Leerjaar 2 havo - periode 1 - werkwoordspelling

2D

Ga rustig zitten. Leg je etui, schrift en laptop dicht op tafel.

Vrijdag 30 oktober

1 / 91
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 2

In deze les zitten 91 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

2D

Ga rustig zitten. Leg je etui, schrift en laptop dicht op tafel.

Vrijdag 30 oktober

Deze slide heeft geen instructies

Week 5: Taalverrijking woordjes (Boek)

Week 10: Spelling - werkwoordspelling (Learnbeat)

Periode 1: wat kan ik verwachten?

Dit is de eerste les na de vorige toets. De leerlingen beginnen met een nieuw onderdeel. Je kunt kort benoemen dat de volgende toets over werkwoordspelling gaat.

Werkwoordspelling

Denk – Bekijk de strip. Wat gaat er volgens jou mis?


Deel – Bespreek in tweetallen waarom het misgaat.


Wissel uit – Bespreek klassikaal: waarom is werkwoordspelling volgens jou belangrijk?

Je kunt tijdens de les op het plaatje klikken om het te vergroten.


denken zelf 30 sec.

dan tweetallen 30 sec.

dan klassikaal bespreken


starten > is tegenwoordige tijd. Moet nog komen kan dat het nu pas 08:00 is.


Startten > door de dubbele t zie je dat het verleden tijd is en dus al geweest is.

Waarom is het belangrijk even bij stilstaan: spelling van een werkwoord kan aangeven in welke tijd iets gebeurt. En als je een werkwoord verkeerd schrijft, kan de betekenis van de zin soms veranderen.

Leerdoelen

Ik herhaal de stappen van werkwoordspelling.

Ik kan de persoonsvorm in de tegenwoordige tijd vervoegen.

Ik kan de persoonsvorm in de verleden tijd vervoegen.





Deze slide heeft geen instructies

De jongen verhuist morgen, omdat zijn ouders een nieuw huis hebben gekocht.


Hoeveel werkwoorden heeft deze zin?

Hoeveel persoonsvormen heeft de zin?

3: verhuist, hebben, gekocht.

2: verhuist en hebben.

Note bij het plaatje: werkwoord is verkeerd gespeld, dus de betekenis van de zin is anders (besproken in de intro)


3 werkwoorden: verhuist, hebben, gekocht.


2 persoonsvormen (hoofdzin en bijzin: je kan een denkbeeldige punt zetten) > 1 = verhuist en 2 = hebben.

Stap 1 - Is het de persoonsvorm?

Voor werkwoordspelling moet je weten wat een persoonsvorm is en hoe je die kunt herkennen.




Hoe kunnen we de persoonsvorm vinden?

De vraagproef


De hond rent snel. →
Rent de hond snel?

Pv = rent

De tijdproef


Ik loop naar huis." →

Ik liep naar huis.

Pv = loop

De getalproef


De jongen speelt buiten. →
De jongens spelen buiten.

Pv = speelt

Ik werk met een stappenplan. Omdat de leerlingen later ook samengestelde zinnen krijgen en ze vaak de meervoudsvormen niet correct vervoegen (zonder -n)

________

Dit is herhaling van vorig jaar


Vraagzin maken kennen ze vaak nog wel. Leg bij vraagproef - vraagzin maken duidelijk uit dat deze de bekendste is maar niet altijd kan. Daarom moeten ze die andere ook kennen.


Laat ze de stappen (alleen de titel) even in hun schrift schrijven. Benoem dat er 4 stappen zijn.

stap 1 - is het de persoonsvorm?

stap 2 - welke tijd?

stap 3... etc.

Stap 4...

________________

Vraagproef = vraagzin maken

Getalproef = onderwerp van meervoud naar enkelvoud of andersom

Tijdproef =

Zet de zin in een andere tijd (van t.t. naar v.t. of andersom). Het werkwoord dat verandert, is de persoonsvorm.



Persoonsvorm herkennen

  1. Ik lachte, omdat jij iets heel grappigs deed.

    • Lachte = pv en deed = pv | X geen ander werkwoord

  2. De getrainde jongen liep sneller dan gedacht.

    • Liep = pv | getrainde = bijv. nw. | gedacht = voltooid deelwoord (vd)

  3. Lopend ging ik naar de ijssalon.

    • Ging = pv | lopend = onvoltooid deelwoord (ovd)

  4. Fietsen naar zijn oma vindt hij het leukste wat er is.

    • Vindt = pv en is = pv | fietsen = infinitief (hele werkwoord)

  5. De weerman had een zonnige ochtend voorspeld.

    • Had = pv | voorspeld =voltooid deelwoord (vd)

Even oefenen

Schrijf de persoonsvorm(en) op in je schrift:

eentje voordoen

eentje samen doen klassikaal

de andere zelf doen


Uitleg zin 1 (vraagzin werkt niet)

Zet in een andere tijd "Ik lach, omdat jij iets heel grappigs doet." lach en doet verandert. Dus persoonsvormen. De zin bevat twee zinnen, hoofd- en bijzin (te zien aan de komma)

Uitleg zin 4 (vraag zin werkt niet).
Zet in een andere tijd (v.t.) > vond en was verandert. Daarom beide een persoonsvorm. Hoofdzin: Het fietsen naar .... het leukste. = Persoonsvorm: vindt & Bijzin: wat er is. (wat, dat, omdat, terwijl en hoewel kunnen een bijzin maken).


Ze mogen het antwoord, alleen de pv..., in hun schrift schrijven.

dusss... stap 1: Is het werkwoord een persoonsvorm?

Ga door naar
stap 2, 3 en 4.

