carmen 076
Gebed
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Gebed
Do ut des
indeling Romeins gebed
aanroeping van de godheid
de biddende herinnert de god aan eerdere gunsten en eerdere offers die waren gebracht, of aan hun eigen vroomheid (pietas).
wens: de feitelijke bede of het verzoek aan de godheid.
het gebed werd afgesloten met de bevestiging dat als de godheid het verzoek inwilligde, het beloofde offer zou worden gebracht.
Waar in dit gebed wordt een god aangesproken?
recordanti (r.1)
Hoe is dit woord vertaald?
recordanti (r.1)
ppa
ppp
pfa
Si qua recordanti benefacta priora voluptas
est homini, cum se cogitat esse pium,
qua (r.1)
Hoe is dit woord vertaald?
Benoem het hyperbaton in r.1.
Si qua recordanti benefacta priora voluptas
est homini, cum se cogitat esse pium,
Wat betekent pius?
benefacta priora (r.1)
Wat moet je je hierbij concreet voorstellen?
Met welke woorden verwijst Catullus meteen naar een standaard gebed?
Welk Latijns woord in het vervolg?
Geef de twee Latijnse woorden in regel 2 die een AcI vormen.
In regel 3 staat nog een infinitivus. Welk Latijns woord?
In regel 4 staat nog een infinitivus. Welk Latijns woord?
numine (r.4)
nominativus
dativus
accusativus
een andere naamval
divum (r.4)
Welke naamval blijkens de vertaling?
nominativus
dativus
accusativus
een andere naamval
Weet je nog wat een gerundi(v)um is?
ad fallendos ... homines (r.4)
Hoe vertaald?
In regel 5-6 heeft de vertaler een woord niet vertaald.
Welk Latijns woord is dat?
Catullus gebruikt in regel 1-6 twee verschillende woorden voor 'relatie'.
Welke twee?
Benoem het (straffe) hyperbaton in r.5-6.
Nam quaecumque homines bene cuiquam aut dicere possunt
aut facere, haec a te dictaque factaque sunt:
quaecumque = acc mv onz (van quicumque)
quicumque – iedereen die, wie ook maar
quaecumque – alle dingen die, wat ook maar, alles wat
cuiquam = dativus van quisquam - iemand
1
minute
00
second
te (r.8)
Wie wordt bedoeld?
asyndeton / polysyndeton?
Benoem het polysyndeton in r.8.
geïnvesteerd
Van welk Latijns woord is dit de vertaling?
dit alles
Van welk Latijnse woorden is dit de vertaling?
persoon
Van welk Latijnse woorden is dit de vertaling?
excrucies
indicativus praesens
coniunctivus praesens
indicativus futurum
coniunctivus futurum
offirmas
indicativus praesens
coniunctivus praesens
indicativus futurum
coniunctivus futurum
reducis
indicativus praesens
coniunctivus praesens
indicativus futurum
coniunctivus futurum
Benoem het tricolon in regel 11-12.
animo (r.11)
Hoe is dit woord vertaald?
istinc (r.11)
Hoe is dit woord vertaald?
dis invitis (r.12)
Vertaal deze ablativus absolutus.
miser (r.12)
Hoe is dit woord vertaald?
Maak de oefening over r.13-16
Bookwidget in Classroom
Maak de oefening over r.17-26
Bookwidget in Classroom
Difficile est longum subito deponere amorem;
Het is moeilijk een lange liefde plotseling af te leggen;
13 difficile – welke vorm?
onzijdig van difficilis 🡪 rijtje fortis!
difficile est, verum hoc qua lubet efficias:
het is moeilijk, maar bereik dit hoe dan ook (moge je dit bereiken):
efficias – coniunctivus praesens
hoofdzin 🡪 aansporing (of wens)
Waarnaar verwijst hoc (noem het LA)?
longum subito deponere amorem
una salus haec est, hoc est tibi pervincendum;
hoc facias, sive id non pote sive pote.
pervincendum – gerundivum
Wat geeft tibi dus aan?
una salus haec est, hoc est tibi pervincendum;
hoc facias, sive id non pote sive pote.
dit is je enige heil, dit moet je volbrengen;
doe dit, of dit niet mogelijk is of wel.
Welke stijlfiguren zie je?
Anafoor (repetitio): haec, hoc, hoc
Anafoor (repetitio): pote, pote
Trikolon: una salus haec est, │hoc est tibi pervincendum│; hoc facias
O di, si vestrum est misereri, aut si quibus umquam
extremam iam ipsa in morte tulistis opem,
quibus = aliquibus (na si, nisi, num en ne ….)
extremam – congrueert met …?
O di, si vestrum est misereri, aut si quibus umquam
extremam iam ipsa in morte tulistis opem, 18
17 quibus = aliquibus (na si, nisi, num en ne ….)
18 extremam – congrueert met opem
tulistis – perf van …..?
ferre
O di, si vestrum est misereri, aut si quibus umquam
extremam iam ipsa in morte tulistis opem,
O goden, als het jullie taak is om medelijden te voelen, of als jullie aan iemand ooit uiteindelijk, al in de dood zelf, hulp hebben gebracht,
Catullus imiteert in dit gedicht de traditionele vorm van een gebed. Daarin gaf een Romein ook altijd aan, waarom hij hulp van de goden verwachtte, waarom ze ‘er niet onderuit konden’. Wat geeft Catullus aan?
1. Het is hun taak om mensen te helpen
2. Ze hebben ook anderen geholpen (zelfs als ze er heel erg aan toe waren) 🡪 dan Catullus ook helpen
me miserum aspicite et, si vitam puriter egi,
eripite hanc pestem perniciemque mihi,
kijk dan nu naar die ongelukkige mij en, als ik m’n leven goed heb geleid, neem dan deze ziekte en ondergang van me weg!
Met welk extra argument komt Catullus hier nog meer?
3. vitam puriter egi – hij is altijd goed geweest
Welke stijlfiguur zie je?
Alliteratie: me miserum, pestem perniciem
Wat bedoelt Catullus met pestem perniciem?
zijn liefde waar hij anders aan
onderdoor zal gaan🡪 metafoor
quae mihi subrepens imos ut torpor in artus
expulit ex omni pectore laetitias.
quae verwijst terug (pestem) perniciem(que)
expulit = perf van … expellere
quae mihi subrepens imos ut torpor in artus
expulit ex omni pectore laetitias.
die, terwijl hij binnensloop als een verlamming in mijn binnenste ledematen, alle vreugde uit heel mijn hart heeft verdreven.
21 Hier wordt een vergelijking gemaakt.
1. De liefde wordt vergeleken met
2. een verlamming (torpor)
De overeenkomst (het tertium comparationis) is:
3. het binnensluipen (subrepens)
Aan welk woord kun je zien, dat er van een
vergelijking sprake is?
ut = zoals
Non iam illud quaero, contra me ut diligat illa,
aut, quod non potis est, esse pudica velit:
Dit streef ik niet meer na, dat zij van haar kant van mij houdt, of, wat niet mogelijk is, dat zij kuis wil zijn:
ipse valere opto et taetrum hunc deponere morbum.
O di, reddite mi hoc pro pietate mea!
ik wil zelf gezond zijn en deze afschuwelijke ziekte afleggen. O goden, geef mij dit vanwege mijn plichtsbesef!
valere, morbum – weer de metafoor van (de ongelukkige) liefde als ziekte
