PVS
LUK 4
week 2
bijeenkomst 2
PVS
LUK 4
week 2
bijeenkomst 2
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Je begrijpt welke gedragsdeterminanten (factoren) een rol spelen bij gedragsverandering en gedragsbehoud (TPB/ASE model).
Je herkent bij je medestudent een gezondheidsprobleem (BRAVO-D), bijbehorend gezondheidsgedrag en- gezondheidsvaardigheden en koppelt hieraan een voorstel voor een passende gedragsverandering op persoonsgerichte wijze.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe zit je er nu bij ?
Voorbereid
Beetje voor bereid
Welk vak is dit ook al weer?
dodelijk vermoeid
Ik moet over een uurtje werken
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer moet de preventieopdracht af zijn?
Vandaag, want ik weet alles al
Werkelijk geen idee
Eind lesweek LUK4, week 8, na bijeenkomst 5
LUK 4, eind week 3, na bijeenkomst 5
Check nogmaals je time-schema en je planning, staat het al in je agenda?
En weet je dit: • Lesinhoud week .4.2.1. moet bekend zijn – er zijn ook al tweetallen gemaakt dus studenten gaan in 2-tallen aan het werk met deze opdracht.
Vragen over de voorbereiding?
Wat is de vraag?
Noteer je vraag .......
Antwoord volgt in 100 min.
Studenten voorbereiding op deze les:
Bestudeer website van Kenniscentrum Sport en Beweging
Thema's - Pharos Gezondheid en preventie | Rijksoverheid.nl
Belang van vitaliteit: de 5 BRAVO-thema’s – Tools en Instrumenten – Kenniscentrum Sport
Bevindingen vanuit de journalclubopdracht meenemen
Theorie: uit Adriaanse & Caris(2022). Bevorderen van gezondheid en gezond gedrag. Pearson. Hoofdstuk 2: Determinanten die (gezond) gedrag verklaren
Specifiek hoofdstuk 2.2. Bepalende factoren bij veranderen gecontroleerd gedrag Pp 26 – 38;
Health field concept (Lalonde), determinanten van gezond gedrag, incl. TPB/ASE) behorend bij de Sociaal-cognitieve theorie (2.2.3)
Tijdens de bijeenkomst gaan we verder met Opdracht -> [LUK 4_PVS_Proceswerkblad_Preventie opdracht_2024]
Laat de student de vraag noteren en aan het einde van de bijeenkomst nagaan of de vraag "vanzelf" beantwoord is
Tekst
Sporten
Slapen
Lezen
Ongezond eten
Communiceren
Gezondheidsvoorlichting
Gezondheidsgedrag
Gezondheidsvaardigheden
Verschil tussen gezondheidsvaardigheden en gezondheidsgedrag.
Het model van Lalonde is bruikbaar voor een analyse van een gezondheidsprobleem op:
Individueel niveau
Groepsniveau
Wilkinson (2022)
Welke gezondheidsdeterminanten kent het model van Lalonde?
Ophalen voorkennis uit VPK les week 1.4, bijeenkomst 3; De Spiegel en eerder gelezen literatuur over gezondheidsgedrag en gezondheidsvaardigheden uit Adriaanse (Tabel 6.2)
Toegang
Begrijpen
Beoordeling
Toepassen
We gaan ervan uit dat de studenten voorbereid zijn. Daarom vrij kort door volgende sheets gaan. Studenten die de theorie gelezen hebben weten waar het over gaat. Degene die niet zijn voorbereid realiseren zich dat deze kennis uit Hoofdstuk 2 (pag. 26 – 38)
uit Adriaanse, met name 2.2.3 van belang is om de Preventieopdracht te maken
Sheet uit LUK 1Nog praktischer is het model dat door Lalonde in 1974 is ontwikkeld waarin vier grote gebieden geïdentificeerd zijn die de gezondheid beïnvloeden.
Want gezondheid is niet iets dat een mens heeft of krijgt. Het is meer een toestand waarin men zich op een bepaald moment bevindt. Die gezondheidstoestand is het resultaat van verschillende bijdragen en inwerkende krachten.
In het model van Lalonde staat de onderlinge wisselwerking tussen verschillende factoren die de gezondheid beïnvloeden, de zogeheten gezondheidsdeterminanten, centraal.
1. Biologische of Interne factoren (biologische mechanismen, erfelijke en aangeboren aandoeningen, beschadiging als gevolg van ziekte of ongeval).