Dan is het een

  • voltooid deelwoord

  • onvoltooid deelwoord

  • bijvoeglijk gebruikt vd

  • of infinitief (hele werkwoord)

Gaan we de volgende les mee verder...

Leg uit: In een zin kunnen dus meerdere werkwoorden staan. Het belangrijkste is je begrijpt dat niet alle werkwoorden in een zin op dezelfde manier worden geschreven (dus niet altijd dezelfde spellingregels). Daarom moet je eerst bepalen welk werkwoord de persoonsvorm is, dan weet je welke regels je moet toepassen.

______________________

over voltooid deelwoord, onvoltooid, bijvoeglijk, infinitief krijgen ze nog uitleg.

Stap 2 - Welke tijd is het?

Welke persoon of de zaak doet iets? Is dit
onderwerp enkelvoud of meervoud?

Enkelvoud: ik, jij, hij, zij, het, u

Meervoud: jullie, wij, zij, de mensen, de dieren

Stap 3 - Wat is het onderwerp?

Bepaal de tijd. Staat de zin in de tegenwoordige tijd (tt) of de verleden tijd (vt)?

Als het een persoonsvorm is... door naar stap 2. Doorloop deze stappen kort.


Laat ze dus even de titels opschrijven stap 2.. stap 3...


Stap 4 - Welke spellingregel?

Onderwerp: ik          ik-vorm
Onderwerp: hij, jij, je, zij, men, het, een naam     ik-vorm + t

Onderwerp: wij, zij, jullie, de mensen           hele werkwoord

Persoonsvorm tegenwoordige tijd

In de tegenwoordige tijd gebruik je ‘t ex kofschip niet!


Ik reis- hij reist- wij reizen

Ze hoeven (los van stap 4...) verder niks op te schrijven. Ze krijgen nog een hulpkaart/overzicht v.d. spellingsregels.


Verschil stam en ik -vorm

Bij werkwoordspelling gaan we (bijna) altijd uit van de ik-vorm en niet de stam!


Werkwoord koken:

  • Stam = kok

  • Ik-vorm = kook

  • Hij-vorm = kookt



Werkwoord verhuizen:

  • Stam =

  • Ik-vorm =

  • Hij-vorm =

verhuiz

verhuis

verhuist

Herhalen:


Bij de regels van werkwoordspelling is het belangrijk om dit verschil te weten.


Tegenwoordige tijd dus ik-vorm + t


Bij de verleden tijd KIJK je naar de stam om te bepalen -te of -de en gebruik je de ik-vorm.

Onderwerp: ik          ik-vorm + te of de
Onderwerp: hij, jij, je, zij, men, het, een naam     ik-vorm + te of de

Onderwerp: wij, zij, jullie, de mensen  ik-vorm + ten of den

Persoonsvorm verleden tijd - zwak werkwoord


Kijk naar de stam (hele werkwoord – en). Kijk waar de stam op eindigt.

  • Laatste letter stam wel in ‘t ex kofschip, dan schrijf je te(n)

  • Laatste letter stam niet in ‘t ex kofschip dan schrijf je de(n)

Let op! Als de stam al eindigt op een t of d, dan laat je die staan als je er te(n)
of de(n) achter zet. Let op! De -e, -o en -i eindigen altijd op -de/-den.


Te(n) of de(n)?

Leven: Ik leefde- hij leefde- wij leefden

Ze hoeven verder niks op te schrijven. Ze krijgen nog een hulpkaart/overzicht v.d. spellingsregels.


Sterk werkwoord ga ik de volgende les nog even bespreken.


Voorbeeld begin van de les

Startten (verleden tijd = dubbele tt)

Persoonsvorm tegenwoordige tijd

Even oefenen

Stap 1: is het de persoonsvorm?

Stap 2: welke tijd is het?

Stap 3: wat is het onderwerp?

Stap 4: welke spellingsregel?

  1. Het geschreeuw van Klaas (verbazen) ons.

  2. Het meisje dat jij leuk (vinden) , (hebben) een relatie.

  3. Mijn kat is vanmorgen (sterven).

  4. Gisteren (praten) jullie steeds door de uitleg heen.

  5. Morgen (verzenden) hij het pakketje.

  6. Toen de hond ineens wegrende, (grijpen) ik snel zijn riem.

  1. verbaast

  2. vindt, heeft

  3. gestorven (geen pv, maar vd)

  4. praatten (meervoud!)

  5. verzendt

  6. greep (v.t. - sterk werkwoord)

Schrijf de juiste vorm in je schrift

Persoonsvorm verleden tijd (zwak)

laatste letter stam wel in ‘t ex kofschip = -te/-ten

Ze hoeven niet de hele zin op te schrijven, alleen het juiste woord

1. verbaast

2. vindt, heeft


Zin 3 is een test of ze wel goed kijken of het de persoonsvorm is > stap 1.


Eentje voordoen

eentje samen klassikaal

drie zelfstandig


Note: geen duidelijke tijdsaanduiding = tegenwoordige tijd.

Lange uitleg

Korte uitleg

Als je de instructies lastig vindt om uit te leggen, dan kun je de lange video kijken. Je kan de korte video kijken ter verduidelijking, Hoeft niet, je mag ze ook overslaan. Is een beetje afhankelijk van de tijd.

Aan de slag!

Ga naar Learnbeat > Studieplanner > 30 oktober.

Kies zelf waarmee je wilt oefenen:

  • 8.2B Werkwoorden in de tegenwoordige tijd (t.t.)

  • 8.2E Werkwoorden in de verleden tijd (v.t.)

