Welkom bij Nederlands
Doe je jas uit, tas op de grond
Ga rustig zitten, volgens de plattegrond
Pak je materiaal: boek + schrift voor Nederlands + leesboek én je Plenda
Vandaag:
Spreekwoorden,
gezegden en
uitdrukkingen
Welkom bij Nederlands
Doe je jas uit, tas op de grond
Ga rustig zitten, volgens de plattegrond
Pak je materiaal: boek + schrift voor Nederlands + leesboek én je Plenda
Vandaag:
Spreekwoorden,
gezegden en
uitdrukkingen
Wat gaan we doen?
Spreekwoorden, gezegden en uitdrukkingen: de verschillen
Opdracht: Alle spreekwoorden verzamelen
Video Draadstaal
Nieuwerwetse spreekwoorden
Afsluiting
Spreekwoorden en uitdrukkingen
Wanneer gebruiken we ze? En waarom?
Waarom gebruiken we spreekwoorden en uitdrukkingen?
Om iets door middel van een beeld duidelijk te maken / een gevoel over te brengen / een vergelijking te maken
Ze maken de taal levendiger, mooier en beeldender
Maar ook:
Om een wijsheid / levensles te delen
Een situatie kort samen te vatten -> 'Dat was echt mosterd na de maaltijd'
Waar komen ze vandaan?
• Bijbel: Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen.
• Geschiedenis: Alle wegen leiden naar Rome.
• Beroepen (bijv. scheepvaart): Het roer omgooien.
• Volksverhalen: Hij is een wolf in schaapskleren.
Spreekwoorden
Een spreekwoord is een vaste zin met een algemene waarheid of les.
De appel valt niet ver van de boom’.
Zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens.
Na regen komt zonneschijn.
Boontje komt om zijn loontje.
Gezegden
Een gezegde is een onderdeel van een zin. Het is een vaste groep woorden, zonder werkwoord. Je moet er iets aan toevoegen. Het beschrijft een situatie.
Hij is een vrolijke Frans.
Hij las het boek met hart en ziel
Dat is echt een open deur
Uitdrukkingen
Lijkt op een gezegde, maar bevat wel een werkwoord. Het is een hele zin.
Lachen als een boer met kiespijn
Iets in de smiezen hebben
Uit je slof schieten
Door de mand vallen
Verschillen en overeenkomst
Een spreekwoord is een vaste zin. Je kunt de zin niet veranderen. Het bevat aak een wijze les.
Een gezegde is een deel van een zin. Je moet er iets aan toevoegen. Bevat geen wijsheid.
-> De betekenis is altijd figuurlijk bedoeld; het is nooit letterlijk
Opdracht 1:
Alle werkwoorden verzamelen
Iedereen krijgt een deel van een spreekwoord.
De een heeft bijvoorbeeld: Als de kat van huis is. Een ander heeft: Dansen de muizen op tafel
Zoek het andere deel van je spreekwoord.
Gevonden? Wat betekent het?
Opdracht 2:
Herken de spreekwoorden
Je krijgt straks een filmpje van Draadstaal te zien.
Welke spreekwoorden / gezegden bedoelt Fred? Probeer er zoveel mogelijk op te schrijven.
Opdracht 2:
Herken de spreekwoorden
Nieuwerwetse spreekwoorden
Veel spreekwoorden en gezegdes zijn ouderwets. Kun jij ze zo veranderen dat ze met de tijd meegaan?
De beste stuurlui staan aan wal
De hond in de pot vinden
Een speld in een hooiberg zoeken
Het paard achter de wagen spannen
Afronding
Je kunt het verschil en de overeenkomst tussen spreekwoorden, gezegden en uitdrukkingen uitleggen.
Nog vragen?
Dank voor jullie komst!
Blijf zitten tot
de bel gaat
Schuif je stoel
netjes aan
Waarom Nederlands op school?
Goede communicatie: je leert helder spreken, lezen en schrijven -> dat heb je nodig voor je werk, studie en het dagelijks leven
Begrijpen van de maatschappij: je leert moeilijke teksten van de overheid, het nieuws of de bank goed lezen en begrijpen
Cultuur en geschiedenis: via literatuur leer je over Nederlandse schrijvers, verhalen en onze gezamenlijke geschiedenis
Je eigen mening uiten: je leert hoe je jouw gedachten en gevoelens netjes en overtuigend opschrijft of vertelt
'Taal is het voertuig van de geest'
Driek van Wissen, bekende Nederlandse dichter