2. Leefstijl (gedragsfactoren zoals leefwijze, (on)gezonde gewoonten).
3. Fysieke en sociale of externe factoren: bijvoorbeeld milieu-, luchtvervuiling, geluidshinder, woningkwaliteit, klimaat en sociale omgeving sociale contacten, relaties, (on)veilig voelen, werkloosheid, discriminatie.
4. Voorzieningen Gezondheidszorg: toegankelijkheid van aanbod van experts en voorzieningen zoals ziekenhuizen, huisartspraktijken, medicijnen etc..
Al deze factoren hangen nauw met elkaar samen en beïnvloeden elkaar onderling. Dit complexe geheel bepaalt de gezondheid.
Het health Field Concept van Lalonde heeft ook andere wetenschappers aan het denken gezet. Biologische factoren, voorzieningen in gezondheidszorg, leefstijl en omgeving zijn nie de degene determinanten die de gezondheid kunnen beinvloeden . Het zijn er veel meer. In het werk van Lalonde zijn factoren als waarden & normen, cultuur, sociale structuren en dergelijke namelijk niet echt herkenbaar opgenomen.
Theorie van het geplande gedrag (TPB)
Deze slide heeft geen instructies
Volgens de Theory of Planned Behavior (TBP) van Ajzen wordt de intentie om bepaald gedrag te vertonen onder andere beïnvloed door ‘waargenomen gedragscontrole’. Wat betekent dit begrip?
De mate waarin iemand denkt dat anderen vinden dat hij het gedrag moet uitvoeren
De mate waarin iemand denkt dat hij zelf in staat is om het gedrag uit te voeren
De mate waarin het gedrag past bij iemands waarden en overtuigingen
De attitude is een houding of een mening over de gevolgen van het gedrag. De subjectieve norm is de verwachtingen die Mensen hebben van de opvattingen van anderen uit de uit de groep dien aanzien van het gedrag. Als ik nog auto moet rijden, beperk ik mij tot een biertje, want Ik denk dat mijn groepsgenoten dat nog wel accepteren. De waargenomen gedragscontrole omvatten een inschatting van de eigen mogelijkheden om gedrag te veranderen. Hierbij gaat het niet om of iemand het gedrag daadwerkelijk kan veranderen, maar om de gedachte dat het kan
Wat wordt met ‘subjectieve normen’ bedoeld in de TPB?
De inschatting van hoeveel moeite het kost om het gedrag uit te voeren
De sociale druk die iemand ervaart vanuit de omgeving om bepaald gedrag wel of niet te vertonen
De persoonlijke overtuiging dat het gedrag past bij een gezonde leefstijl
Deze slide heeft geen instructies
waargenomen gedrag: De mate waarin iemand denkt dat hij zelf in staat is om het gedrag uit te voeren
subjectieve norm: De sociale druk die iemand ervaart vanuit de omgeving om bepaald gedrag wel of niet te vertonen
Attitude: Een attitude is een houding of mening over de gevolgen van het gedrag
HS.2.2.5 Figuur 2.6
Wat zijn de overeenkomsten tussen het ASE model en de TBP?
Beiden spreken over de intentie om gedrag te veranderen. over de druk van de groep (sociale invloed) en ook wel over eigen effectiviteit - waargenomen gedragscontrole
Wat wil jij veranderen?
- roken
+ bewegen
+ ontspanning
+Gezond eten
- drugs
- alcohol
Als start van deze POLL denkproces op gang brengen.
In bijeenkomst 3 wordt er ingegaan op Motivatie
Willen jullie veranderen?
Kunnen jullie veranderen wat je wenst te veranderen?
Ben je klaar om te veranderen?
Samenwerkingsopdracht
Opdracht 2 en 3 van Preventieopdracht
Organisatie
in duo's
20 minuten
interview de ander over hetgeen hij of zij wil veranderen
Kan je achterhalen (5A) op welk aspect jouw mede student vastloopt?
Kun je de etiologie achterhalen?
Vul het ASE model in voor elkaar als oefening
Deze slide heeft geen instructies
Plenaire nabespreking
Deze slide heeft geen instructies
Zijn de doelen behaald?
Je begrijpt welke gedragsdeterminanten (factoren) een rol spelen bij gedragsverandering en gedragsbehoud (TPB/ASE model).
Preventie
Preventie
Je herkent bij je medestudent een gezondheidsprobleem (BRAVO-D), bijbehorend gezondheidsgedrag en- gezondheidsvaardigheden .........
Preventie
(vervolg) .......... en koppelt hieraan een voorstel voor een passende gedragsverandering op persoonsgerichte wijze.
Deze slide heeft geen instructies
de volgende bijeenkomst gaat over PREVENTIE
Deze slide heeft geen instructies