  • 8.2G Oefen in zinnen (mix, uitdagend)

  • 8.5C Persoonsvorm herkennen (uitdagend)

100% gemaakt = nakijken en verbeteren

5

minute

00

second

Afhankelijk van hoeveel tijd er nog is eerst bijv. 5 minuten of 10 in stilte daarna overleggen


2x klikken overleg teken

Check check

Juist of onjuist?

In de zin: De kleine landen willen meer gaan samenwerken, zodat hun stem gehoord wordt.

Leerdoelen: "Ik herhaal de stappen van werkwoordspelling en kan de persoonsvorm in de tegenwoordige en verleden tijd vervoegen."


Als het werkwoord een persoonsvorm verleden tijd is, gebruik je niet altijd de ik-vorm + te(n) of de(n).

Juist. Je gebruikt deze regel niet altijd, want sterke werkwoorden volgen bij de verleden tijd niet de gewone regels. Ze veranderen van klank.

‘gehoord’ is geen pv, maar een voltooid deelwoord.

Leerlingen weten wat ze moeten doen.


Ik lees de stelling voor en geef de leerlingen een paar tellen bedenktijd. Daarna tel ik af van drie naar nul. Pas dan mogen de leerlingen met hun duim aangeven of de stelling juist of onjuist is.


Laatste stelling vinden ze vaak moeilijk: goed lezen > ontkenning in de zin (gaat op toetsen veel fout).

2D

Ga rustig zitten. Leg je etui, schrift en laptop dicht op tafel.

Maandag 2 november

Deze slide heeft geen instructies

Werkwoordspelling

Bij werkwoordspelling volg je een paar stappen om
het werkwoord goed te schrijven.

Stappenplan:

Stap 1: Is het de persoonsvorm?

Stap 2: Welke tijd is het?

t.t. of v.t.?

Stap 3: Wat is het onderwerp?

enkelvoud of meervoud?

Stap 4: Welke spellingregel?

Terug

Alvast een overzicht wat er komen gaat. Misschien handig om de leerlingen (bij mavo) direct even deze stappen in hun schrift op te laten schrijven,


Leerdoelen

Ik herhaal de stappen van werkwoordspelling.

Ik kan werkwoorden correct vervoegen als jij/je achter de persoonsvorm staat en in de gebiedende wijs.

Ik oefen met samengestelde zinnen.





Deze slide heeft geen instructies

Jij/ je achter de persoonsvorm

Ook als jij of je (als onderwerp) achter de persoonsvorm staat schrijf je de ik-vorm. >> Loop jij naar huis?

  • Werkwoord: Bieden

    • Jij biedt je excuses aan.

    • Bied jij je excuses aan?





Uitzonderingen

Biedt je broer zijn excuses aan?

Bij je broer, je oma, je tante, je vriend.... Is niet je/jij het onderwerp, maar derde persoon enkelvoud.

Vraag of de leerlingen een voorbeeld kunnen bedenken. Laat daarna de lijst zien.


Je kunt tijdens de les op de afbeelding klikken, dan wordt deze groot in beeld gebracht (handig om even kort naar de lijst te kijken).

Gebiedende wijs

Onderwerp in de zin ontbreekt. Bij de gebiedende wijs schrijf je de ik-vorm. Er komt nooit een -t achter, zelfs niet bij werkwoorden waarvan de stam op een -d eindigt.


  • Bied excuses aan!

  • Red die kat!

Red jij die kat, of redt hij die kat?

Nee, hij redt die kat!




Uitzonderingen

Vraag of de leerlingen een voorbeeld kunnen bedenken. Laat daarna de lijst zien.


Je kunt tijdens de les op de afbeelding klikken, dan wordt deze groot in beeld gebracht (handig om even kort naar de lijst te kijken).

Samengestelde zinnen

Herkennen aan komma of signaal-/voegwoorden (wat, dat, en....)

Wanneer het onderwerp verandert, verandert de persoonsvorm mee. Als een zin meerdere onderwerpen heeft, hoort er meestal ook voor elk onderwerp een persoonsvorm bij.


Zoek alle persoonsvormen:

  • Dit is een bekende actie waarbij dj's zich opsluiten in een glazen huis en proberen om zo veel mogelijk geld op te halen voor een stille ramp.

    • Is - opsluiten - proberen





Stap 1: is het de persoonsvorm?

Vraag of de leerlingen een voorbeeld kunnen bedenken. Laat daarna de lijst zien.


Je kunt tijdens de les op de afbeelding klikken, dan wordt deze groot in beeld gebracht (handig om even kort naar de lijst te kijken).


(Verbranden) je zus zo snel in de zon?




verbrand

verbrandt

Waarom (worden) jij vandaag zo vroeg wakker?

word

wordt

(Houden) de deur goed dicht!


Houd

Houdt

Check check

Leerdoelen: "Ik leer welke vorm ik bij jij/ je achter de persoonsvorm en de gebiedende wijs moet gebruiken."

Vraag of de leerlingen een voorbeeld kunnen bedenken. Laat daarna de lijst zien.


Je kunt tijdens de les op de afbeelding klikken, dan wordt deze groot in beeld gebracht (handig om even kort naar de lijst te kijken).

Aan de slag!

Ga naar Studieplanner > 2 november.

Kies zelf waarmee je wilt oefenen:

  • 8.2B Werkwoorden in de tegenwoordige tijd (t.t.)

  • 8.2E Werkwoorden in de verleden tijd (v.t.)

  • 8.2 C Jij en je achter de persoonsvorm

  • 8.2 D Gebiedende wijs

  • 8.2G Oefen in zinnen (mix, uitdagend)

  • 8.5C Persoonsvorm herkennen (uitdagend)

Klaar/ voldoende geoefend? Nakijken en verbeteren!

