Recreatie (Horeca, bakkerij en recreatie vmbo), les 1: Uitleg

• newEditor
• Horeca, bakkerij en recreatie
• Middelbare school
• vmbo b, k, g

Introductie

Uitleg van module Recreatie (CSPE horeca, bakkerij en recreatie): gasten en aanbod, promotie, veilig organiseren, plannen en rekenen, offertes, borg en catering. Voor BB, KB en GL; KB-stof staat in de dia's en notities.

Een minigolfbaan op een camping

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Recreatie

Examenstof horeca, bakkerij en recreatie vmbo · CSPE

Les 1 van 3: uitleg. Les 2 is de examentraining, les 3 de terugblik met quiz. Syllabus: P/HBR/4 (4.1). Image credit: Frettie / Wikimedia Commons, CC BY 3.0

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Wat ga je kunnen?

Ik kan gasten adviseren over recreatie en een activiteit veilig plannen en organiseren, met offertes, borg en kosten.

Wat hoort bij het organiseren van een recreatieve activiteit?

Verwachte woorden: gasten, wensen, aanbod, flyer, draaiboek, veiligheid, schema, offerte, borg, catering, kosten. Groepeer ze in de vijf delen van de les: gasten en aanbod, promotie, veilig organiseren, plannen en rekenen, regelen. Dit is de module Recreatie van het CSPE (P/HBR/4). BB, KB en GL doen de les samen; KB-stof staat op een eigen regel of in de notes.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Gast en recreatie

• Vrije tijdbesteding: alles wat je in je vrije tijd doet voor je plezier.

• Recreant: iemand die in de vrije tijd iets leuks doet, ook dichtbij huis.

• Toerist: iemand die voor de vrije tijd naar een andere plek reist.

• Doelgroep: gasten met dezelfde wensen, zoals gezinnen of senioren.

Syllabus P/HBR/4.1.1.5 (BB en KB: relevante recreatieve begrippen herkennen en omschrijven). De omschrijvingen zijn gangbare vakomschrijvingen in eenvoudige taal. Veelgemaakte fout: recreant en toerist door elkaar halen. Een recreant hoeft nergens heen te reizen, een toerist wel.

Huurfietsen bij een fietsverhuur

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Uur, dag en verblijf

• Uurrecreatie: kort en dichtbij huis, zoals fitness of een wandeling.

• Dagrecreatie: een uitstapje zonder overnachting, zoals fietsen.

• Verblijfsrecreatie: je slaapt minstens één nacht weg van huis.

Syllabus P/HBR/4.1.1.5 (BB en KB). Het onderscheid gaat om overnachten en afstand tot huis. De exacte tijdgrenzen tussen uur- en dagrecreatie verschillen per bron, dus vraag er niet naar. Bron: o.a. Wikipedia, Verblijfsrecreatie (minstens één nacht). Veelgemaakte fout: een dagje pretpark verblijfsrecreatie noemen. Image credit: Michael Coghlan / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Evenement, setting, aanbod

• Evenement: een activiteit voor publiek op een vaste plek en tijd, zoals een markt.

• Setting: de plek en omgeving van de activiteit, zoals het strand of een zaal.

• Vraaggestuurd: je begint bij wat de gast wil en maakt daar een aanbod bij.

• Aanbodgestuurd: je begint bij wat je hebt, zoals een museum, en zoekt gasten erbij.

Syllabus P/HBR/4.1.1.5 (BB en KB: evenement, setting, recreatiemogelijkheden vraag- en aanbodgestuurd) en 4.1.1.3. Vraaggestuurd: de wens van de gast is het startpunt. Aanbodgestuurd: het aanbod (bijvoorbeeld cultureel) is het startpunt. Veelgemaakte fout: de twee omdraaien.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Wensen vragen, aanbod kiezen

• Vraag de gast naar wensen, verwachtingen en budget. Luister goed.

• Pas het aanbod aan op het seizoen: een zwemtoernooi past niet in de winter.

• Let ook op trends, de doelgroep en de doelen van het bedrijf.

