Werkwoorden in de tegenwoordige tijd (TT)
Werkwoorden in de tegenwoordige tijd (TT)
Dit is de titel van de les voor groep 7. Je kunt mondeling noemen dat de klas vandaag alle soorten werkwoorden in de tegenwoordige tijd door elkaar oefent.
Leerdoel
Ik kan de juiste persoonsvorm in de tegenwoordige tijd schrijven.
De gebruiker noemde ook het gebruiken van het stappenplan. Dat komt terug in de les, maar volgens de instructie staat hier één leerdoel centraal.
Welke woorden horen voor jou bij werkwoorden in de tegenwoordige tijd?
Gebruik de reacties om voorkennis op te halen. Let op woorden als ik-vorm, onderwerp, enkelvoud, meervoud, persoonsvorm en -t.
Even opfrissen
ik dans
je danst
wij dansen
De vorm van het werkwoord verandert mee met het onderwerp.
Laat leerlingen mondeling benoemen wat de ik-vorm is en welk voorbeeld enkelvoud of meervoud is.
De ik-vorm
De ik-vorm is de basisvorm die je gebruikt om verder te kijken.
Voorbeelden:
ik dans
ik haal
ik werk
Benadruk dat leerlingen eerst de ik-vorm maken voordat ze een uitgang kiezen.
Enkelvoud en meervoud
Enkelvoud: één persoon of ding
Meervoud: meer dan één
Voorbeelden:
hij loopt
zij lopen
Koppel dit direct aan de keuze van de uitgang: enkelvoud vraagt vaak om -t, meervoud om het hele werkwoord.
Werkwoord en onderwerp
Het onderwerp zegt wie of wat iets doet.
Het werkwoord zegt wat er gebeurt.
Samen helpen ze je de juiste vorm te kiezen.
Dit sluit aan op de voorkennis en bereidt het stappenplan voor.
Stappenplan
Onderstreep het onderwerp
Maak de ik-vorm
Kies de juiste uitgang
Houd de woorden onderwerp, ik-vorm en uitgang steeds hetzelfde in de hele les.
Welke uitgang kies je?
Bijzonder geval
je/jij achter de persoonsvorm → ik-vorm
Voorbeeld: Werk je vandaag?
Enkelvoud en meervoud
enkelvoud → ik-vorm + t
meervoud → hele werkwoord
Noem alleen de regel die in het lesplan staat. Houd het eenvoudig en praktisch voor groep 7.
Wat doe je als eerste in het stappenplan?
ik-vorm maken
onderwerp zoeken
uitgang kiezen
zin opschrijven
Controleert of leerlingen de vaste volgorde kennen: onderwerp, ik-vorm, uitgang.
Maak het stappenplan af
Bij werkwoorden in de tegenwoordige tijd zoek je eerst het onderwerp. Daarna maak je de ik-vorm. Dan kies je de juiste uitgang. Bij meervoud gebruik je het hele werkwoord.
Sluit direct aan op slides 5 t/m 7: onderwerp, ik-vorm, uitgang en de meervoudsregel.
Van werkwoord naar juiste vorm
halen → ik haal
Daarna kijk je naar het onderwerp:
hij → haalt
wij → halen
Laat zien dat de ik-vorm eerst komt en dat de uitgang pas daarna gekozen wordt.
Eerst het onderwerp
Je kunt de juiste persoonsvorm pas kiezen als je weet wie de actie doet.
hij haalt
de kinderen halen
je haalt
Benadruk dat leerlingen niet meteen op gevoel invullen, maar eerst het onderwerp zoeken.
Voorbeeld stap voor stap
Hij … een broodje.
Werkwoord: halen
Ik-vorm: haal
Onderwerp: hij
Enkelvoud → haal + t
Hij haalt een broodje.
Doe dit hardop voor zoals in het lesplan. Laat elk onderdeel van het stappenplan terugkomen.
Zo denk je mee
Zoek eerst het onderwerp.
Maak dan de ik-vorm.
Kies pas daarna de uitgang.
Deze slide ondersteunt het gezamenlijke inoefenen zonder opdrachten als activiteit te formuleren.
Welke zin is goed?
Hij halen brood.
Wij haalt brood.
Hij haalt brood.
Wij haalten brood.
Toetst toepassing van ik-vorm + juiste uitgang na het voorbeeld met halen.
Welke 3 stappen gebruik je bij een zin?
Bespreek dat een goed antwoord deze elementen noemt: eerst het onderwerp zoeken, dan de ik-vorm maken, daarna de uitgang kiezen.
Samen oefenen: enkelvoud
Wanneer … je het probleem?
Werkwoord: vinden
Ik-vorm: vind
Onderwerp: je
Juiste vorm: vind je
Leg hier expliciet het bijzondere geval uit: je/jij achter de persoonsvorm krijgt de ik-vorm.
Samen oefenen: meervoud
De kinderen … naar school.
Werkwoord: lopen
Ik-vorm: loop
Onderwerp: de kinderen
Meervoud → lopen
Benadruk dat meervoud het hele werkwoord krijgt.
Samen oefenen: je-vorm
Je … het koekje.
Werkwoord: pakken
Ik-vorm: pak
Onderwerp: je
Voor het werkwoord → pakt
Houd het contrast klein en duidelijk: je voor de persoonsvorm vaak +t, je achter de persoonsvorm de ik-vorm.
Steeds hetzelfde stappenplan
Onderwerp → ik-vorm → uitgang
Met deze volgorde kun je verschillende zinnen in de tegenwoordige tijd goed schrijven.
Gebruik hier eventueel dezelfde handgebaren of vaste woorden als geheugensteun.
Welke vorm past in: Wanneer ... je het probleem?
vindt
vinden
vind
gevonden
Controleert het bijzondere geval: je/jij achter de persoonsvorm krijgt de ik-vorm.
Kies de goede vormen
Wanneer vind je het probleem? De kinderen lopen naar school. Je pakt het koekje. Zo gebruik je steeds hetzelfde stappenplan.
Herhaalt precies de drie samen-oefenenvoorbeelden en eindigt met de kern: steeds hetzelfde stappenplan.
Aan de slag
Werk zin voor zin.
Gebruik steeds het stappenplan.
Controleer onderwerp, ik-vorm en uitgang.
De gebruiker noemde Snappet-opgaven 2a t/m 2j en daarna adaptief werken. Noem dat mondeling als werkorganisatie.
Controleer je zin
Staat het onderwerp goed?
Heb je de ik-vorm gemaakt?
Past de uitgang bij enkelvoud of meervoud?
Deze slide ondersteunt zelfstandig werken zonder er een interactieve check van te maken.
Wat neem je mee?
Om de juiste persoonsvorm in de tegenwoordige tijd te schrijven, gebruik je steeds hetzelfde stappenplan:
onderwerp → ik-vorm → uitgang
Koppel dit terug aan het leerdoel: de juiste persoonsvorm schrijven.
Wat hielp jou vandaag het meest?
Deze slide heeft geen instructies
Wat vond je vandaag nog lastig?
Deze slide heeft geen instructies
Belangrijke woorden
werkwoord - woord dat zegt wat iemand doet of wat er gebeurt
persoonsvorm - het werkwoord in de zin dat verandert bij het onderwerp
tegenwoordige tijd - iets gebeurt nu
onderwerp - wie of wat iets doet in de zin
ik-vorm - de basisvorm van het werkwoord vanuit ik
enkelvoud - één persoon of ding
meervoud - meer dan één persoon of ding
Deze slide heeft geen instructies