5

minute

00

second

Afhankelijk van hoeveel tijd er nog is eerst bijv. 5 minuten of 10 in stilte daarna overleggen


2x klikken overleg teken

2D

Ga rustig zitten. Leg je etui, schrift en leesboek op tafel.

Donderdag 5 november

Deze slide heeft geen instructies

Bespreken toets

Versie A en Versie B.

Controleer antwoorden.


Doorlezen aantekeningen

Deze slide heeft geen instructies

Leesles

Samenvatten... wat is er allemaal gebeurd?

flatstaf > rondrijden vruchtencakes

In de auto > ouders lara werken arten zonder grenzen in afrika


bel in geen geval de politie


bowling >>


Leesles

Gezamenlijk starten met lezen vanaf bladzijde 45 t/m 48. Lees zelf 48 t/m 53.

Klaar met lezen? Beantwoord de volgende vragen in je schrift:

  • Wat vond Boy 7 nog meer in zijn tas?

  • Waarom had Boy 7 een telefoonboek nodig?

  • Welke gebouwen bezochten Lara en Boy 7 allemaal? En waarom?

15

minute

00

second

Begin H5


Vraag 1 > hint blz. 30


2D

Ga rustig zitten. Leg je etui, schrift en laptop dicht op tafel.

Vrijdag 6 november

Deze slide heeft geen instructies

De leerlingen beantwoordden alle vragen.

De leerlingen zullen alle vragen beantwoorden.

Leg uit: In een zin kunnen dus meerdere werkwoorden staan. Het belangrijkste is je begrijpt dat niet alle werkwoorden in een zin op dezelfde manier worden geschreven (dus niet altijd dezelfde spellingregels). Daarom moet je eerst bepalen welk werkwoord de persoonsvorm is, dan weet je welke regels je moet toepassen.

______________________

over voltooid deelwoord, onvoltooid, bijvoeglijk, infinitief krijgen ze nog uitleg.


Voorbeeldzin

•"Gisteren wilden wij die vraag (beantwoorden)."
Persoonsvorm? Hoe schrijf ik de werkwoorden?

•Hier is wilden de persoonsvorm.

•Beantwoorden is hier een infinitief → dus zo kort mogelijk opschrijven: beantwoorden. Niet beantwoordden. (wel verleden tijd, maar geen persoonsvorm, dus géén extra –d, -t)

•“Wij (beantwoorden) gisteren de vraag.”

•Hier is beantwoorden de persoonsvorm. Persoonsvorm verleden tijd – is het T‘ ex-kofschip gebruiken: beantwoordden (stam beantwoord + den = langere versie, dus wel dubbele d)

Leerdoelen

Ik weet wanneer ik het hele werkwoord moet gebruiken.

Ik herhaal het voltooid deelwoord (vd) juist te vervoegen.





Deze slide heeft geen instructies

Stap 1: Is het werkwoord een persoonsvorm?

Ga door naar
stap 2, 3 en 4.

Dan is het een

  • voltooid deelwoord

  • of infinitief (hele werkwoord)

  • of bijvoeglijk gebruikt vd

Leg uit: In een zin kunnen dus meerdere werkwoorden staan. Het belangrijkste is je begrijpt dat niet alle werkwoorden in een zin op dezelfde manier worden geschreven (dus niet altijd dezelfde spellingregels). Daarom moet je eerst bepalen welk werkwoord de persoonsvorm is, dan weet je welke regels je moet toepassen.

______________________

over voltooid deelwoord, onvoltooid, bijvoeglijk, infinitief krijgen ze nog uitleg.

Voltooid deelwoord

Het voltooid deelwoord gebruikt je als iets in het verleden
heeft plaatsgevonden en afgerond is. Het is voltooid.
Je kunt het herkennen aan het hulpwerkwoord.

Zwak werkwoord

  • Wij zijn vorig weekend naar de markt gefietst.

  • Dat heb je gisteren ook al verteld.


Sterk werkwoord (eindigt meestal op - en)

  • Ik heb gisteren op straat gelopen.

  • Hij heeft geslapen.




fietsen

vertellen


lopen

kopen

Ge + ik-vorm + t

Voltooid deelwoord (zwak werkwoord)

Kijk naar de stam (hele werkwoord – en). Kijk waar de stam op eindigt.

  • Laatste letter stam wel in ‘t ex kofschip, dan schrijf je t(n)

  • Laatste letter stam niet in ‘t ex kofschip dan schrijf je d(n)

Let op! De -e, -o en -i eindigen altijd op -d


t of d?

Geloven: Ik geloof- ik heb geloofd

Ge + ik-vorm + d

Kijk naar de laatste letter van de stam.


Let op!

  • Soms begint een werkwoord al met een voorvoegsel,
    zoals be–, ver–, ont– of her–. Geen extra ge– meer

    • (Ik heb) geontdekt. (Ik heb) = geverteld

  • Als de stam eindigt op een –t of –d, dan schrijf je in de voltooide tijd geen extra t of d

    • (Ik heb) gewachtt. (Ik heb) beantwoordd




Deze slide heeft geen instructies

Infinitief - Het hele werkwoord

Schrijf wat je hoort (meestal hetzelfde als de wij-vorm).
Ik wil wandelen / wij moeten werken.

  • Na een hulpwerkwoord als kunnen / mogen

    • Ik kan goed fietsen. (fietsen = hele werkwoord)

    • Mag ik hier spelen? (spelen = hele werkwoord)

  • Vaak aan het einde van de zin.

  • Je kunt er "te" of "aan het" voor zetten:

    • Ik probeer op tijd te komen.

    • Het is leuk om met jou te praten.