• Check of de faciliteiten er zijn: ruimte, materiaal en personeel.

Syllabus P/HBR/4.1.1.1 (gasten ontvangen en adviseren, wensen, verwachtingen en budgetten inventariseren), 4.1.1.3 (aanbod afstemmen op seizoen, trends, doelgroepen, budget en bedrijfsdoelstellingen) en 4.1.1.4 (faciliteiten afstemmen). Veelgemaakte fout: meteen een activiteit voorstellen zonder eerst te vragen naar wensen en budget.

Een museum zoekt gasten voor zijn nieuwe expositie. Welk aanbod is dit?

A

Vraaggestuurd

B

Verblijfsrecreatie

C

Aanbodgestuurd

D

Dagrecreatie

Syllabus P/HBR/4.1.1.3 en 4.1.1.5. Het museum begint bij wat het zelf heeft: aanbodgestuurd. Verwachte fout: vraaggestuurd, omdat er gasten bij gezocht worden.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Promoten en verkopen

• Promoten: gasten enthousiast maken voor een activiteit, zodat ze boeken.

• Voorbeelden: een proeverij, een toeristische markt of een reclameactie.

• Materiaal: een flyer, een folder, een nieuwsbrief of een doorlopende presentatie.

• Zet social media in: korte berichten en foto's die bij de doelgroep passen.

Syllabus P/HBR/4.1.1.2 (een activiteit promoten en verkopen), 4.1.2.1 (BB: assisteren bij een promotionele activiteit en materiaal ontwikkelen, met social media) en 4.1.3.1 (alleen KB en GL: zelf uitvoeren en mee ontwikkelen). Op een flyer staan: wat, waar, wanneer, wat het kost en hoe je je aanmeldt. Foto's van gasten alleen met toestemming. Veelgemaakte fout: te veel tekst op een flyer.

Een informatiebalie voor toeristen op een luchthaven

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Recreatie presenteren

• Noem bij elke presentatie: wat, waar, wanneer en wat het kost.

• Aan de balie: kijk de gast aan en vraag eerst wat de gast zoekt.

• Alleen KB en GL: ook per telefoon, e-mail en in een presentatie.

Syllabus P/HBR/4.1.2.2 (BB: recreatiemogelijkheden presenteren) en 4.1.3.2 (alleen KB en GL: in diverse situaties presenteren: aan de balie, in een telefoongesprek, in een e-mailbericht en in een presentatie). Telefoon: noem je naam en die van het bedrijf, spreek rustig en herhaal de afspraken. E-mail: duidelijke onderwerpregel, korte alinea's, groet en contactgegevens. Presentatie: korte dia's en kijk naar de groep. Veelgemaakte fout: alles opnoemen in plaats van adviseren op wat de gast zoekt. Image credit: ELB.SKY / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Een gast vraagt bij de balie wat er te doen is. Wat doe je eerst?

A

Vragen wat de gast zoekt

B

Direct de duurste activiteit noemen

C

Een folder geven en niets zeggen

D

Alle activiteiten opnoemen

Syllabus P/HBR/4.1.1.1 en 4.1.2.2. Eerst vragen naar wensen, tijd en budget, dan een passend voorstel doen. Verwachte fout: alles opnoemen, waardoor de gast niet kan kiezen.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Regels en instructie

• Bedrijfsrichtlijnen: de veiligheidsregels van jouw bedrijf. Die volg je altijd.

• Alleen KB en GL: ook wet- en regelgeving van het land, de regio en de gemeente.

• Geef vooraf instructie aan deelnemers en collega's. Zo voorkom je ongelukken.

• Pas de activiteit aan de middelen aan: niet meer fietsers dan helmen.

