide 4 - Tekstslide
1 minuut
Slide 5 - Tekstslide
1 minuut
Vertel dat de leerlingen straks in gesprek gaan over vier geldsprookjes aan de hand van stellingen. Elke ronde bestaat uit drie vaste onderdelen:
1. Praten over een stelling.
2. Uitvoeren van een mini-opdracht.
3. Kijken naar een expertvideo.
Op het bord worden bij ieder geldsprookje drie stellingen gegeven. De docent kiest welke stelling er behandeld wordt. Je kunt ook de klas laten kiezen.
Voor de docent
Is er voldoende tijd en wil je per geldsprookje meerdere stellingen bespreken? Dat kan op verschillende manieren:
- Als je meer lestijd hebt (bijvoorbeeld door een blokuur), behandel dan meerdere stellingen tijdens de les.
- Kies ervoor om de twee overige stellingen in een volgende les te bespreken.
- Verdeel de klas in drie groepen: elke groep bespreekt één stelling en voert de bijbehorende mini-opdracht uit.
Slide 6 - Tekstslide
3 minuten
Laat de klas een van de drie woorden kiezen. Klik erop om de stelling te laten zien. Bespreek de stelling.
Slide 7 - Tekstslide
4 minuten
De leerlingen voeren de mini-opdracht uit die aansluit bij de gekozen stelling van de vorige slide. Zet de timer aan.
Bespreek de mini-opdracht na. Hieronder vind je bij elke mini-opdracht suggesties voor een klassengesprek.
Mini-opdracht 'Gratis':
Wanneer is iets echt gratis? Waarom trappen we vaak in goede deals? Hoe kun je jezelf beschermen tegen aanbiedingen?
Mini-opdracht 'Superdeals':
Hoe beïnvloeden reclames wat jij belangrijk vindt? Word jij beïnvloed door reclames, of vooral anderen?
Mini-opdracht 'Contactloos':
Wat kun je doen om overzicht te houden als je vooral digitaal betaalt? Zou een wereld met alleen contant geld mogelijk zijn?
Slide 8 - Tekstslide
2 minuten
Bekijk de expertvideo over dit geldsprookje met de leerlingen. Sluit dit sprookje samen af en ga naar het volgende geldsprookje.
Slide 9 - Tekstslide
3 minuten
Laat de klas een van de drie woorden kiezen en klik erop om de stelling te laten zien. Bespreek de stelling.
Slide 10 - Tekstslide
4 minuten
De leerlingen doen de mini-opdracht die aansluit bij de stelling die is besproken op de vorige slide. Zet de timer aan.
Bespreek de mini-opdracht na. Hieronder vind je bij elke mini-opdracht suggesties voor een klassengesprek.
Mini-opdracht 'Slim geld verdienen':
Wat maakt iemand écht slim met geld? Speelt geluk een grote rol om rijk te worden? Hebben jongeren gelijke kansen om rijk te worden?
Mini-opdracht 'Online geld verdienen':
Waarom lijkt het zo makkelijk om online rijk te worden? Denk je dat influencers een eerlijk beeld geven? Wat is het verschil tussen kans en risico?
Mini-opdracht 'Geldcriminaliteit':
Waarom trappen jongeren hier soms in? Wat zijn de gevolgen als je meedoet? Hoe kun je ‘nee’ zeggen als de verleiding groot is?
Slide 11 - Tekstslide
2 minuten
Bekijk de expertvideo over dit geldsprookje met de leerlingen. Sluit dit sprookje samen af en ga naar het volgende geldsprookje.
Slide 12 - Tekstslide
3 minuten
Laat de klas een van de drie woorden kiezen en klik erop om de stelling te laten zien. Bespreek de stelling.
Slide 13 - Tekstslide
4 minuten
De leerlingen doen de mini-opdracht die aansluit bij de stelling van de vorige slide. Zet de timer aan.
Bespreek de mini-opdracht na. Hieronder vind je bij elke mini-opdracht suggesties voor een klassengesprek.
Mini-opdracht 'Rijkdom':
Wat is het verschil tussen rijk en gelukkig zijn? Wanneer maakt geld jou wel gelukkig? Wat betekent ‘genoeg’ voor jou?
Mini-opdracht 'Status':
Hoe beïnvloeden anderen jouw geldkeuzes? Wat heb jij ooit gedaan om ergens bij te horen? Hoe kun je de druk om mee te doen kleiner maken?
Mini-opdracht 'Geluk':
Kan iets jou gelukkig maken, zonder dat het geld kost? Wat zou jij doen met geld om anderen gelukkiger te maken?
Slide 14 - Tekstslide
2 minuten
Bekijk de expertvideo over dit geldsprookje met de leerlingen. Sluit dit sprookje samen af en ga naar het volgende geldsprookje.
Slide 15 - Tekstslide
3 minuten
Laat de klas een van de drie woorden kiezen en klik erop om de stelling te laten zien. Bespreek de stelling.
Slide 16 - Tekstslide
4 minuten
De leerlingen doen de mini-opdracht die aansluit bij de stelling van de vorige slide. Zet de timer aan.
Bespreek de mini-opdracht na.
Hieronder vind je bij elke mini-opdracht suggesties voor een klassengesprek.
Mini-opdracht 'Sparen':
Waarom is sparen soms lastig? Hoe kun je sparen leuk maken?
Mini-opdracht 'Ik beslis':
Wanneer is geld uitgeven zonde en wanneer niet? Hoe kun je een goed overzicht houden van je uitgaven? Waarom is het soms moeilijk om bewuste keuzes te maken?
Mini-opdracht 'Later':
Wat gebeurt er als je later pas leert omgaan met geld? Denk je dat jongeren op school genoeg leren over geld? Wat zou je nu al willen leren over geld? Hoe ga je dat doen?
Slide 17 - Tekstslide
2 minuten
Bekijk de expertvideo over dit geldsprookje met de leerlingen.
Slide 18 - Tekstslide
2 minuten
De leerlingen praten na over deze les en beantwoorden de vraag: Welke van de vier geldsprookjes herken je het meest? Hoe komt dat? Hoe kun je ervoor zorgen dat je minder snel in het sprookje trapt?
Slide 19 - Tekstslide
3 minuten
Bied je les 2 van deze lessenreeks ook aan? Verdeel de klas dan alvast in drietallen. Ieder drietal kiest een van de vier onderzoeksvragen (zie volgende slide), passend bij de geldsprookjes, of bedenkt zelf een geschikte onderzoeksvraag. Extra onderwerpen passend bij de geldsprookjes vinden de leerlingen op de informatiekaart. Zorg ervoor dat alle geldsprookjes over de groepjes verdeeld worden.
Deel de bijlagen: Informatiekaarten en Uitleg presentatievorm uit.
Vertel dat de leerlingen de onderzoeksvraag in de volgende les gaan presenteren. Geef de leerlingen als huiswerkopdracht mee dat ze:
- zelf een presentatievorm kiezen zoals beschreven in de bijlage Uitleg presentatievorm.
- achtergrondinformatie opzoeken.
- de onderzoeksvraag beantwoorden.
- hun presentatie voorbereiden.
In de volgende les krijgen de leerlingen tien minuten om hun presentatie af te ronden. Het is dus belangrijk dat ze thuis het meeste werk verrichten.
Je kunt ervoor kiezen om een derde les in te plannen, zodat de leerlingen in de volgende les hun presentatie (op school) voorbereiden en in de derde les hun presentatie houden.
Slide 20 - Tekstslide
1 minuut
Deel de bijlagen: Informatiekaarten en Uitleg presentatievorm uit.