    • Ik ben een boek aan het lezen.

    • Wij waren gisteren de auto aan het wassen.


Als er al een andere persoonsvorm in de zin staat die de tijd en persoon bepaalt, staat het tweede werkwoord in het hele werkwoord

Even oefenen: vind jij de 8 fouten?

Stap 1: is het de persoonsvorm?

Ja of Nee? Volg het stappenplan!

Ik heb echt een grappig verhaal, maar dat vind mijn broer denk ik niet… Luister: vorige week verhuisde mijn broer naar zijn nieuwe appartement. Hij verwachte dat het een makkie zou worden, maar dat bleek een misrekening. Gelukkig hielp ik hem. Nadat we de zware bank naar de derde verdieping hadden getild, rusten we even uit. Mijn broer beloofte plechtig dat hij de volgende keer een verhuisbedrijf zou inhuren. Terwijl hij de dozen uitpakte, merkte ik dat hij een dure vaas had laten vallen. De vaas was in duizend stukjes gebroken. "Dat gebeurd nou altijd als ik stress heb," zuchtte hij. Hij bedoelde er niks kwaads mee, maar hij baalde enorm. Nadat we de scherven hadden opgeruimt, zijn we direct naar de winkel gefietst om een nieuwe te kopen. Gelukkig betaalt hij de schade zelf. Het kostte hem veel geld, maar de rust is inmiddels weergekeerd. Ook was het koud buiten, daarom moesten we haastten. De planten bevriesden zelfs in de kou.

Schrijf in je schrift de nummers 1 t/m 8 en noteer de fout. Verbeter ook!

Ze hoeven niet de hele zin op te schrijven, alleen het juiste woord

1. beledigden

2. wedde


Eentje voordoen

eentje samen klassikaal

vier zelfstandig


Zin 5 is eigenlijk een check of ze controleren of het de persoonsvorm is.

Je kan benoemen dat dit het voltooid deelwoord is, gaan we de volgende les mee aan de slag.


Even oefenen: vind jij de 8 fouten?

Stap 1: is het de persoonsvorm?

Ja of Nee? Volg het stappenplan!

Ik heb echt een grappig verhaal, maar dat vind mijn broer denk ik niet… Luister: vorige week verhuisde mijn broer naar zijn nieuwe appartement. Hij verwachte dat het een makkie zou worden, maar dat bleek een misrekening. Gelukkig hielp ik hem. Nadat we de zware bank naar de derde verdieping hadden getild, rusten we even uit. Mijn broer beloofte plechtig dat hij de volgende keer een verhuisbedrijf zou inhuren. Terwijl hij de dozen uitpakte, merkte ik dat hij een dure vaas had laten vallen. De vaas was in duizend stukjes gebroken. "Dat gebeurd nou altijd als ik stress heb," zuchtte hij. Hij bedoelde er niks kwaads mee, maar hij baalde enorm. Nadat we de scherven hadden opgeruimt, zijn we direct naar de winkel gefietst om een nieuwe te kopen. Gelukkig betaalt hij de schade zelf. Het kostte hem veel geld, maar de rust is inmiddels weergekeerd. Ook was het koud buiten, daarom moesten we haastten. De planten bevriesden zelfs in de kou.

Schrijf in je schrift de nummers 1 t/m 8 en noteer de fout. Verbeter ook!

Ze hoeven niet de hele zin op te schrijven, alleen het juiste woord

1. beledigden

2. wedde


Eentje voordoen

eentje samen klassikaal

vier zelfstandig


Zin 5 is eigenlijk een check of ze controleren of het de persoonsvorm is.

Je kan benoemen dat dit het voltooid deelwoord is, gaan we de volgende les mee aan de slag.


Even oefenen: vind jij de 8 fouten?

Stap 1: is het de persoonsvorm?

Ja of Nee? Volg het stappenplan!

  1. Vind > moet zijn: vindt (tegenwoordige tijd)

  2. Verwachte > moet zijn: verwachtte (verleden tijd)

  3. Rusten → moet zijn: rustten. Het gaat hier om de persoonsvorm, 'wij' (meervoud) in de verleden tijd, niet het hele werkwoord dus dubbele -tt (verleden tijd)

  4. Beloofte → moet zijn: beloofde (verleden tijd)

  5. Gebeurd → moet zijn: gebeurt. Altijd t.t. wanneer iets nu gebeurt, een toestand wordt beschreven of een regelmatige gewoonte uitdrukt. (tegenwoordige tijd)

  6. Opgeruimt > moet zijn: opgeruimd (voltooid deelwoord)

  7. Haastten > moet zijn: haasten. Moesten is persoonsvorm, dus haasten hele werkwoord (mix zinnen)

  8. Bevriesden > moet zijn: bevroren, sterk werkwoord (verleden tijd)

Schrijf in je schrift de nummers 1 t/m 8 en noteer de fout. Verbeter ook!

Ze hoeven niet de hele zin op te schrijven, alleen het juiste woord

1. beledigden

2. wedde


Eentje voordoen

eentje samen klassikaal

vier zelfstandig


Zin 5 is eigenlijk een check of ze controleren of het de persoonsvorm is.

Je kan benoemen dat dit het voltooid deelwoord is, gaan we de volgende les mee aan de slag.


Aan de slag!

Ga naar Learnbeat > Studieplanner 6 november

Kies zelf waarmee je wilt oefenen:

  • 8.2B Werkwoorden in de tegenwoordige tijd (t.t.)

  • 8.2E Werkwoorden in de verleden tijd (v.t.)

  • 8.2F Voltooid deelwoord (v.d.)