Syllabus P/HBR/4.1.4.1 (BB: bedrijfsrichtlijnen), 4.1.4.2 (alleen KB en GL: landelijk, regionaal en plaatselijk) en 4.1.4.3 (instructie als preventie en de activiteit afstemmen op de middelen). Landelijk: wetten zoals de Arbowet en de Warenwet (genoemd in bijlage 1 van de syllabus). Plaatselijk: een evenement heeft vaak een vergunning of melding bij de gemeente nodig (bron: Ondernemersplein, Overheid.nl, Evenementen organiseren). Regionaal: regels en advies in jouw regio, bijvoorbeeld van de veiligheidsregio. Veelgemaakte fout: denken dat een activiteit door kan gaan als er te weinig veiligheidsmateriaal is.

Een verlicht groen bord voor de nooduitgang

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Pictogrammen

• Rood en rond met streep: verboden, bijvoorbeeld niet roken.

• Blauw en rond: verplicht, bijvoorbeeld een helm of zwemvest dragen.

• Geel driehoek: let op, gevaar. Groen: nooduitgang of EHBO.

Syllabus P/HBR/4.1.4.5 (pictogrammen en symbolen met betrekking tot veiligheid herkennen en toepassen). Kleuren en vormen volgen de Arboregeling en ISO 7010: rood met streep is een verbod (rood is ook de kleur voor blusmiddelen), blauw rond is een gebod, een gele driehoek is een waarschuwing en groen wijst de weg naar een nooduitgang of hulp. Veelgemaakte fout: blauw en rood door elkaar halen. Een gebod zegt wat je moet doen, een verbod wat je niet mag doen. Image credit: Kent Madsen / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0 (uitsnede)

Receptie van een camping met een bord met regels

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Gedrag van gasten en collega's

• Assertief: rustig en duidelijk zeggen wat je wilt. Dat is prima.

• Agressief: schreeuwen, dreigen of duwen. Blijf rustig, haal hulp.

• Sociale hygiëne: respect voor elkaar. Zie je pesten, meld het.

Syllabus P/HBR/4.1.4.4 (assisteren bij reacties van het publiek: assertief en agressief gedrag en risicovolle situaties signaleren) en 4.1.11.1 en 4.1.11.2 (sociale hygiëne in het geding herkennen en melden bij de leidinggevende). Sociale hygiëne betekent rekening houden met elkaar en respect hebben: denk aan pesten, discriminatie, ongewenste aandacht en een dronken gast. Bronnen: KHN en Kikk Recreatie (sociale veiligheid). Ga nooit zelf in gesprek met een gast die dreigt. Haal een collega of je leidinggevende, bij direct gevaar bel je 112. Veelgemaakte fout: assertief en agressief gedrag door elkaar halen. Image credit: Andy Li / Wikimedia Commons, CC0

Wat betekent een rond rood bord met een streep erdoor?

A

Je moet het doen

B

Pas op, gevaar

C

Hier is de nooduitgang

D

Het is verboden

Syllabus P/HBR/4.1.4.5. Rood, rond en doorgestreept: verbod. Verwachte fout: 'pas op, gevaar' kiezen, maar dat is een gele driehoek.

Je ziet dat een collega steeds wordt uitgelachen om het accent. Wat doe je?

A

Meelachen, anders val je uit de toon

B

Het melden bij je leidinggevende

C

Niets doen, het gaat vanzelf over

D

De pester voor de groep terechtwijzen

Syllabus P/HBR/4.1.11.1 en 4.1.11.2. Pesten past niet bij sociale hygiëne. De passende actie is melden bij de leidinggevende. Verwachte fout: de pester zelf terechtwijzen. Dat is goed bedoeld, maar de syllabus vraagt om melden bij de leidinggevende.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Beschikbaarheid en schema's

• Onderzoek of middelen vrij zijn: een huurfiets, tennisbaan, motorboot of zaal.

• Kijk in de agenda of reserveringslijst en bel zo nodig de verhuurder.

• Een competitieschema laat zien wie wanneer tegen wie speelt.

• Iedereen één keer tegen iedereen? Reken teams x (teams min 1) : 2.