  • 8.2G Oefen in zinnen (mix, uitdagend)

  • 8.5D Oefen in zinnen (mix, uitdagender)

Direct nakijken en verbeteren!

5

minute

00

second

Afhankelijk van hoeveel tijd er nog is eerst bijv. 5 minuten of 10 in stilte daarna overleggen


2x klikken overleg teken

Voltooid deelwoord (zwak)

Extra oefenen

Stap 1: is het de persoonsvorm?

Nee > dan voltooid deelwoord of hele werkwoord.

1. Heb jij goed voor de Frans toets __________ (leren)?

  1. De leerlingen hebben een goed verhaal __________ (vertellen).

  2. Pas nadat hij het sein gaf, mochten de motoren __ (starten)

  3. De zanger heeft een prachtig lied __________ (zingen).

  4. Ik heb mijn buurman netjes __________ (bedanken).

  5. Dat peertje aan het plafond kon de ruimte niet __(verlichten).

  6. Hoewel hij had geoefend, had hij de wedstrijd toch (verliezen) .

  1. geleerd

  2. verteld

  3. starten (infinitief)

  4. gezongen

  5. bedankt

  6. verlichten (infinitief)

  7. verloren

Schrijf in je schrift de juiste vorm

‘t ex kofschip

Voltooid deelwoord (sterk)

Verandert van klank!

Hele werkwoord

Ze hoeven niet de hele zin op te schrijven, alleen het juiste woord

1. beledigden

2. wedde


Eentje voordoen

eentje samen klassikaal

vier zelfstandig


Zin 5 is eigenlijk een check of ze controleren of het de persoonsvorm is.

Je kan benoemen dat dit het voltooid deelwoord is, gaan we de volgende les mee aan de slag.


Check check

Juist of onjuist?

Wij moesten lang wachtten. → Wachtten is goed gespeld (persoonsvorm v.t. + ten).

Leerdoelen: "Ik leer het voltooid deelwoord vervoegen en leer wanneer ik het hele werkwoord moet gebruiken."

Wat jammer dat jullie mijn zelfgebakken taart niet lustten. → Lusten is goed gespeld (persoonsvorm vt + ten).

In deze zin is wachten niet de persoonsvorm verleden tijd; dat is moesten. Daarom gebruik je hier het infinitief (hele werkwoord), zoals je het hoort.

Gisteren wachtten wij lang:

Het werkwoord wachten staat in deze zin in de verleden tijd. Onderwerp = wij. De stam = wacht. In de verleden tijd + -ten. Hierdoor krijg je wachtten (met dubbel t).

2D

Ga rustig zitten. Leg je etui, schrift en laptop dicht op tafel.

Maandag 9 november

Deze slide heeft geen instructies

De verschoven kast staat nu goed.

Verschoven’ is een werkwoordsvorm van het werkwoord verschuiven, maar hier als bijvoeglijk naamwoord gebruikt.


In jouw zin:

De verschoven kast staat nu goed.

is verschoven een voltooid deelwoord dat als bijvoeglijk naamwoord wordt gebruikt.

Werkwoord: verschuiven

Voltooid deelwoord: verschoven

Bijvoeglijk gebruik: de verschoven kast

Het beschrijft hier de toestand van de kast: de kast is verplaatst.

Dus: grammaticaal is het afkomstig van een werkwoord, maar in deze zin heeft het de functie van een bijvoeglijk naamwoord.

Leerdoelen

Ik leer een voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord te gebruiken en correct te schrijven.





Deze slide heeft geen instructies

Dit noem je ook wel een bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord. De spelling van deze bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoorden is dezelfde als die van andere bijvoeglijk naamwoorden.

Bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord

De man is gewond.

De gewonde man.

Je kunt van het voltooid deelwoord (vd) een bijvoeglijk naamwoord (bvn) maken.

Deze slide heeft geen instructies

Regel schrijfwijze bv voltooid deelwoord

De regel is: zo kort mogelijk! Voltooid deelwoord,
met maar één -d of -t + e

  • De gekochte telefoon, gerende afstand


Behalve als het nodig is voor de uitspraak gebruik
je wel dubbel –d of dubbel –t: 

  • de geredde prinses (anders krijg je geréde prinses)

  • de uitgeputte marathonloper (anders uitgepúte marathonloper)

Deze slide heeft geen instructies

Regel schrijfwijze bv voltooid deelwoord

Als het voltooid deelwoord van een werkwoord eindigt op –en, dan eindigt het bijvoeglijk naamwoord dat ervan is afgeleid ook op –en.

De kip is gebraden → de gebraden [bvn] kip
De winkel is gesloten → de gesloten [bvn] winkel

De race is gelopen. —> de gelopen race

Deze slide heeft geen instructies

Een veelgemaakte fout is dat de schrijfwijze van de verleden tijd wordt aangehouden.


Bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord

Deze slide heeft geen instructies

Extra oefenen

Stap 1: is het de persoonsvorm?

Nee > dan kan het een bijvoeglijk gebruikt vd zijn.

  1. De (verrotten) _____ appels kunnen we niet meer eten.

  2. De (omvallen) ____ toren is omgevallen.

  3. De (redden)____ kat werd naar het asiel gebracht.

  4. De (vergoten)_____ foto print ik uit.

  5. De (dragen) _____ pet wilde niemand meer op.

  6. De (lopen) ______ race ging goed!


  1. verrotte

  1. omgevallen

  2. geredde

  3. vergrote

  4. gedragen

  5. gelopen

Schrijf in je schrift de juiste vorm

Bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord

Ze hoeven niet de hele zin op te schrijven, alleen het juiste woord

1. beledigden

2. wedde


Eentje voordoen

eentje samen klassikaal

vier zelfstandig


Zin 5 is eigenlijk een check of ze controleren of het de persoonsvorm is.

Je kan benoemen dat dit het voltooid deelwoord is, gaan we de volgende les mee aan de slag.


Aan de slag!

5

minute

00

second

Werkblad bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord


Klaar? Ga naar Learnbeat oefen met de opdrachten die klaarstaan in de studieplanner.

Werkblad 8

gemengd! Extra opdr.

Omcirkel de bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoorden


Deze slide heeft geen instructies



Het (besteden) geld kregen we terug.


  • het besteedde geld =
    de juiste schrijfwijze


  • het bestede geld =
    de juiste schrijfwijze

Check check

Leerdoelen: " Ik leer een voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord te gebruiken en correct te schrijven."


Fout: het besteedde [bvn] geld

Goed: het bestede [bvn] geld

2D

Ga rustig zitten. Leg je etui, schrift en leesboek op tafel.

Donderdag 12 november

Deze slide heeft geen instructies



Het (besteden) geld kregen we terug.


  • het besteedde geld =
    de juiste schrijfwijze


  • het bestede geld =
    de juiste schrijfwijze

Check check

Leerdoelen: " Ik leer een voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord te gebruiken en correct te schrijven."


Fout: het besteedde [bvn] geld

Goed: het bestede [bvn] geld



Inleveren huiswerk! Werkblad > niet iedereen had het af.



Check check

Leerdoelen: " Ik leer een voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord te gebruiken en correct te schrijven."


Fout: het besteedde [bvn] geld

Goed: het bestede [bvn] geld

Leesles

Gezamenlijk starten met lezen vanaf bladzijde
51 t/m 54. Lees zelf 54 t/m 70.

Klaar? Beantwoord de vragen in je schrift:

  • Waar gingen Boy 7 en Lara heen?

  • Wat was Boy 7 aan het timen?

  • Wat ging Boy 7 voor het eerst proberen?

25

minute

00

second

Begin H5


Vraag 1 > hint blz. 30


2D

Ga rustig zitten. Leg je etui, schrift en laptop dicht op tafel.

Vrijdag 13 november

  1. het besteedde geld of
    het bestede geld?

  2. de verborge schat of
    de verborgen schat?

  3. Vervoeg: Mijn vader ging
    gisteren aardappelen____(braden).

2

minute

00

second

Startopdracht: schrijf het juiste antwoord in je schrift:

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoelen

Je kunt de regels van werkwoordspelling toepassen in zinnen.

Deze slide heeft geen instructies

Oefentoets

Pak je laptop - ga naar Learnbeat

Studieplanner > les 13 november.


Klaar? Nakijken!

Ook klaar? Ga oefenen met de onderdelen die je nog lastig vond (Learnbeat of Cambiumnet).


15

minute

00

second

Pak de samenvatting erbij

Deze slide heeft geen instructies

TOETS

Donderdag 19 november:

  • Persoonsvorm in de tegenwoordige tijd

  • Persoonsvorm in de verleden tijd

  • Voltooid deelwoord

  • Bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord

  • Hele werkwoord (infinitief)

  • Gebiedende wijs en Jij/je achter de persoonsvorm

  • Mixen door elkaar: oefenen in zinnen (alles herhalen)

Inplannen leren

(oefenen opdelen in stukjes)

7 momenten - 15/20 min

Deze slide heeft geen instructies

Welkom 2D

Leg je etui, schrift

en laptop dicht op tafel.

Maandag 16 november

Startopdracht: Werkwoord goed of fout gespeld? Leg uit waarom.

De trainer zei dat hij de namen van alle selectiespelers zo snel mogelijk op de site zou vermeldden.


2

minute

00

second

Verander de zin van de verleden tijd naar de tegenwoordige tijd:

De trainer zei → De trainer zegt.

Hij zou → Hij zal.


Een handige tip: als je een zin in twee delen kunt verdelen met bijvoorbeeld dat, dan kan in elk deel een persoonsvorm staan!

Leerdoelen

Je kunt de regels van werkwoordspelling toepassen in zinnen.

Uitdagend: Ik kan werkwoordsfouten herkennen in een tekst.

Deze slide heeft geen instructies

Hij (besteden, tt) altijd teveel geld wanneer hij op vakantie is.

A

besteed

B

besteet

C

besteedde

D

besteedt

Deze slide heeft geen instructies

Werkwoord: enkelvoud tegenwoordige tijd (tt)

2e persoon (jij)

3e persoon (hij / zij / het) 

Ik-vorm + t

Ezelsbruggetje: luister naar "lopen" of "horen"



Deze slide heeft geen instructies

(Betalen, tt) dit bedrijf zijn medewerkers wel voldoende?

A

Betaald

B

Betaalt

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Dit ouderwetse bedrijf (faxen, tt) zijn documenten nog steeds.

A

faxed

B

faxet

C

faxt

D

faxd

Deze slide heeft geen instructies

Werkwoord: enkelvoud tegenwoordige tijd (tt)

Bij Engelse werkwoorden werkt het precies hetzelfde!


2e persoon (jij)

3e persoon (hij / zij / het) 

Ik-vorm + t

Gebruik voor de ik-vorm de vorm die in het Engels ook geldt.



Deze slide heeft geen instructies

Max Verstappen (racen) altijd weer het snelst van allemaal.

Deze slide heeft geen instructies

Waarom (downloaden) jij die films niet gewoon? Menno (downloaden) ze namelijk altijd en dat werkt prima.

Deze slide heeft geen instructies

Waarom download jij die films niet gewoon? Menno downloadt ze namelijk altijd en dat werkt prima.