Syllabus P/HBR/4.1.4.6 (onderzoek doen naar de beschikbaarheid van recreatieve middelen) en 4.1.4.7 ((competitie)schema's opstellen en gebruiken). Rekenvoorbeeld: 4 teams geven 4 x 3 : 2 = 6 wedstrijden. Controle: Rood-Blauw, Rood-Groen, Rood-Geel, Blauw-Groen, Blauw-Geel, Groen-Geel is ook 6. Veelgemaakte fout: 4 x 3 = 12 nemen zonder te delen door 2, want dan telt elke wedstrijd dubbel.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Het draaiboek

• Een draaiboek is het plan van een activiteit: wie doet wat, wanneer en waar.

• Daarin staan: tijden, locaties, deelnemers, medewerkers en benodigdheden.

• Ook: logistiek, eisen aan de accommodatie, het budget en de catering.

• Controleer de veiligheid: is het materiaal in orde en compleet?

Syllabus P/HBR/4.1.4.10 (een draaiboek maken met tijden, locaties, deelnemers, medewerkers, benodigdheden, logistiek, eisen aan de accommodatie, veiligheid, budget en catering). Veelgemaakte fout: vergeten dat twee onderdelen niet tegelijk kunnen als dezelfde ruimte of medewerker nodig is.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Ontvangen en uitleg geven

• Ontvang de gasten vriendelijk, stel jezelf voor en wijs de weg.

• Geef informatie: wat gaat er gebeuren, hoe laat en waar?

• Geef instructie: hoe werkt het materiaal en welke veiligheidsregels gelden?

• Plan presenteren: vertel de groep het programma en de tijden.

Syllabus P/HBR/4.1.4.9 (gasten ontvangen, introduceren en begeleiden) en 4.1.4.11 (uitleg geven: informatie geven, instructie geven, plan presenteren). Veelgemaakte fout: informatie en instructie door elkaar halen. Informatie vertelt wat er gebeurt, instructie vertelt hoe je het veilig doet.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Voor- en nacalculatie

• Voorcalculatie: je rekent vooraf uit wat de activiteit kost en oplevert.

• Nacalculatie: je rekent erna uit wat het echt gekost en opgeleverd heeft.

• Resultaat = inkomsten min kosten. Positief is winst, negatief is verlies.

• De route: wensen vragen, aanbod maken, draaiboek, uitvoeren, nacalculatie.

Syllabus P/HBR/4.1.4.12 (voor- en nacalculatie uitvoeren). Vergelijk voor en na: waar viel het duurder uit dan gepland? Dat leer je voor de volgende keer. De route in de laatste bullet is een samenvatting van de modulestof, geen vaste wettelijke volgorde. Veelgemaakte fout: de uitkomst van de voorcalculatie gebruiken als werkelijk resultaat.

Inkomsten € 500, kosten € 420. Wat is het resultaat?

A

€ 80 winst

B

€ 920 winst

C

€ 80 verlies

D

€ 420 winst

Syllabus P/HBR/4.1.4.12. Uitwerking: 500 min 420 = 80. Positief, dus winst. Narekenen: 420 + 80 = 500. Verwachte fout: optellen (920) of winst en verlies verwisselen.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Aanbieders en offertes

• Een offerte is een prijsaanbod van een aanbieder, zoals een busbedrijf.

• Vergelijk met je eisen: aantal gasten, datum, afstand en budget.

• Lees de kleine lettertjes: annuleren, extra kosten en verzekering.

• Reken de totaalprijs uit. Zo vergelijk je offertes eerlijk.

Syllabus P/HBR/4.1.5.1 en 4.1.5.2 (BB: assisteren bij het beoordelen en selecteren van aanbieders en het vergelijken van offertes) en 4.1.6.1 en 4.1.6.2 (KB en GL: zelf inschakelen). Aanbieders: organisatiebureaus, entertainmentbureaus en vervoerders. Veelgemaakte fout: de goedkoopste prijs kiezen zonder te kijken of het aanbod aan de eisen voldoet.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Inschrijven en privacy

• Vraag de gast het inschrijfformulier in te vullen.

• Help de gast als dat nodig is. Controleer daarna het formulier.

• Registreer de gegevens digitaal en controleer ook de betaling.