Denk aan het ezelsbruggetje met "horen": 

...hoor jij....?

...jij / hij hoort...

Deze slide heeft geen instructies

Hun vrienden (besteden, vt) altijd te veel geld wanneer ze op vakantie gingen.

A

besteden

B

besteedde

C

besteedden

D

bestede

Deze slide heeft geen instructies

Zwak werkwoord: verleden tijd (vt)

Bepaal de stam: hele werkwoord -en


Eindigt de stam op 't x k f s ch p? -->  + te / ten

Zo niet....  + de / den


Gebruik vervolgens de ik-vorm + te(n) of de(n)



Deze slide heeft geen instructies

De hoofdredacteur (deleten, vt) de helft van de ingezonden brief.

Deze slide heeft geen instructies

Zwak werkwoord:

Deleten, vervoegen in vt enkelvoud

Bepaal de stam: hele werkwoord -en

Eindigt de stam op 't x k f s ch p?  + te / ten

Zo niet....  + de / den


Gebruik vervolgens de ik-vorm + te(n) of de(n)


Stam = deleten -en = "delet"

Kofschip? Ja, dus + te

Ik-vorm: ik delete + te

Hij deletete






Deze slide heeft geen instructies

Mijn oma (e-biken, vt) afgelopen zomer de hele weg van Rotterdam naar Parijs.

A

e-bikede

B

e-bikde

C

e-bikete

D

e-bikte

Deze slide heeft geen instructies

Na aankomst moest het (landen) vliegtuig nog een stuk taxiën voordat het bij de gate was.

A

gelande

B

gelandde

C

gelanden

D

gellandde

Deze slide heeft geen instructies

Voltooid deelwoord als bijvoeglijk naamwoord

Mooi (bijv.nw) --> Het mooie vliegtuig

Landen (ww) --> Het gelande vliegtuig


Je schrijft deze vorm zo kort mogelijk

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag!

  • Oefenen toets:

  • Oefentoets afmaken (vorige les - 13 nov.)

  • Extra uitleg aantal leerlingen

  • Uitdagend:

  • 8.8 G werkwoordsfouten herkennen en verbeteren

  • Leren toets > Learnbeat > studieplanner >
    zelf kiezen waarmee oefenen (direct nakijken!)


5

minute

00

second

Ga naar Learnbeat > studieplanner > materiaal toets

Afhankelijk van hoeveel tijd er nog is eerst bijv. 5 minuten of 10 in stilte daarna overleggen


2x klikken overleg = teken

Deze slide heeft geen instructies

Slide titel

• Ik moest me gisteren…. (haasten) om de wedstrijd nog te kunnen zien.

Haasten (geen pv maar hele werkwoord, geen extra –t)


•Wij (haasten) ons gisteren voor school.

Haastten (de persoonsvorm in de verleden tijd, meervoud, stam + ten)

Deze slide heeft geen instructies

terugblik weet je nog?

Mijn oma heeft altijd erg met haar gezondheid getobd/getobt.

getobd / getobt


Bied/Biedt je excuses aan!

Bied / Biedt je excuses aan!


Deze slide heeft geen instructies

Check check

Denk vraag waarom kan -dt in de verleden tijd nooit en ook niet in als voltooid deelwoord?


Leg uit!

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Leesles

Gezamenlijk starten met lezen vanaf bladzijde 52 t/m 56. Lees zelf 56 t/m 66.


15

minute

00

second

Begin H5


Vraag 1 > hint blz. 30


Een rampzalige verhuizing

Vorige week verhuiste mijn broer naar zijn nieuwe appartement. Hij verwachte dat het een makkie zou worden, maar dat bleek een misrekening. Gelukkig hielp ik hem. Nadat we de zware bank naar de derde verdieping hadden getilt, rusten we even uit. Mijn broer beloofte plechtig dat hij de volgende keer een verhuisbedrijf zou inhuren. Terwijl hij de dozen uitpakte, merkte ik dat hij een dure vaas had laten vallen. De vaas was in duizend stukjes gebroken. "Dat gebeurt nou altijd als ik stress hebt," zuchtte hij. Hij bedoelde er niks kwaads mee, maar hij baalde enorm. Nadat we de scherven hadden opgeruimd, zijn we direct naar de winkel gefietst om een nieuwe te kopen. Gelukkig betaalt hij de schade zelf. Het kostte hem veel geld, maar de rust is inmiddels weer gekeerd.

Deze slide heeft geen instructies

Slide titel

Waarom moest de

gehate man vertrekken?

Deze slide heeft geen instructies

Slide titel

Deze slide heeft geen instructies

Slide titel

Deze slide heeft geen instructies

Slide titel

Deze slide heeft geen instructies

Slide titel

•Het (overdekken) zwembad is het hele jaar geopend.

•De (verplanten) heesters deden het best.

•Het (restaureren) museum werd voor het publiek opengesteld.

•De (dragen) pet wilde niemand meer op.

•De (redden) kat werd naar het asiel gebracht.

• Ze aten snel de snoepjes op uit de (vullen) snoeppot.  

Eerst zelf (mag opschrijven) > dan met de bal!

overdekte.

verplante.

gerestaureerde.

Gedragen.

Geredde



Bijvoeglijke gebruikt

1: De (veroordelen) crimineel (zeggen) dat hij niemand (hebben) (pijnigen) .

2: (Uitrusten) u goed oma, want (uitrusten) mensen zijn fittere mensen dan mensen die niet (zijn) (uitrusten) .

3: Vandaag (landen, verleden tijd) het vliegtuig op Schiphol, daar (zijn) het (landen) vliegtuig eerder ook al (landen) .

Deze slide heeft geen instructies