• Persoonsgegevens: alleen gebruiken waarvoor je ze kreeg en veilig bewaren.

Syllabus P/HBR/4.1.7.1, 4.1.7.2, 4.1.7.5 en 4.1.7.6 (BB: assisteren) en 4.1.8.1 tot en met 4.1.8.6 (KB en GL: zelf regelen). Volgens de regels omgaan met persoonsgegevens betekent: alleen vragen wat je nodig hebt, veilig bewaren en niet zonder reden delen (AVG, Autoriteit Persoonsgegevens). Veelgemaakte fout: formulieren op de balie laten liggen.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Borg en eindafrekening

• Borg is geld dat je vooraf betaalt als zekerheid voor geleend materiaal.

• Is alles heel en terug? Dan krijg je de borg terug.

• Bij schade houdt de zaak volgens de voorwaarden een deel in of rekent extra.

• Zet alles op de eindafrekening: huur, schade, minus de borg.

Syllabus P/HBR/4.1.7.3 en 4.1.7.4 (BB) en 4.1.8.3 en 4.1.8.4 (KB en GL): het begrip borg uitleggen en rekeningen opstellen met de borg verrekend in de eindafrekening. De syllabus noemt 'de eisen waaraan rekeningen moeten voldoen' zonder lijst. Houd het bij een duidelijke rekening: elke regel apart, juiste bedragen en een kloppend totaal. Veelgemaakte fout: de borg vergeten af te trekken.

Bitterballen met mosterd op een bord in een café

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Catering kiezen

• Kies catering die past bij de doelgroep: wie komt er?

• Kijk naar de outillage (keuken en materiaal) en het budget.

• Bij het thema passen ook de hapjes: strandfeest of gala?

Syllabus P/HBR/4.1.9.1 en 4.1.9.2 (BB: herkennen welke catering geschikt is en assisteren bij het regelen) en 4.1.10.1 en 4.1.10.2 (KB en GL: zelf benoemen en regelen). De vier gegevens waarop je kiest: doelgroep, outillage, budget en karakter of thema. Aantallen reken je uit: gasten x porties, gedeeld door de inhoud van een schaal. Veelgemaakte fout: catering kiezen die de keuken of het budget niet aankan. Image credit: Andy Li / Wikimedia Commons, CC0

Een ingevuld inschrijfformulier mist het telefoonnummer. Wat doe je?

A

Zelf een nummer invullen

B

Het formulier toch registreren

C

De gast vragen het aan te vullen

D

Het formulier weggooien

Syllabus P/HBR/4.1.7.1 (ingevulde formulieren controleren). Controleren betekent: ontbrekende gegevens laten aanvullen door de gast. Verwachte fout: toch registreren, want dan kun je de gast niet bereiken.

Welk deel vond je het lastigst?

1

Gasten, aanbod en promotie

2

Veilig organiseren en gedrag

3

Plannen, draaiboek en rekenen

4

Offertes, borg en catering

Gebruik de uitkomst om te kiezen welk deel je nog een keer oefent met de examentraining.

Wat ga jij nog herhalen voor het CSPE?

Verwacht: een onderdeel plus een reden. Vraag door naar hoe de leerling dat gaat doen.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Begrippen (1/2)

• Recreant: Iemand die in de vrije tijd iets leuks doet.

• Toerist: Iemand die voor de vrije tijd naar een andere plek reist.

• Vraaggestuurd: Je begint bij wat de gast wil.

• Aanbodgestuurd: Je begint bij wat je zelf hebt.

• Draaiboek: Het plan van een activiteit: wie, wat, wanneer, waar.

RECREATIE · ACTIVITEITEN

Begrippen (2/2)

• Voorcalculatie: Vooraf uitrekenen wat het kost en oplevert.

• Nacalculatie: Achteraf uitrekenen wat het echt kostte en opleverde.

• Offerte: Een prijsaanbod van een aanbieder.

• Borg: Geld vooraf als zekerheid, terug als alles heel is.

• Sociale hygiëne: Respect voor elkaar op het werk.